หัวใจของซีอานเก่าที่ยังมีกำแพงสูงล้อมไว้ทั้งสี่ด้าน — พิธีเปิดประตูแบบราชวงศ์ถังตอนเช้า ปั่นจักรยานบนเชิงเทินยามแสงเย็น ถนนซูเอวี้ยนเหมินที่หอมกลิ่นหมึก และที่พักที่ตื่นมาก็เดินถึงหอระฆังได้
เมืองใหญ่ส่วนมากรื้อกำแพงเก่าทิ้งไปนานแล้ว แต่ซีอานเก็บไว้ทั้งวง — กำแพงดินอัดหุ้มอิฐสูงราว 12 เมตร ยาว 13.7 กิโลเมตร ล้อมเมืองเก่าไว้เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า และตรงกลางด้านทิศใต้คือ ประตูใต้ Yongningmen (永宁门) ประตูที่ใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดในสี่ประตูหลัก ชื่อ "หย่งหนิง" แปลว่า "สงบสุขชั่วนิรันดร์" และมันก็ทำหน้าที่เป็นประตูหน้าของเมืองมาตั้งแต่ราชวงศ์หมิง
สิ่งที่ทำให้ย่านนี้พิเศษคือ ทุกอย่างเรียงกันเป็นเส้นตรง จากประตูใต้ มีถนน South Street (南大街) พุ่งตรงขึ้นเหนือไปสุดที่ หอระฆัง (Bell Tower) ใจกลางเมือง เดินแค่ 10–15 นาที ส่วนฝั่งตะวันออกของถนนใต้คือ ซูเอวี้ยนเหมิน (书院门) ถนนวัฒนธรรมพู่กันจีนที่ทอดไปสุดที่ พิพิธภัณฑ์ป่าศิลาจารึก (碑林 Beilin) ขุมทรัพย์อักษรวิจิตรของจีน ทั้งหมดนี้อยู่ในกำแพงเดียวกัน เดินถึงกันได้
เคยเจอไหม — ย่านที่พอตื่นเช้ามาเปิดประตูโรงแรมก็เจอกำแพงพันปีอยู่ตรงหน้า ประตูใต้เป็นแบบนั้น มันไม่ใช่แค่จุดถ่ายรูปแล้วเดินจากไป แต่เป็นทำเลที่คุณใช้นอน กิน ปั่นจักรยาน และเริ่มต้นทุกวันของทริปซีอานได้จริง
ในกำแพงเมืองซีอานไม่ได้เงียบเหมือนเมืองอนุรักษ์ที่จัดให้นักท่องเที่ยว แต่เป็นย่านที่คนซีอานยังใช้ชีวิตอยู่จริง — และนั่นคือเสน่ห์
ความน่าสนใจของย่านประตูใต้คือ ความเก่าและความใหม่ที่อยู่ซ้อนกัน ตอนเช้าได้ยินเสียงกลองจากพิธีเปิดประตู ตอนเที่ยงเด็กนักเรียนเดินผ่านซูเอวี้ยนเหมินกลับบ้าน ตอนเย็นกำแพงสว่างไฟสีทองอบอุ่นและคนปั่นจักรยานบนเชิงเทินก็เริ่มมากขึ้น ทุกช่วงของวันให้ความรู้สึกต่างกัน และทุกช่วงมีเหตุผลให้อยู่ต่อ
ปั่นจักรยานบนหลังกำแพงกว้างพอให้รถวิ่งสวนกันได้ คือกิจกรรมที่คนมาซีอานพูดถึงมากที่สุด จากประตูใต้คุณปั่นออกไปเห็นเมืองเก่าด้านในกับเมืองใหม่ด้านนอกพร้อมกัน วงรอบ 13.7 กิโลเมตรใช้เวลา 1.5–2 ชั่วโมงแบบสบายๆ ช่วงบ่ายแก่ถึงพระอาทิตย์ตกแสงสวยที่สุด
ประตูใต้คือที่เดียวที่มีพิธีเปิดประตูโบราณ (ราว 09:30 น. ที่ลานสะพานชัก) และโชว์ขบวนทหารในป้อมประตู (ราว 10:30 และ 16:30 น.) ส่วนคืนวันศุกร์-เสาร์มีการแสดงใหญ่ "ฉางอันอิมเพรสชั่น" พิธีต้อนรับแบบราชวงศ์ถังราว 20:30–21:20 น. — เช็กเวลาก่อนไปเพราะปรับตามฤดูกาล
ซูเอวี้ยนเหมินคือถนนหินที่สองข้างทางขายพู่กัน หมึกแท่ง กระดาษเซวียน แผ่นถูศิลา และงานเขียนอักษรวิจิตร แม้ของบางอย่างเป็นของที่ระลึก แต่เดินดูช่างเขียนตวัดพู่กันสดๆ ก็คุ้มแล้ว เข้าฟรี เปิดราว 10:00–21:00 น. และทอดไปสุดที่ป่าศิลาจารึกพอดี
