พอแดดร่ม ถนนสายหลักกลางเมืองปายก็ปิดกลายเป็นถนนคนเดิน — กลิ่นหมูปิ้งกับโรตีลอยมาเป็นช่วงๆ มีงานคราฟต์ทำมือ เสื้อผ้า บาร์เล็กๆ และวงดนตรีสดเล่นริมทาง ปายไม่มีรถไฟ ไม่มีรถไฟฟ้า แต่ถ้าคุณพักในเมือง เดินมาก็ถึง แล้วก็เดินกินไปเรื่อยๆ ได้ทั้งคืน
ลองนึกภาพเมืองเล็กในหุบเขาที่ตอนกลางวันรถวิ่งสบายๆ พอตกเย็นเขาก็เอาแผงกั้นมาปิดถนน แล้วทั้งสายก็ค่อยๆ กลายเป็น ถนนคนเดิน — นี่คือเสน่ห์ของ ถนนคนเดินปาย ที่ทอดยาวลงมาตามถนนสายหลักใจกลางเมือง (ถนนชัยสงคราม ต่อกับถนนรังสิยานนท์) สองข้างทางเรียงไปด้วยแผงสตรีทฟู้ด ร้านงานคราฟต์ เสื้อผ้า และบาร์เล็กๆ ความยาวเดินสบายราว 1 กิโลเมตร เป็นที่ที่คนปายและนักท่องเที่ยวมารวมกันแทบทุกค่ำ
สิ่งที่ทำให้ถนนคนเดินปายไม่เหมือนตลาดกลางคืนเมืองอื่นคือ บรรยากาศชิลแบบฮิปปี้ ที่ติดมากับเมืองนี้ ไม่ได้เป็นตลาดท่องเที่ยวเสียงดังพลุกพล่าน แต่เป็นถนนที่คนเดินช้าๆ มือถือไม้เสียบหมูปิ้งหรือแก้วสมูทตี้ แวะดูภาพวาด โปสการ์ดทำมือ พวงกุญแจหนัง หรือนั่งฟังคนเล่นกีตาร์ริมทางสักเพลง สองข้างเป็นอาคารไม้และตึกแถวเตี้ยๆ ที่ติดไฟวอร์มๆ ทำให้ทั้งเส้นดูอบอุ่น
เคยเจอไหม — เมืองที่ของน่าเที่ยวอยู่นอกเมือง ต้องขี่รถออกไปทั้งวัน กลางคืนเลยไม่รู้จะทำอะไร ปายไม่เป็นแบบนั้น เพราะพอกลับจากแคนยอนหรือน้ำตกตอนเย็น คุณแค่เดินลงมาที่ถนนคนเดินก็เจอทั้งมื้อเย็น ของหวาน เพลงสด และที่นั่งจิบเบียร์ — รวมอยู่ที่เดียวกลางเมือง นี่คือเหตุผลที่เราบอกว่าถนนคนเดินคือหัวใจยามค่ำของปาย และเป็นจุดที่มือใหม่ควรเริ่มต้นคืนแรก
นี่ไม่ใช่ตลาดท่องเที่ยวที่ต้องรีบเดินหนีคนเยอะ แต่เป็นถนนที่ให้คุณเดินช้าๆ ดมกลิ่นของกิน แวะดูงานคราฟต์ และหยุดฟังเพลงสดได้ทุกสองสามก้าว
เสน่ห์ของถนนคนเดินปายคือ มันเป็นเมืองขนาดกำลังดี ไม่ใหญ่จนเหนื่อย แต่มีของให้กินให้ดูครบ พอค่ำลงอากาศหุบเขาเริ่มเย็น คนเดินกันสบายๆ มือถือของกินอุ่นๆ บางจุดมีคนตั้งวงเล่นกีตาร์ บางร้านเปิดเพลงเบาๆ มีกลิ่นธูปกับเทียนหอมจากร้านคราฟต์ลอยมาเป็นช่วง ถนนคนเดินปายเหมาะกับคนที่อยากใช้ค่ำคืนแบบไม่รีบ ไม่ต้องวางแผนอะไรซับซ้อน แค่เดินแล้วปล่อยให้คืนนั้นพาไป
