ของกินเล่น & ของฝากจางเจียเจี้ย
8 ขนมถู่เจียและของซื้อกลับ

นี่คือขนมงานเทศกาลของชาวถู่เจียที่กลายมาเป็นของกินเล่นยอดฮิตริมทาง ทำจาก ข้าวเหนียวนึ่งสุกแล้วตำในครกจนเหนียวเนียนเป็นเนื้อเดียว ตัดเป็นแท่งหรือก้อน เวลากินเอาไป ปิ้งไฟหรือทอดจนผิวเกรียมพอง ข้างนอกกรอบหอม ข้างในยืดหนึบ แล้วจิ้มหรือคลุกกับน้ำตาลแดง ถั่วเหลืองคั่วป่น หรืองา บางเจ้าราดน้ำเชื่อมหวานๆ กินร้อนๆ ตอนเพิ่งปิ้งเสร็จคือที่สุด เป็นของกินเล่นที่บอกเล่าความเป็นภูเขาของถู่เจียได้ดีและกินง่ายที่สุดอย่างหนึ่ง

เกอเกินคือ รากกุดสุ (kudzu) ที่ขึ้นในป่าเขาอู่หลิง คนถู่เจียถือเป็นของบำรุงและขายทั่วอุทยานเป็นหนึ่งใน "สามของดี" ของจางเจียเจี้ย มี 2 แบบ — แบบ แป้ง (葛根粉) ผงสีขาวอมเทาเอามาชงน้ำร้อนคนจนใสข้นเหมือนวุ้นเหลว ใส่น้ำตาลนิด กินอุ่นๆ ชื่นคอ และแบบ วุ้น (葛根糕) ที่ทำสำเร็จเป็นก้อนใสหนึบ ราดน้ำเชื่อมขายเป็นของกินเล่นเย็นๆ ระวังนิดคือแป้งแท้มักโดนปลอมด้วยแป้งมันหรือแป้งเฟิร์นถูกๆ ควรซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านที่ไว้ใจได้

ของกินเล่นคลายร้อนที่หาง่ายตามตลาดและถนนของกิน หมี่โต้วฟู่ทำจากข้าวเจ้าโม่ละเอียดแล้วต้มจนเซตเป็นก้อนนุ่มสีเขียวอ่อนหรือขาว หน้าตาเหมือนเต้าหู้แต่ทำจากข้าว เนื้อเด้งลื่น เย็นๆ หั่นเป็นชิ้นหรือเส้น ราดน้ำปรุงรสเปรี้ยวเผ็ดสไตล์หูหนาน ทั้งพริกดอง น้ำส้มสายชู กระเทียม ต้นหอม ผักดอง บางเจ้าโรยถั่วลิสงคั่ว กินแล้วสดชื่นเปรี้ยวเผ็ดกำลังดี เป็นของว่างยอดนิยมในวันที่เดินเขาจนร้อน อยากได้อะไรเบาๆ เย็นๆ ตัดเลี่ยน คนไม่กินเผ็ดบอกร้านให้ใส่พริกน้อย (微辣) ได้

เหมยฉา (莓茶) หรือ ชาเถาวัลย์ (藤茶) เป็นชาสมุนไพรภูเขาที่เป็นของขึ้นชื่อประจำจางเจียเจี้ย ทำจาก ยอดเถาวัลย์ป่าในเทือกเขาอู่หลิง ใบอ่อนมีผงขาวๆ เคลือบตามธรรมชาติเหมือนน้ำค้างแข็งจางๆ ชงแล้วได้น้ำสีเหลืองอ่อน รสขมนิดๆ แล้วหวานติดคอ คนจีนนิยมดื่มเพราะเชื่อว่ามีสารฟลาโวนอยด์สูงและช่วยให้สดชื่น เป็น ของฝากยอดนิยม เพราะเบา เก็บได้นาน และเป็นเอกลักษณ์ของที่นี่จริงๆ มีตั้งแต่ถุงราคาไม่กี่สิบหยวนไปจนเกรดยอดอ่อน (芽尖) ที่แพงขึ้นมาก ลองชิมก่อนซื้อและเทียบหลายร้านจะคุ้มสุด