นอนในกำแพงแถวประตูใต้/ถนนใต้แปลว่าคุณตื่นมาก็เดินถึงหอระฆัง หอกลอง ย่านมุสลิม กำแพง และซูเอวี้ยนเหมินได้หมด มีตั้งแต่ Sofitel Legend ในตึกประวัติศาสตร์ปี 1953 ไปจนถึงโฮสเทล Han Tang Inn ที่แบ็กแพ็กเกอร์ให้คะแนนสูง เป็นทำเลที่ลดเวลาเดินทางในแต่ละวันลงได้มากที่สุด
ประตูใต้คือประตูพิธีการหลักของเมือง มีระบบป้อมครบทั้งประตูหลัก ป้อมยิงธนู (箭楼) และป้อมป้องกัน (瓮城 barbican) คั่นกลาง ขึ้นไปบนกำแพงแล้วจะเห็นโครงสร้างป้องกันโบราณชัดเจน ตั๋วขึ้นกำแพงราคา ¥54 (~฿270) ประตูใต้เปิดยาวที่สุดประมาณ 08:00–22:00 น. ทำให้ขึ้นชมแสงไฟยามค่ำได้ด้วย
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ คู่มือกำแพงเมืองซีอานฉบับเต็ม
จุดเด่นของประตูใต้ที่ประตูอื่นไม่มี — พิธีเปิดประตูโบราณ ราว 09:30 น. ที่ลานสะพานชักหน้าประตู และ โชว์ขบวนทหาร (Warrior Formation) ในป้อมประตูใต้ราว 10:30 และ 16:30 น. ส่วนคืนวันศุกร์-เสาร์มีการแสดงใหญ่ "ฉางอันอิมเพรสชั่น" พิธีต้อนรับแบบราชวงศ์ถังราว 20:30–21:20 น. แต่งกาย เสียงกลอง และแสงไฟเต็มรูปแบบ — เวลาอาจเปลี่ยนตามฤดูกาล เช็กก่อนไปเสมอ
ถนนวัฒนธรรมพู่กันจีนที่อยู่ในกำแพง ฝั่งตะวันออกของถนนใต้ ใกล้ประตูใต้ ปูด้วยหินและขนาบด้วยร้านขาย "สี่สมบัติแห่งห้องหนังสือ" — พู่กัน หมึก กระดาษ และแท่นฝนหมึก รวมถึงงานเขียนอักษรวิจิตร แผ่นถูศิลา และตราประทับ คนซีอานเรียกที่นี่ว่า "ถนนอักษรวิจิตร" เข้าฟรี เปิดประมาณ 10:00–21:00 น. และเดินทะลุไปสุดที่พิพิธภัณฑ์ป่าศิลาจารึกพอดี
หนึ่งในพิพิธภัณฑ์ที่สำคัญที่สุดของซีอาน เก็บแผ่นศิลาจารึกและจารึกอักษรจีนเก่าแก่กว่า 2,000 ปี เป็น "สวรรค์ของคนรักอักษรวิจิตร" ตัวพิพิธภัณฑ์ส่วนใต้เคยเป็นศาลเจ้าขงจื๊อเก่าของซีอาน ค่าเข้าประมาณ ¥85 (~฿425) เปิดราว 08:00–18:30 น. ในช่วงไฮซีซัน (ปิดขายตั๋ว 17:45 น.) แม้อ่านอักษรไม่ออกก็ยังเดินดูฝีมือการแกะสลักและสถาปัตยกรรมศาลเจ้าได้เพลิน
จากประตูใต้ เดินตามถนน South Street ตรงขึ้นเหนือ 10–15 นาทีก็ถึง หอระฆัง (Bell Tower) ใจกลางเมือง ถัดไปอีกนิดคือ หอกลอง (Drum Tower) และ ย่านมุสลิม ที่เป็นแหล่งสตรีทฟู้ดที่ดังที่สุดของซีอาน ทั้งหมดอยู่ในกำแพงเดียวกัน เดินถึงกันได้สบาย ดูเพิ่มที่ คู่มือหอระฆังและหอกลอง
ช่วงเวลาที่หลายคนชอบที่สุดคือบ่ายแก่ๆ ที่แสงแดดอ่อนตกกระทบกำแพงเป็นสีทอง ต่อด้วยตอนค่ำที่โคมไฟแดงสว่างตลอดแนวประตูและป้อม ประตูใต้เปิดถึง 22:00 น. ทำให้ขึ้นไปเดินหรือปั่นบนกำแพงตอนกลางคืนได้ บรรยากาศเงียบกว่ากลางวันมาก เห็นไฟเมืองเก่าด้านในตัดกับตึกใหม่ด้านนอก เป็นภาพที่หาไม่ได้จากที่อื่น
อยู่ในกำแพงแปลว่าสตรีทฟู้ดที่ดังที่สุดของซีอานในย่านมุสลิมก็อยู่แค่เดินถึง ส่วนรอบประตูใต้เองก็มีทั้งร้านท้องถิ่นและคาเฟ่ในตรอกเล็ก