คืนแรกในปาย ถ้ายังงงๆ ว่าจะเริ่มตรงไหน เดินลงมาถนนคนเดินคือคำตอบที่ง่ายที่สุด ได้ทั้งมื้อเย็น ได้ลองของกินถิ่น และได้ซึมบรรยากาศเมืองไปในตัว อยากรู้ภาพรวมก่อนวางแผนทั้งทริป อ่าน คู่มือมือใหม่ปาย และดูที่เที่ยวทั้งหมดที่ ที่เที่ยวปาย
ถ้าคุณเป็นสายเดินกิน ที่นี่เหมาะมาก เพราะของขายเป็นชิ้นเล็กๆ ราคาเบาๆ ราว 20-60 บาท ทำให้ลองได้หลายอย่างในคืนเดียวโดยไม่ต้องนั่งร้าน หมูปิ้ง ไส้อั่ว โรตี แพนเค้ก สมูทตี้ผลไม้ ของหวานสไตล์ฮิปปี้ ดูว่าต้องลองอะไรบ้างที่ คู่มืออาหารถนนคนเดินปาย
ระหว่างแผงของกินจะมีร้านคราฟต์แทรกอยู่ตลอด ทั้งภาพวาดสีน้ำ โปสการ์ดทำมือ พวงกุญแจหนัง เครื่องประดับ เสื้อผ้ามือสองและงานย้อมสีธรรมชาติ หลายชิ้นทำเองขายเอง ราคาต่อรองได้บ้าง เหมาะซื้อเป็นของฝากที่ไม่ซ้ำใคร
ปายขึ้นชื่อเรื่องดนตรีสด หลายจุดบนถนนคนเดินมีคนตั้งวงเล่นกีตาร์ ร้องเพลง และมีบาร์เล็กๆ ริมถนนที่เปิดต่อจนดึก ถ้าอยากต่อค่ำคืนหลังเดินกินอิ่มแล้ว แค่หาที่นั่งริมทางสักร้าน สั่งเบียร์เย็นๆ ฟังเพลงไปเรื่อยๆ ก็เป็นค่ำคืนปายที่หลายคนจำได้
หัวใจของถนนคนเดินปายคือ ของกินริมทาง ที่เรียงเต็มสองฝั่ง มีทั้งของไทยอย่างหมูปิ้ง ไก่ย่าง ไส้อั่ว (ไส้กรอกเหนือ) ข้าวเหนียวมะม่วง ลูกชิ้นปิ้ง ไปจนถึงโรตี แพนเค้กราดช็อกโกแลต สมูทตี้ผลไม้สด และของกินสากลอย่างฟาลาเฟล เบอร์เกอร์ ที่มากับกลุ่มนักท่องเที่ยวต่างชาติ ปายยังเป็นเมืองที่เป็นมิตรกับสายมังสวิรัติ/วีแกนมาก มีหลายแผงทำเมนูไม่มีเนื้อโดยเฉพาะ ราคาของกินส่วนใหญ่ราว 20-60 บาท ต่อชิ้น เหมาะเดินกินไปเรื่อยๆ ดูเมนูเด็ดเต็มๆ ที่ คู่มืออาหารถนนคนเดินปาย
สลับกับแผงของกินคือ ร้านงานคราฟต์ ที่เป็นเอกลักษณ์ของปาย หลายร้านเป็นศิลปินที่ทำเองขายเอง มีภาพวาดสีน้ำวิวหุบเขาปาย โปสการ์ดและสมุดทำมือ พวงกุญแจหนัง เครื่องเงิน เครื่องประดับลูกปัด เสื้อยืดสกรีนลายปาย เสื้อผ้ามือสองและงานผ้าย้อมคราม รวมถึงร้านสักเฮนน่าและร้านเครื่องหนัง ราคาต่อรองได้นิดหน่อย เหมาะเดินเลือกของฝากที่หาที่อื่นไม่ได้ระหว่างกินไปด้วย
