12 จานที่ต้องลอง ก่อนออกจากภูเก็ต
เรียงตามความเป็นเอกลักษณ์ — จานที่บอกเล่ารสบาบ๋า-ฮกเกี้ยนและรสใต้ของเกาะ
1
จานที่บอกความเป็นภูเก็ตได้ทันที — เส้นหมี่เหลืองอวบ ผัดในน้ำซุปข้น กับกุ้ง หมู ปลาหมึก และผัก รสกลมกล่อมหอมกระทะ มาจากชาวจีนฮกเกี้ยนที่นำสูตรเส้นหมี่ติดตัวมาตอนมาทำเหมือง แล้วปรับเป็นแบบของภูเก็ตเอง ต่างจากหมี่ฮกเกี้ยนแบบแห้งหรือผัดดำที่อื่น บางร้านเสิร์ฟแบบผัดน้ำข้นชุ่มเส้น บางร้านมีแบบแห้งให้เลือก คนภูเก็ตกินเป็นได้ทั้งมื้อเช้าและมื้อกลางวัน เป็นเส้นที่หากินรสแบบนี้ได้ยากนอกเกาะ
2
ที่ภูเก็ต ติ่มซำคือมื้อเช้า ไม่ใช่มื้อสายแบบกวางตุ้งที่อื่น เป็นมรดกจากชาวจีนฮกเกี้ยนที่ฝังรากในเกาะนี้ ร้านติ่มซำเปิดตั้งแต่เช้ามืด คนนั่งกิน ขนมจีบ ฮะเก๋า ซาลาเปา จับฉ่าย ขนมกุยช่าย คู่กับน้ำชาร้อนก่อนเริ่มวัน เสิร์ฟในเข่งหรือถ้วยเล็กให้เลือกหยิบกินทีละอย่าง ราคาเป็นกันเอง สั่งหลายอย่างมาแชร์กันได้ บรรยากาศโต๊ะกลมคึกคักช่วง 7–9 โมงเช้า คือภาพอาหารเช้าที่เป็นภูเก็ตที่สุด
จานบาบ๋าที่อยู่บนโต๊ะอาหารภูเก็ตมาช้านาน — หมูสามชั้นตุ๋นในซีอิ๊วหวานกับพริกไทย กระเทียม และเครื่องตุ๋น จนเนื้อนุ่มเปื่อยและหนังหนึบ รสหวานเค็มกลมกล่อมหอมพริกไทย ต่างจากหมูพะโล้ตรงที่หมูฮ้องเน้นพริกไทยและกระเทียมมากกว่าเครื่องพะโล้ กินคู่ข้าวสวยร้อนๆ เป็นกับข้าวประจำบ้านของคนภูเก็ตเชื้อสายจีน หาได้ในร้านอาหารพื้นเมืองและร้านบาบ๋าทั่วเมือง สั่งคู่กับแกงใต้และผักจะครบรสที่สุด
4
ของหวานที่เป็นภูเก็ตแท้ๆ และหากินที่อื่นได้ยาก — วุ้นโอ้เอ๋ว ทำจากเมล็ดพืชโอ้เอ๋วผสมกล้วยจนได้วุ้นเนื้อใสนุ่ม เสิร์ฟใน น้ำแดงเย็นราดน้ำแข็งไส บางร้านใส่ถั่วแดง เฉาก๊วย หรือลูกเดือยเพิ่ม รสหวานเย็นชื่นใจ ดับร้อนได้ดีในอากาศเขตร้อนของเกาะ เป็นของหวานบาบ๋าที่สืบทอดมาจากชาวจีนฮกเกี้ยน ชื่อ "โอ้เอ๋ว" ก็มาจากภาษาจีนฮกเกี้ยน ร้านดังอยู่ในย่านเมืองเก่าและตลาดกะทู้ ใครมาภูเก็ตควรลองสักถ้วย
ของกินเล่นบาบ๋าที่คนภูเก็ตรัก — เครื่องในหมู หมูสามชั้น เต้าหู้ และห้าเส้นชุบแป้งทอด หั่นเป็นคำ จิ้มกับ น้ำจิ้มข้นรสเปรี้ยวหวาน ที่ใส่เครื่องเทศแบบฮกเกี้ยน บางเจ้ามีหอยทอดและเต้าคั่วทอดในชุดเดียวกัน เป็นของว่างที่กินเพลินทั้งวัน ชื่อ "โลบะ" มาจากภาษาจีนฮกเกี้ยนแปลว่าเนื้อตุ๋น แต่เวอร์ชันภูเก็ตเน้นของทอดจิ้มน้ำจิ้ม หาได้ในศูนย์อาหารเมืองเก่าและตลาด สั่งรวมมาเป็นจานแล้วแบ่งกันกินกับเพื่อน
อีกครึ่งหนึ่งของรสภูเก็ตคือ อาหารใต้รสจัด เพราะเกาะนี้อยู่ในภาคใต้ — แกงไตปลา เข้มข้นเผ็ดร้อน แกงเหลือง เปรี้ยวเผ็ดกับปลาหรือกุ้ง น้ำพริกกุ้งเสียบ กินกับผักสดและผักทอด และ ผัดสะตอกุ้ง กลิ่นแรงถูกใจคนชอบสะตอ อาหารใต้ที่ภูเก็ตเสิร์ฟพร้อม ผักเหนาะ (ผักสดหลายอย่าง) ให้กินแกล้มตัดเผ็ด รสจัดจ้านกว่าภาคกลางมาก ใครกินเผ็ดได้จะสนุก ใครไม่ถนัดเผ็ดสั่งแบบเบาๆ หรือเลือกจานที่ไม่เผ็ดได้