เสน่ห์ของการนอนในกำแพงคือเดินไปกินอะไรก็ได้ ของขึ้นชื่อซีอานอย่าง โหรวเจียโม่ (肉夹馍 เบอร์เกอร์เนื้อ/หมูตุ๋น) เปียงเปียงเมี่ยน (เส้นกว้างหนึ่งนิ้ว) และ หยางโร่วเพ่าโม่ (ขนมปังฉีกในซุปแกะ) หากินได้ทั่วเมืองเก่า ราคาร้านท้องถิ่นในย่านนี้ส่วนใหญ่ ¥15–45 (~฿75–225) ต่อจาน เดินขึ้นเหนือไปย่านมุสลิมจะเจอตัวเลือกเยอะที่สุด
อ่านเพิ่มเติม: คู่มืออาหารซีอาน · สตรีทฟู้ดย่านมุสลิม · เปียงเปียงเมี่ยน
รอบประตูใต้และซูเอวี้ยนเหมินมีคาเฟ่เล็กๆ ในตึกเก่าและร้านชาแบบจีนซ่อนอยู่ในตรอก เหมาะนั่งพักหลังเดินดูกำแพง ส่วนถ้าอยากได้มื้อพิเศษ ตึก Sofitel Legend People's Grand ในกำแพงมีบาร์และห้องอาหารในอาคารประวัติศาสตร์ปี 1953 ที่บรรยากาศดีมาก กาแฟร้านทั่วไปในย่านราว ¥30–55 (~฿150–275) ต่อแก้ว
การนอนในกำแพงเมืองแถวประตูใต้/ถนนใต้ ลดเวลาเดินทางในแต่ละวันลงได้มากที่สุด เพราะที่เที่ยวหลักของซีอานเก่าอยู่ในระยะเดินเกือบทั้งหมด
ข้อดีของการนอนในกำแพงคือ เดินถึงทุกอย่าง หอระฆัง หอกลอง ย่านมุสลิม กำแพง ซูเอวี้ยนเหมิน ป่าศิลาจารึก — ทั้งหมดอยู่ในระยะเดิน 5–20 นาที และมีเมโทรสาย 2 สถานี Yongningmen เชื่อมไปสนามบินกับสถานีรถไฟได้ ตื่นเช้าขึ้นกำแพงก่อนคนเยอะ กลับมากินมื้อเที่ยง แล้วออกไปเที่ยวต่อได้โดยไม่ต้องนั่งรถไกล
ข้อควรรู้คือ ในกำแพงเป็นเขตเมืองเก่า ถนนบางช่วงรถติดและที่จอดรถจำกัด ถ้ามากับรถเช่าหรือกระเป๋าเยอะ เช็กทางเข้าโรงแรมก่อน ส่วนเรื่องราคา ที่พักในกำแพงมีตั้งแต่โฮสเทลไปจนถึง 5 ดาว เลือกได้ตามงบ
หรือดูรีวิวโรงแรมเดี่ยวในย่านนี้โดยตรง:
ประตูใต้เดินทางง่ายที่สุดในสี่ประตู เพราะมีเมโทรสาย 2 ลงตรงและอยู่ปลายถนนที่พุ่งจากหอระฆัง
09:00 น. — มาถึงประตูใต้ (ลงเมโทรสาย 2 สถานี Yongningmen ออกประตู D2) ทันดูพิธีเปิดประตูราว 09:30 น. ที่ลานสะพานชัก
10:00 น. — ซื้อตั๋วขึ้นกำแพง (¥54) เดินหรือเช่าจักรยานปั่นเลียบเชิงเทินสักช่วง ดูป้อมประตูใต้แบบครบระบบ
11:00 น. — ลงกำแพง เดินเข้าซูเอวี้ยนเหมิน ดูร้านพู่กันและช่างเขียนอักษรวิจิตร
11:45 น. — เดินสุดถนนถึงพิพิธภัณฑ์ป่าศิลาจารึก (¥85) ดูแผ่นศิลาจารึกอักษรจีนเก่า
เดินตามเส้นทางครึ่งวันข้างบนในช่วงเช้า จากนั้นช่วงบ่าย:
13:00 น. — มื้อเที่ยงในเมืองเก่า ลองโหรวเจียโม่หรือเปียงเปียงเมี่ยนร้านท้องถิ่น
14:00 น. — เดินขึ้นเหนือตามถนน South Street ถึงหอระฆังและหอกลอง
15:00 น. — เดินต่อเข้าย่านมุสลิม ชิมสตรีทฟู้ดและซื้อของฝาก
17:00 น. — กลับมาประตูใต้ ขึ้นกำแพงปั่นจักรยานช่วงพระอาทิตย์ตก (แสงสวยที่สุด 16:30–20:00 น.) ดูกำแพงสว่างไฟยามค่ำ
ย่านประตูใต้อยู่ติดกับ หอระฆัง-หอกลอง และ ที่เที่ยวซีอานทั้งหมด — วางแผนทริปเต็มได้ที่ คู่มือซีอานฉบับเต็ม