เมืองที่ครั้งหนึ่งชื่อ "ฉางอาน" และเป็นปลายทางตะวันออกของเส้นทางสายไหม กำแพงเมืองหมิงยังตั้งครบรอบ ทหารดินเผาแปดพันนายยังเฝ้าสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ และยามค่ำราชวงศ์ถังก็กลับมามีชีวิตอีกครั้งใต้แสงไฟ — นี่คือที่ที่จีนเก็บรากของตัวเองไว้ครบที่สุด
บอกเลยว่าถ้าเซี่ยงไฮ้คืออนาคตของจีน ซีอานก็คืออดีตของจีน — และไม่ใช่อดีตธรรมดา เพราะเมืองนี้เคยเป็นเมืองหลวงของ 13 ราชวงศ์ รวมถึงราชวงศ์ถังที่รุ่งเรืองที่สุด ตอนนั้นเมืองนี้ชื่อ "ฉางอาน" และเป็นปลายทางตะวันออกของเส้นทางสายไหม มีพ่อค้าจากเปอร์เซีย อาหรับ และเอเชียกลางหลั่งไหลเข้ามาจนกลายเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในโลกยุคนั้น ร่องรอยทั้งหมดนี้ยังเดินตามได้จริงในวันนี้
เสน่ห์ของซีอานคือทุกอย่างยังอยู่ครบ — ลองนึกภาพ: คุณปั่นจักรยานอยู่บน กำแพงเมืองอายุ 650 ปี ที่ยังตั้งรอบเมืองครบวง มองลงไปเห็นถนนสมัยใหม่ด้านล่าง ขับรถออกนอกเมืองชั่วโมงเดียวก็ยืนหน้า กองทัพทหารดินเผา แปดพันนายที่ฝังอยู่ใต้ดินกว่าสองพันปี และพอตกค่ำกลับเข้าเมือง ราชวงศ์ถังก็ฟื้นคืนชีพที่ เมืองถังไม่มีคืน ใต้แสงไฟ เราเลือก 10 สถานที่ ที่เล่าเรื่องเมืองหลวงเก่าแห่งนี้ได้ครบที่สุด
เรียงตามประสบการณ์ที่บอกเล่าเมืองได้ดีที่สุด — แต่ละแห่งกดเข้าไปอ่านคู่มือเจาะลึกได้
1
ลองนึกภาพ: คุณยืนอยู่บนทางเดินขอบหลุมที่ 1 มองลงไปเห็นทหารดินเผาขนาดเท่าคนจริงยืนเรียงแถวเป็นพันนายลึกเข้าไปสุดสายตา แต่ละหน้าไม่เหมือนกันเลยสักนาย ทั้งหมดถูกปั้นขึ้นเมื่อกว่า 2,200 ปีก่อนเพื่อเฝ้าสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ จักรพรรดิองค์แรกที่รวมจีนเป็นหนึ่ง ค้นพบโดยชาวนาขุดบ่อน้ำในปี 1974 ปัจจุบันเปิดให้ชม 3 หลุม คาดว่ามีทหารกว่า 8,000 นาย นี่คือสิ่งที่ทำให้ซีอานติดอันดับต้องไปของโลก — เห็นรูปมาทั้งชีวิต แต่ของจริงให้ความรู้สึกคนละเรื่อง
2
เอาจริงๆ ไม่มีเมืองใหญ่ไหนในจีนเหลือกำแพงเมืองครบวงเท่าซีอานอีกแล้ว สร้างในทศวรรษ 1370 สมัยราชวงศ์หมิง สูงราว 12 เมตร และด้านบนกว้างพอให้รถวิ่งสวนกันได้ ความสนุกคือคุณ ปั่นจักรยานบนกำแพงรอบเมืองได้ครบวง ระยะ 14 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 2 ชั่วโมง ระหว่างทางมีหอประตู ป้อมมุม และโคมแดงตามแนว มองลงไปข้างหนึ่งเป็นเมืองเก่า อีกข้างเป็นตึกสมัยใหม่ ประตูใต้หย่งหนิงเหมิน (永宁门) เป็นทางเข้าหลักและจุดถ่ายรูปสวยสุด ยามค่ำเปิดไฟทั้งแนว
3