7
ขนมจีนเป็น มื้อเช้าและมื้อกลางวันยอดนิยม ของคนภูเก็ต และที่นี่มีสไตล์ของตัวเอง — เส้นขนมจีนนุ่มราดด้วย น้ำยาปลา น้ำพริก หรือแกงไตปลา ให้เลือก กินคู่กับ ห่อหมก ไข่ต้ม และผักเหนาะ (ผักสดหลายอย่าง) ที่วางให้หยิบเองไม่อั้น บางร้านมีของแนมอย่างปลาทอดและไก่ทอดเพิ่ม รสน้ำยาเข้มข้นแบบใต้ เผ็ดร้อนกว่าน้ำยาภาคกลาง เป็นมื้อที่อิ่มคุ้มและได้ลองรสใต้แท้ๆ หาได้ตามร้านขนมจีนเช้าในตัวเมืองและตลาด
8
ของกินฮกเกี้ยนอีกจานที่คนภูเก็ตชอบ — หอยนางรมตัวเล็กทอดกับไข่และแป้งมัน จนได้แผ่นที่ กรอบนอกนุ่มใน โรยต้นหอมและผักชี เสิร์ฟร้อนๆ จิ้มน้ำจิ้มศรีราชาหรือซอสพริก คนเรียกได้สองแบบ — "ออส่วน" (ภาษาฮกเกี้ยน) แบบที่ออกนุ่มฉ่ำ และ "หอยทอด" แบบที่ทอดจนกรอบ บางร้านมีให้เลือกทั้งสองแบบ เป็นของกินเล่นยามเย็นที่หาได้ในศูนย์อาหารเมืองเก่าและตลาดกลางคืน หอมกลิ่นกระทะและความสดของหอย
นอกจากโอ้เอ๋ว ภูเก็ตยังมีของหวานบาบ๋าอีกหลายอย่างที่สืบทอดมาจากครัวเพอรานากัน — อาโป้ง ขนมเบ้าแป้งข้าวเจ้าหวานหอม ขอบกรอบกลางนุ่ม โกซุ้ย ขนมถ้วยแป้งนุ่มกินกับมะพร้าว ขนมเต้าส้อ ไส้ถั่วเขียว และขนมหวานกะทิอีกหลายชนิด ของหวานเหล่านี้สะท้อนการผสมรสจีน-มลายู-ไทยที่เป็นเอกลักษณ์ของบาบ๋าภูเก็ต หาได้ตามแผงขนมในย่านเมืองเก่า ตลาดเช้า และถนนคนเดินลาดยายทุกเย็นวันอาทิตย์ ลองซื้อหลายอย่างมาชิมเทียบกัน
อีกพระเอกของเกาะคือ ซีฟู้ดสดจากทะเลอันดามัน — กุ้งมังกร ปูทะเล ปูม้า กั้ง หอย และปลาเก๋า ที่หาดราไวย์ทางใต้มี แผงขายซีฟู้ดสดเรียงริมหาด เลือกตัวเป็นๆ แล้วถือไปให้ร้านข้างๆ ปรุงตามสั่ง นึ่งมะนาว ผัดพริกไทยดำ หรือเผา ส่วนฉลองมีร้านซีฟู้ดริมน้ำอย่าง กันเอง (Kan Eang @ Pier) และมี แหลมหิน (Laem Hin) ที่นั่งกินริมทะเล บอกตรงๆ ว่าต้องถามราคาต่อกิโลและดูตาชั่งให้ดีก่อนซื้อ เพราะซีฟู้ดคิดตามน้ำหนัก ตกลงค่าปรุงให้ชัดจะคุ้มและสบายใจกว่า
11
วัฒนธรรมกาแฟของภูเก็ตเริ่มที่ โกปี๊ — กาแฟโบราณแบบฮกเกี้ยนที่ คั่วเข้มจัด ชงกับถุงผ้า ดื่มร้อนใส่นมข้นหวานหรือดำใส่น้ำตาล รสหนักหวานมัน เสิร์ฟในถ้วยกระเบื้องลายดอกแบบดั้งเดิม ร้านกาแฟโกปี๊เก่าแก่อยู่ในตึกชิโน-โปรตุกีสย่านเมืองเก่า เปิดมาหลายสิบปี คนนั่งจิบโกปี๊กินขนมปังสังขยาหรือปาท่องโก๋ตอนเช้า เป็นบรรยากาศที่บอกเล่าวิถีบาบ๋าได้ดี ส่วนใครชอบกาแฟสเปเชียลตี้ ย่านเมืองเก่าก็มีคาเฟ่ยุคใหม่ในตึกเก่าให้เลือกอีกหลายร้าน
12
ภูเก็ตมีชุมชนมุสลิมเก่าแก่ โรตีจึงเป็นของกินที่หาง่ายและอร่อย — แป้งโรตี ทอดในกระทะจนกรอบนอกนุ่มใน กินได้สองทาง คือแบบคาวจิ้ม แกงเนื้อ-แกงไก่หรือมัสมั่น และแบบหวานราด นมข้นกับน้ำตาล หรือใส่กล้วยและไข่ บางร้านมี โรตีแกง (มะตะบะ) ที่ยัดไส้เนื้อสับและไข่ทอดเป็นแผ่นหนา กินอิ่ม โรตีภูเก็ตเป็นของกินเช้าและของว่างยามเย็น หาได้ตามร้านโรตี-ชาในตัวเมืองและย่านมุสลิม หอมเนยและกรอบกำลังดี