ซีอานคือประตูสู่ประวัติศาสตร์จีน 13 ราชวงศ์ — กองทัพทหารดินเผาอยู่ห่างชั่วโมงเดียว เขาหัวซานหนึ่งในห้าภูเขาศักดิ์สิทธิ์อยู่ใกล้แค่นั่งรถไฟครึ่งชั่วโมง ทุกที่ในรายการนี้ไปเช้า-เย็นกลับได้
บอกตรงๆ ว่าซีอานเป็นเมืองที่ให้ความรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ในตำราเรียนวิชาประวัติศาสตร์ — ที่นี่คือปลายทางของเส้นทางสายไหม เคยเป็นเมืองหลวงของจีนถึง 13 ราชวงศ์ และรอบๆ ตัวเมืองรัศมีไม่กี่สิบกิโลเมตรมีทั้งสุสานจักรพรรดิ บ่อน้ำพุร้อนราชวงศ์ถัง และวัดที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า สิ่งที่ทำให้ทริปวันเดียวจากซีอานง่ายขึ้นมากคือ กองทัพดินเผาอยู่ห่างแค่ชั่วโมงเดียว และสถานีซีอานเหนือ (Xi'an North 西安北) ส่งคุณถึงเชิงเขาหัวซานในเวลาเพียง 30–35 นาที
รายการด้านล่างคือ 6 ทริปที่เราคิดว่าคุ้มค่าที่สุดสำหรับนักท่องเที่ยวจากไทย — เริ่มจากของที่ห้ามพลาดอย่างกองทัพดินเผา ไปจนถึงหมู่บ้านโบราณเงียบๆ ที่นักท่องเที่ยวต่างชาติแทบไม่รู้จัก ก่อนออกเดินทางอย่าลืมอ่านคู่มือรถไฟความเร็วสูงจีนของเราด้วย — จะช่วยให้จองตั๋วและขึ้นรถไฟได้ถูกต้อง
เรียงจากของที่ห้ามพลาด — ไล่ลงไปถึงทริปสายลึกสำหรับคนมาหลายวัน
1
ถ้ามีอะไรสักอย่างที่ห้ามพลาดในซีอาน นั่นคือกองทัพทหารดินเผา — ทหารดินเผาขนาดเท่าคนจริงราว 8,000 ตัว ที่จักรพรรดิจิ๋นซีฮ่องเต้สั่งสร้างไว้เฝ้าสุสานเมื่อกว่า 2,200 ปีก่อน และทุกตัวมีใบหน้าไม่ซ้ำกัน ชาวนาขุดบ่อน้ำเจอโดยบังเอิญในปี 1974 จนกลายเป็นการค้นพบทางโบราณคดีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของศตวรรษ
พิพิธภัณฑ์แบ่งเป็น 3 หลุมหลัก — หลุมที่ 1 (Pit 1) ใหญ่ที่สุดและน่าตื่นตาที่สุด ทหารยืนเรียงเป็นแถวยาวสุดลูกหูลูกตาใต้หลังคาขนาดเท่าสนามฟุตบอล หลุมที่ 2 และ 3 เล็กกว่าแต่เห็นรายละเอียดใกล้ขึ้น — มีนายทหาร พลธนู ม้าศึก เผื่อเวลาเดิน 3–4 ชั่วโมง และแนะนำจริงๆ ให้จ้างไกด์หรือเช่าออดิโอไกด์ เพราะถ้าไม่มีคนเล่า มันก็เป็นแค่หุ่นดินเผา แต่ถ้ามีเรื่องราว มันคือทั้งอาณาจักร — อ่านคู่มือกองทัพดินเผาฉบับเต็ม →
2
หัวซานคือหนึ่งในห้าภูเขาศักดิ์สิทธิ์ของจีน (五岳) และเป็นภูเขาที่ขึ้นชื่อเรื่องความสูงชันที่สุด ยอดเขาหินแกรนิตตั้งฉากแทบจะดิ่งลงเหว มีทางเดินไม้ผูกติดหน้าผาที่เรียกว่า ฉางคงจ้านเต้า (长空栈道) — แผ่นไม้กว้างไม่เกินฝ่าเท้าตอกติดผนังหินเหนือเหวลึกหลายร้อยเมตร เป็นจุดที่นักท่องเที่ยวสายเสียวต้องคล้องเชือกนิรภัยเดินผ่าน (ไม่บังคับ ใครกลัวความสูงข้ามได้)