หอระฆัง (Bell Tower) ตั้งอยู่ตรงจุดที่ถนนสายหลักสี่สายมาบรรจบกันพอดี — เป็นจุดศูนย์กลางของซีอานทั้งเมืองมาตั้งแต่ปี 1384 หอไม้หลังคาเขียวสามชั้นบนฐานหินอิฐ ยามค่ำเปิดไฟทองสว่างกลางวงเวียน เดินไม่ไกลกันคือหอกลอง (Drum Tower) ที่ในอดีตใช้ตีบอกเวลา (หอระฆังตีตอนเช้า หอกลองตีตอนค่ำ) ปัจจุบันมีการแสดงตีกลองและระฆังให้ชมเป็นรอบ และที่สำคัญ ประตูใต้หอกลองคือทางเข้าสู่ย่านมุสลิมพอดี — เดินทะลุได้เลย
4
เคยเจอไหม — ย่านที่กลิ่นเครื่องเทศ เสียงทุบเนื้อ และควันเตาย่างลอยปะปนกันจนหิวตั้งแต่ยังไม่ได้สั่งอะไร ย่านมุสลิมคือแบบนั้น เป็นชุมชนชาวหุย (มุสลิมเชื้อสายจีน) ที่อยู่ที่นี่มาตั้งแต่ยุคเส้นทางสายไหม ตรอกหลายสายเต็มไปด้วยแผงขายโร่วเจียโม่ (เบอร์เกอร์จีน) เนื้อแพะย่างไม้ บะหมี่เปียงเปียง ลูกพลับเชื่อม ถั่วเคลือบ และของหวานสารพัด นี่คือที่ที่คนซีอานพาเพื่อนต่างเมืองมากิน — ไม่ใช่แค่นักท่องเที่ยว ตอนค่ำคนแน่นที่สุดและบรรยากาศดีที่สุด
5
เคยถามตัวเองไหมว่าทำไมพระถังซำจั๋งถึงเดินทางไปอินเดีย — เจดีย์ห่านป่าใหญ่คือคำตอบที่จับต้องได้ สร้างในปี 652 ภายในวัดต้าฉือเอิน เพื่อเก็บพระสูตรและพระบรมสารีริกธาตุที่พระเสวียนจั้ง (ถังซำจั๋ง) อัญเชิญกลับมาจากอินเดีย เจดีย์อิฐทรงสี่เหลี่ยมเจ็ดชั้น สูงตระหง่านมากว่า 1,300 ปี ปีนขึ้นไปได้และมองเห็นเมืองรอบทิศ ด้านหน้าคือจัตุรัสเหนือที่มีน้ำพุดนตรีใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชีย แสดงฟรีวันละหลายรอบ ค่ำคืนสวยที่สุด
6
ถ้าจะเข้าใจว่าทำไมซีอานถึงสำคัญกับประวัติศาสตร์จีนขนาดนี้ ที่นี่คือที่ที่ควรเริ่ม — โบราณวัตถุกว่า 370,000 ชิ้นจากยุคโจว ฉิน ฮั่น ถึงถัง ทั้งเครื่องบรอนซ์โบราณ ภาพจิตรกรรมฝาผนังจากสุสานราชวงศ์ถัง เครื่องปั้นสามสีถัง (ถังซานไฉ่) และทองคำเงินงานฝีมือชั้นสูง อาคารออกแบบเป็นสไตล์ราชวงศ์ถังหลังคาเทาเข้ม จุดสำคัญที่ต้องรู้: นิทรรศการหลัก เข้าฟรี แต่ต้องจองล่วงหน้า และโควตาต่อวันเต็มเร็วมาก ต้องวางแผนล่วงหน้าหลายวัน
7
บอกตรงๆ ว่าถ้าไม่มีป้ายบอก คุณอาจเดินผ่านโดยนึกว่าเป็นวัดจีนหรือสวนโบราณ — เพราะมัสยิดใหญ่ซีอานไม่มีโดมหรือหอคอยอย่างมัสยิดที่เราคุ้นเลย แต่เป็นลานจีนหลายชั้นต่อเนื่องกัน มีศาลา สวน และซุ้มประตูหินแกะสลัก ผสานสถาปัตยกรรมจีนกับศาสนาอิสลามได้อย่างเงียบงาม ก่อตั้งตั้งแต่ปี 742 สมัยราชวงศ์ถัง และยังเป็นมัสยิดที่ชาวหุยใช้ละหมาดจริงจนถึงทุกวันนี้ ซ่อนตัวอยู่ในตรอกฮว่าเจวี๋ยกลางย่านมุสลิม แต่พอเข้ามาแล้วเงียบสงบจนลืมความวุ่นวายข้างนอก
8