ปายเป็นเมืองของคนรักดนตรี และถนนคนเดินก็สะท้อนเรื่องนี้ชัด หลายจุดจะมี คนตั้งวงเล่นกีตาร์ ร้องเพลง หรือเล่นเครื่องดนตรีพื้นบ้าน บางคนเปิดหมวกรับทิป บางร้านมีวงเล่นในร้าน และมี บาร์เล็กๆ ริมถนน ที่ขายเบียร์ ค็อกเทล และเครื่องดื่ม เปิดต่อหลังตลาดเริ่มวาย กลายเป็นจุดนั่งชิลยาวๆ ของคืนนั้น บรรยากาศสบายๆ ไม่กดดัน ใครอยากแค่เดินผ่านฟังเพลงก็ได้ อยากนั่งยาวก็ได้
ถนนคนเดินปายเปิดแทบทุกค่ำ พ่อค้าแม่ค้าเริ่มตั้งแผงราว 17:00 น. เปิดเต็มที่ราว 18:00 น. และคึกที่สุดช่วง 19:00-21:00 น. หลายร้านขายไปจนถึงราวเที่ยงคืน บอกตรงๆ ว่าความคึกขึ้นกับฤดูชัดเจน — ช่วงหน้าหนาว (พ.ย.-ก.พ.) ที่เป็นไฮซีซั่นของปาย คนแน่น แผงเต็มทั้งเส้น มีดนตรีสดหลายจุด ส่วนหน้าฝน (มิ.ย.-ต.ค.) และช่วงนอกฤดู คนน้อยลง บางคืนแผงบางตาและร้านปิดเร็ว สุดสัปดาห์มักคนเยอะกว่าวันธรรมดา ถ้ามาช่วงโลว์ซีซั่นอย่าคาดหวังความคึกเท่าหน้าหนาว แต่ก็ได้ความเงียบสบายไปอีกแบบ ดูเดือนที่เหมาะมากุ้ยปายได้ที่ เที่ยวปายเดือนไหนดี
เคล็ดลับง่ายๆ ไม่กี่ข้อ ช่วยให้ค่ำคืนบนถนนคนเดินปายของคุณสนุกและไม่พลาดของเด็ด
วิธีที่ดีที่สุดคือ อย่ากินมื้อเย็นเต็มก่อนมา ให้มาตอนยังหิวๆ แล้วเดินช้าๆ จากปลายด้านหนึ่งไปอีกด้าน เลือกซื้อทีละชิ้น กินไปเดินไป เพราะเสน่ห์ของที่นี่คือของริมทางที่ลองได้หลายอย่าง ไม่ใช่การนั่งร้านเดียว ถ้าเดินครบเส้นแล้วยังไม่อิ่ม ค่อยวกกลับไปซื้อร้านที่ถูกใจซ้ำ
หลายแผงบนถนนคนเดิน รับแต่เงินสด และบางร้านไม่มีแอปรับโอน ฉะนั้นพกแบงก์ย่อย 20-100 บาทมาให้พอ จะได้ไม่ต้องวิ่งหาตู้ ATM กลางคัน (ตู้ในเมืองปายมีแต่ไม่ได้เยอะ) ราคาของส่วนใหญ่อยู่ในหลัก 20-60 บาท จึงไม่ต้องใช้แบงก์ใหญ่