วิธีขึ้นที่ง่ายที่สุดคือกระเช้าลอยฟ้า — มีทั้งฝั่งเหนือ (North Peak) และฝั่งตะวันตก (West Peak) สายตะวันตกยาวกว่าและวิวเปิดกว่า เขาแบ่งเป็น 5 ยอด เดินเชื่อมกันได้ตามสันเขา ถ้าจะเก็บครบต้องใช้แรงทั้งวัน หัวซานไม่มีรถไฟฟ้าในเมืองเข้าถึง ต้องนั่งรถไฟความเร็วสูงจากซีอานเหนือ — อ่านคู่มือเขาหัวซานฉบับเต็ม →
3
พระราชวังหัวชิงอยู่ที่อำเภอหลินถงเหมือนกองทัพดินเผา ห่างกันแค่ไม่กี่กิโลเมตร เลยกลายเป็นคู่หูที่คนนิยมเที่ยวในวันเดียวกัน ที่นี่คือบ่อน้ำพุร้อนของราชสำนักถัง — สถานที่ที่จักรพรรดิถังเสวียนจงกับหยางกุ้ยเฟย หนึ่งในสี่ยอดหญิงงามของจีน เคยมาอาบน้ำแร่และพักผ่อน เรื่องราวความรักของทั้งคู่ถูกเล่าผ่านบทกวี "ฉางเฮิ่นเกอ" (长恨歌 เพลงรักนิรันดร์) ที่ปัจจุบันทำเป็นโชว์กลางแจ้งยามค่ำ ใช้เชิงเขาหลีซานจริงเป็นฉากหลัง
เหนือพระราชวังขึ้นไปคือ เขาหลีซาน (骊山) ที่ปีนหรือนั่งกระเช้าขึ้นได้ และเป็นจุดสำคัญทางประวัติศาสตร์ยุคใหม่ — ที่นี่คือที่ที่นายพลจางเสว่เหลียงจับกุมเจียงไคเชกในปี 1936 (เหตุการณ์ซีอาน) จุดที่เจียงไคเชกหลบซ่อนยังมีให้ดูอยู่ พ่วงกับกองทัพดินเผาช่วงบ่ายได้พอดี — อ่านคู่มือพระราชวังหัวชิงฉบับเต็ม →
วัดฝ่าเหมินเป็นจุดหมายของชาวพุทธจากทั่วโลก เพราะที่นี่เก็บรักษา พระบรมสารีริกธาตุนิ้วพระหัตถ์ของพระพุทธเจ้า — ชิ้นส่วนกระดูกนิ้วพระหัตถ์ที่ว่ากันว่าเป็นองค์เดียวในโลกที่ยังหลงเหลืออยู่ ค้นพบในปี 1987 ใต้เจดีย์เก่าที่พังลงมา พร้อมกับสมบัติราชวงศ์ถังนับพันชิ้นที่ฝังถวายไว้ ทั้งเครื่องทอง เครื่องเงิน และผ้าไหม ปัจจุบันมีหอเจดีย์ใหม่ขนาดมหึมาสร้างครอบไว้ และจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์
เพราะอยู่ไกลถึง ~120 กม. ทางตะวันตกของซีอาน ที่นี่จึงเหมาะกับคนที่สนใจพุทธศาสนาและประวัติศาสตร์เป็นพิเศษ มากกว่านักท่องเที่ยวทั่วไปที่มีเวลาน้อย ถ้าตั้งใจมา แนะนำให้จองทัวร์วันเดียวหรือนั่งรถไฟความเร็วสูงไปจะสะดวกกว่านั่งรถบัสที่มีรอบจำกัด ตัวพระบรมสารีริกธาตุเปิดให้สักการะเฉพาะบางช่วงของปีเท่านั้น — ถ้าอยากเห็นองค์จริง เช็กรอบเปิดก่อนเดินทางเสมอ
ถ้ากองทัพดินเผาแน่นจนเหนื่อย ฮั่นหยางหลิงคือทางเลือกที่เงียบกว่าและเซอร์ไพรส์กว่าที่คิด ที่นี่คือสุสานของ จักรพรรดิจิ่งแห่งราชวงศ์ฮั่น (พระเจ้าฮั่นจิงตี้) คนละยุคกับจิ๋นซีฮ่องเต้ — ตัวพิพิธภัณฑ์เป็นโครงสร้างใต้ดินแห่งแรกของจีน มีพื้นกระจกใสให้เดินอยู่เหนือหลุมโบราณคดีจริงๆ มองลงไปเห็นหุ่นดินเผาและข้าวของในตำแหน่งที่ขุดพบ