เมืองถังไม่มีคืนคือสิ่งที่ทำให้คนรุ่นใหม่ทั่วจีนอยากบินมาซีอาน — ถนนคนเดินยาว 2.1 กิโลเมตรที่ปูด้วยอาคารสไตล์ราชวงศ์ถังจำลอง ตั้งแต่หัวค่ำไฟทุกดวงจะสว่าง มีการแสดงสด ศิลปินแต่งชุดถังโพสท่าเป็น "รูปปั้นมีชีวิต" นักแสดงร่ายรำ และน้ำพุดนตรี เดินทอดน่องกินไปเรื่อยๆ ถ่ายรูปสวยทุกมุม อยู่ติดกับเจดีย์ห่านป่าใหญ่พอดี ใกล้ๆ ยังมีสวนถังฝูหรง (Tang Paradise) ที่เก็บค่าเข้าและมีโชว์แสง-สี-น้ำตอนค่ำ — นี่คือซีอานยามค่ำที่ห้ามพลาด
9
ถ้ามีเวลาเพิ่มอีกวัน หัวซานคุ้มค่าการลงทุนมาก — หนึ่งในห้าภูเขาศักดิ์สิทธิ์ของจีน ยอดหินแกรนิตชันตั้งฉากที่ดูเหมือนถูกฟันด้วยขวาน มีเส้นทางเดินไม้ระแนงเลียบหน้าผา (长空栈道 plank walk) ที่ขึ้นชื่อว่าน่าหวาดเสียวที่สุดในโลก จุดเด่นคือเดินทางง่ายเกินคาด — นั่งรถไฟความเร็วสูงจากสถานีซีอานเหนือถึงหัวซานเหนือเพียง ~30 นาที แล้วต่อรถบัสและกระเช้าขึ้นยอด ไม่ต้องปีนทั้งวันถ้าไม่ไหว เผื่อเวลาทั้งวันหรือค้างคืนหนึ่งคืนเพื่อชมพระอาทิตย์ขึ้น
10
พระราชวังหัวชิงเป็นที่ที่เล่าเรื่องรักที่โด่งดังที่สุดเรื่องหนึ่งของจีน — บ่อน้ำพุร้อนหลวงที่จักรพรรดิถังเสวียนจงสร้างให้พระสนมหยางกุ้ยเฟย ตั้งอยู่เชิงเขาหลีซาน ยามค่ำมีการแสดงกลางแจ้ง "เพลงรักนิรันดร์" (长恨歌) ที่ใช้ภูเขาทั้งลูกเป็นฉาก เล่าเรื่องรักของทั้งสองด้วยเทคนิคแสง-สีอลังการ (เม.ย.–ต.ค.) ที่นี่ยังเป็นสถานที่เกิด "เหตุการณ์ซีอาน" ปี 1936 ที่เจียงไคเชกถูกจับ — ห้องพักของเขายังมีรอยกระสุนบนกระจกให้ดู เพราะอยู่หลินถงเหมือนกองทัพดินเผา รวมเป็นทริปวันเดียวได้เลย
ที่เที่ยวซีอานแบ่งเป็นสามกลุ่มชัดเจน — ในกำแพงเมือง รอบเมือง และนอกเมือง
กำแพงเมือง · หอระฆัง · หอกลอง · ย่านมุสลิม · มัสยิดใหญ่ ทั้งหมดนี้อยู่ในกำแพงเมืองเดิมและเดินถึงกันได้ ปั่นจักรยานกำแพงตอนเช้า แล้วเดินหอระฆัง-หอกลอง-ย่านมุสลิมต่อยาวถึงค่ำได้สบาย
เจดีย์ห่านป่าใหญ่ · พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ส่านซี · เมืองถังไม่มีคืน อยู่ฝั่งใต้ของเมือง เริ่มที่พิพิธภัณฑ์ตอนเช้า (จองล่วงหน้า) แล้วมาดูน้ำพุเจดีย์รอบค่ำ ต่อด้วยเดินเมืองถังไม่มีคืนยามไฟสว่าง
กองทัพทหารดินเผา + พระราชวังหัวชิง อยู่เขตหลินถงทางตะวันออกห่างเมือง ~40 กม. รวมเป็นทริปวันเดียวได้พอดี — เช้าดูทหารดินเผา บ่ายเดินพระราชวังหัวชิง รถบัสสาย 游5 (306) จากสถานีรถไฟซีอานไปถึงทั้งคู่
หัวซานนั่งรถไฟความเร็วสูงจากซีอานเหนือ ~30 นาที · วัดฝ่าเหมิน (พระบรมสารีริกธาตุนิ้วพระพุทธเจ้า) ~2 ชม. ทางตะวันตก · สุสานฮั่นหยางหลิงใกล้สนามบิน ทั้งหมดเป็นทางเลือกทริปวันเดียวที่คุ้มมาก ดูคำแนะนำเพิ่มเติมที่ คู่มือทริปวันเดียวจากซีอาน →