ถ้ามาช่วงไฮซีซั่น (พ.ย.-ก.พ.) กลางคืนปายเย็นจริง บางคืนเดือน ธ.ค.-ม.ค. ลงไปแตะหลักหน่วยองศา หลายคนเผลอแต่งตัวบางมาเดิน แล้วหนาวจนต้องรีบกลับ พกเสื้อแขนยาวหรือเสื้อกันหนาวบางๆ มาเผื่อ จะได้เดินกินเดินฟังเพลงได้สบายๆ ทั้งคืน อากาศเย็นๆ กับของกินอุ่นๆ เข้ากันดีอยู่แล้ว
ถนนคนเดินอยู่กลางเมืองพอดี ถ้าพักในเมืองเดินมาถึงได้เลย และยังเป็นจุดศูนย์กลางที่เดินต่อไปไหนก็ใกล้
ข้อดีของถนนคนเดินคือ มันอยู่กลางเมืองปายพอดี ถ้าคุณพักในตัวเมืองหรือเกสต์เฮาส์ใกล้ๆ เดินมาถึงได้สบายโดยไม่ต้องใช้รถ ปายเป็นเมืองเล็กมาก เดินจากหัวเมืองถึงท้ายเมืองยังไหว ถ้าพักไกลออกไปริมน้ำหรือบนเขา ค่อยขี่มอเตอร์ไซค์หรือขับรถเข้ามาจอดแถวขอบเมืองแล้วเดินเข้ามา (ช่วงตลาดเปิด ถนนสายหลักจะปิดรถ)
เรื่องการมาถึงปาย ขอย้ำตามจริง — ปายไม่มีรถไฟ และไม่มีรถไฟฟ้า/BTS/MRT คนส่วนใหญ่มาถึงด้วย รถตู้จากเชียงใหม่ (สถานีอาเขต) วิ่งเส้น 1095 ที่มีราว 762 โค้ง ใช้เวลาราว 3 ชั่วโมง ส่วน Grab แทบเรียกไม่ได้ในปาย เมื่อมาถึงแล้ว ในเมืองเดินเอาหรือเช่ามอเตอร์ไซค์ก็พอ อ่านวิธีมาแบบละเอียดที่ วิธีเดินทางมาปาย และวิธีเที่ยวในเมืองที่ เที่ยวในปายเดินทางยังไง
17:30 น. — ออกจากที่พักตอนแดดร่ม เดินเข้าเมือง แผงเริ่มทยอยตั้ง อากาศหุบเขากำลังเย็นสบาย
18:15 น. — เริ่มจากปลายถนนด้านหนึ่ง เดินช้าๆ ลองหมูปิ้ง ไส้อั่ว ลูกชิ้นปิ้งทีละไม้
19:00 น. — ช่วงคึกที่สุด แวะดูร้านงานคราฟต์ ภาพวาด เสื้อผ้า ระหว่างทาง
20:00 น. — หาของหวาน โรตี แพนเค้ก หรือสมูทตี้ปิดท้ายมื้อ พร้อมหยุดฟังดนตรีสดสักวง
21:00 น. — นั่งบาร์เล็กๆ ริมถนน สั่งเบียร์เย็นๆ ฟังเพลงต่อ หรือเดินกลับที่พักสบายๆ
ถนนคนเดินเป็นกิจกรรมตอนค่ำ จึงเข้ากันดีที่สุดกับที่เที่ยวกลางวัน — กลางวันขี่มอเตอร์ไซค์ไป ปายแคนยอน ดูพระอาทิตย์ตก แล้วกลับเข้าเมืองมาเดินถนนคนเดินตอนค่ำ หรือไป หมู่บ้านสันติชล + จุดชมวิวหยุนไหล ตอนเช้าดูทะเลหมอก แล้วเก็บถนนคนเดินไว้เป็นมื้อเย็น ดูแพลนเต็มๆ ที่ เที่ยวปาย 2 วัน 1 คืน และที่เที่ยวทั้งหมดที่ ที่เที่ยวปายต้องไปให้ครบ หรืออ่าน คู่มือปายฉบับเต็ม