หุ่นที่นี่ต่างจากกองทัพดินเผาตรงที่ ตัวเล็กกว่ามาก สูงราว 60 ซม. และเดิมมีแขนไม้กับเสื้อผ้าจริง (ผุไปตามกาลเวลา) แต่จำนวนมหาศาลและมีครบทั้งคน สัตว์เลี้ยง หมู วัว แกะ ไก่ ไปจนถึงข้าวของในชีวิตประจำวัน สะท้อนว่าราชสำนักฮั่นเชื่อเรื่องการใช้ชีวิตต่อในโลกหลังความตาย ข้อดีที่สุดคือทำเล — อยู่ห่างเมือง ~20 กม. ขับรถแค่ ~20 นาทีจากสนามบินซีอานเสียนหยาง เลยเหมาะแวะระหว่างทางไปหรือกลับสนามบินมาก
ตั่งเจียคุนคือคำตอบสำหรับคนที่อยากเห็นจีนแบบที่นักท่องเที่ยวต่างชาติแทบไม่เคยไป หมู่บ้านนี้อยู่ใกล้เมืองหานเฉิง (Hancheng) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของซีอาน และได้ชื่อว่าเป็นหมู่บ้านลานบ้านสมัย ราชวงศ์หมิง-ชิงที่อนุรักษ์ไว้สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของจีน — ผ่านกาลเวลาเกือบ 700 ปี ยังเหลือลานบ้านแบบดั้งเดิมราว 123 หลัง และตรอกซอยเก่ากว่า 20 สาย
สิ่งที่ทำให้ที่นี่พิเศษคือมันยังเป็นหมู่บ้านที่มีคนอาศัยอยู่จริง ไม่ใช่ของจัดฉากเพื่อนักท่องเที่ยว เดินเข้าไปในตรอกแคบๆ จะเห็นกำแพงอิฐสูง ประตูไม้แกะสลัก และเสาหินจารึกบทกวีสอนลูกหลานตามผนังบ้าน บรรยากาศเงียบสงบ คนน้อย เดิน 2–3 ชั่วโมงก็รอบหมู่บ้าน เพราะอยู่ไกลถึง ~225 กม. ที่นี่เหมาะกับคนมาซีอานหลายวันและอยากหนีฝูงชนไปสัมผัสจีนแบบช้าๆ จริงๆ
สองฮับเดินทางหลักของซีอาน คือ (1) สถานีรถไฟซีอาน (Xi'an Railway Station 西安站) ติดกำแพงเมืองด้านเหนือ — ลานตะวันออก (East Square) คือจุดขึ้นรถบัส 306 (游5) ไปกองทัพดินเผาและพระราชวังหัวชิง และ (2) สถานีซีอานเหนือ (Xi'an North 西安北) ฮับรถไฟความเร็วสูงไปเขาหัวซานและวัดฝ่าเหมิน เชื่อมตัวเมืองด้วยรถไฟฟ้าสาย 2 ไปสถานีก่อนเที่ยวออกอย่างน้อย 30 นาที เพราะสถานีใหญ่และต้องผ่านการตรวจกระเป๋า
จองตั๋วล่วงหน้า: ทริปที่ใช้รถไฟความเร็วสูง (หัวซาน วัดฝ่าเหมิน หานเฉิง) ใช้แอป 12306 (มีภาษาอังกฤษ ดาวน์โหลดบน App Store/Play Store) — ต้องกรอกหมายเลขพาสปอร์ตตอนลงทะเบียน วันธรรมดาปกติซื้อหน้าต่างขายตั๋วได้ด้วยพาสปอร์ตตัวจริง แต่วันหยุดใหญ่ (Golden Week, ตรุษจีน) ตั๋วขายหมดเร็วมาก ควรจองล่วงหน้า 1–2 สัปดาห์
ชำระเงิน: ร้านค้า รถบัส และจุดขายตั๋วส่วนใหญ่รับ Alipay และ WeChat Pay เท่านั้น ดาวน์โหลดและผูกบัตรต่างประเทศ (Visa/Mastercard) ผ่านโหมดระหว่างประเทศก่อนออกเดินทาง เผื่อเงินสดหยวนไว้บ้างสำหรับร้านเล็กๆ ในหมู่บ้านโบราณ