ภูเขาหูหนานเป็นถิ่นกำเนิดของ กีวีจีน (猕猴桃 หมีโหวเถา แปลตรงตัวว่า "ลูกท้อลิง") ที่ขึ้นเองตามป่า ลูกเล็กกว่ากีวีนำเข้าแต่ หวานอมเปรี้ยวเข้มข้นและหอม หน้ากีวีออกราวปลายฝน-ต้นหนาว ซื้อสดกินได้ตามตลาด หรือเจอแบบ กีวีอบแห้งและผลไม้แห้งภูเขา วางขายเป็นของกินเล่นและของฝากทั่วอุทยาน เคี้ยวเพลินระหว่างเดินเขา นอกจากกีวีก็มีผลไม้แห้งอื่นๆ ตามฤดู ทั้งพุทราจีน ลูกพลับ และผลไม้เชื่อม เลือกแบบบรรจุปิดสนิทจะหิ้วกลับสะดวกและเก็บได้นาน

พอถึงหน้าใบไม้ร่วง หมู่บ้านในภูเขาแถบจางเจียเจี้ยจะ ตากพลับสีส้มห้อยเต็มชายคา เป็นภาพสวยตามฤดู พลับที่ตากแดดและนวดจนแห้งจะกลายเป็น พลับกวน (柿饼) ผิวมีผงน้ำตาลขาวๆ เกาะ เนื้อในนุ่มหนึบ หวานเข้มเหมือนน้ำผึ้ง ไม่ฝาดเหมือนพลับดิบ เป็นของกินเล่นและของฝากที่เก็บได้นาน หิ้วกลับสบาย กินเปล่าๆ ก็อร่อย หรือฉีกใส่ชาร้อนๆ ก็เข้ากัน เป็นรสหวานภูเขาแบบดั้งเดิมที่บอกเล่าฤดูใบไม้ร่วงของถู่เจียได้ดี ราคาขายเป็นถุงตามน้ำหนัก หาซื้อได้ตามตลาดและร้านของฝาก

ข้าวโพด (ภาษาถิ่นเรียก 苞谷 เปาก่ว) เป็นพืชหลักบนภูเขาของถู่เจีย เลยเจอเป็นของกินเล่นได้ทั่วไป แบบที่ฮิตสุดคือ ข้าวโพดเหนียวย่างถ่านทั้งฝัก หอมกลิ่นไหม้นิดๆ เคี้ยวหนึบหวาน กินอุ่นๆ ระหว่างเดินเขา นอกจากนั้นยังมี ขนมและน้ำตาลข้าวโพด (苞谷糖) ที่เคี่ยวข้าวโพดกับน้ำตาลจนเหนียวเป็นลูกอมแบบดั้งเดิม กับเหล้าข้าวโพดพื้นบ้านที่ชาวบ้านทำเอง ของพวกนี้เป็นรสชนบทภูเขาแท้ๆ ที่ราคาถูกและกินเพลิน เจอตามแผงริมทาง ตลาด และหน้าด่านอุทยาน เป็นของแก้หิวระหว่างทางที่เข้ากับบรรยากาศเขาหินจริงๆ

นอกจากของกินเล่น จางเจียเจี้ยยังมีของฝากกินได้จากภูเขาที่คนนิยมหิ้วกลับ — น้ำผึ้งป่า (蜂蜜) จากผึ้งบนเทือกเขาอู่หลิง แป้งเฟิร์น (蕨根粉) หรือแป้งรากเฟิร์นที่เอามาทำเส้นและของหวานพื้นเมือง และ เห็ดแห้งกับของป่าตามฤดู สำหรับคนชอบทำอาหาร ของพวกนี้รวมกับชาเหมยฉา แป้งเกอเกิน และพลับกวนคือชุดของฝากภูเขาที่เป็นเอกลักษณ์ของเซียงซี ข้อแนะนำเดิมคือ ซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านของฝากในตัวเมือง เพราะถูกกว่าและเสี่ยงของปลอมน้อยกว่าหน้าด่านอุทยาน เลือกแบบบรรจุปิดสนิทและดูวันหมดอายุก่อนซื้อจะปลอดภัยสุด