ทะเลสาบน้ำจืดกลางเมืองหางโจว ล้อมด้วยทำนบต้นหลิว เจดีย์โบราณ และเกาะกลางน้ำ — เข้าฟรีตลอด 24 ชั่วโมง สวยที่สุดตอนหมอกเช้าและพลบค่ำ
ลองนึกภาพ: คุณยืนอยู่ริมทะเลสาบตอนหกโมงเช้า หมอกบางลอยเหนือผิวน้ำนิ่ง ต้นหลิวริมทำนบไป๋ทิ้งกิ่งลู่ลงแตะน้ำ เรือไม้ลำหนึ่งค่อยๆ พายผ่านไป และไกลออกไปคือเงาเจดีย์เหลยเฟิงบนเนินเขา — ภาพแบบนี้แทบไม่เปลี่ยนเลยจากที่กวีราชวงศ์ซ่งเขียนถึงเมื่อพันปีก่อน และนี่คือเหตุผลที่คนจีนเรียกหางโจวว่า "สวรรค์บนดิน"
ทะเลสาบ ซีหู (西湖 แปลตรงตัวว่า "ทะเลสาบตะวันตก") มีพื้นที่ราว 6.4 ตารางกิโลเมตร อยู่กลางเมืองหางโจว มณฑลเจ้อเจียง ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมของ UNESCO ในปี 2011 ในฐานะภูมิทัศน์ที่หล่อหลอมสุนทรียะของจีนมาหลายศตวรรษ ทั้งภาพวาด บทกวี และการจัดสวน รอบทะเลสาบมีทำนบสองเส้นตัดผ่านน้ำ มีเกาะกลางทะเลสาบ เจดีย์สองฝั่ง วัด และสวนคลาสสิกเรียงรายไม่ขาดสาย
สิ่งที่ทำให้ซีหูพิเศษกว่าทะเลสาบทั่วไปคือ เข้าฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ไม่มีรั้ว ไม่มีประตูเก็บตั๋ว และคนหางโจวเองก็มาเดินเล่น วิ่งออกกำลัง และพายเรือที่นี่ทุกวันเหมือนเป็นสวนหลังบ้าน เราจะมาบอกว่าควรดูอะไร เดินช่วงไหน และเลี่ยงฝูงชนยังไง
"สิบทิวทัศน์แห่งซีหู" (西湖十景) คือชุดมุมมองคลาสสิกที่กวีจีนตั้งชื่อไว้ตั้งแต่ราชวงศ์ซ่ง — นี่คือ 5 จุดที่ไปได้ง่ายและเห็นความงามชัดที่สุด
ทำนบที่กวีและขุนนาง ซู ตงโพ (Su Dongpo, 1037–1101) สั่งสร้างขึ้นด้วยดินเลนที่ขุดลอกจากทะเลสาบ พาดยาว 2.8 กิโลเมตรผ่านทะเลสาบจากเหนือลงใต้ มี 6 สะพานโค้งและต้นหลิวกับต้นท้อปลูกสลับกันตลอดเส้น ฤดูใบไม้ผลิที่ดอกท้อบานพร้อมหลิวผลิใบเป็นมุมที่ขึ้นชื่อว่าสวยที่สุดในสิบทิวทัศน์ — เดินหรือปั่นจักรยานก็ได้ รถยนต์เข้าไม่ได้
ทำนบไป๋ตั้งชื่อตามกวี ไป๋ จวีอี เริ่มจาก สะพานขาด (Broken Bridge 断桥) ที่ปลายเหนือ — ชื่อ "สะพานขาด" ไม่ได้แปลว่าสะพานพัง แต่มาจากภาพหน้าหนาว เมื่อหิมะบนสะพานฝั่งที่โดนแดดละลายก่อน เหลือหิมะค้างอีกฝั่ง มองไกลๆ เหมือนสะพานขาดครึ่งเดียว สะพานนี้ยังเป็นฉากตำนานรักเรื่อง "นางพญางูขาว" ที่คนจีนรู้จักทุกคน ทำนบไป๋พาเดินไปถึงเกาะกูซาน (Gushan) ที่มีพิพิธภัณฑ์และสวน
เกาะเล็กกลางทะเลสาบที่มีเจดีย์หินสามองค์โผล่พ้นน้ำ คืนพระจันทร์เต็มดวงช่วงเทศกาลไหว้พระจันทร์จะจุดเทียนในเจดีย์ แสงลอดผ่านช่องกลมสะท้อนน้ำเป็นเงาพระจันทร์หลายดวง จนได้ชื่อว่า "สามโคมเงาจันทร์" — ภาพนี้คือภาพที่อยู่บน ธนบัตร ¥1 ของจีน ขึ้นเกาะได้โดยล่องเรือนำเที่ยวจากท่าริมทะเลสาบเท่านั้น
มองข้ามทะเลสาบจะเห็นเจดีย์สององค์อยู่คนละฝั่ง เจดีย์เหลยเฟิง (Leifeng) ฝั่งใต้ องค์อ้วนใหญ่ สีทองยามค่ำ คือฉาก "พระอาทิตย์ตกที่เจดีย์เหลยเฟิง" อีกหนึ่งในสิบทิวทัศน์ ส่วน เจดีย์เป่าฉู่ (Baochu) ฝั่งเหนือบนเนินเขา องค์เพรียวสูง ไม่มีค่าเข้า เป็นคู่ที่คนหางโจวเปรียบว่า "เหลยเฟิงเหมือนพระ เป่าฉู่เหมือนสาวงาม" — สองเจดีย์นี้คือจุดอ้างอิงสายตาที่ทำให้ทะเลสาบมีมิติ
มุมที่คนไทยมักพลาด — สวนชมปลาที่ฮวากั่ง (Flower Harbour 花港观鱼) มีบ่อปลาทองสีแดงนับพันตัวและสวนดอกโบตั๋น ส่วนฤดูร้อนช่วงเดือน ก.ค.–ส.ค. ดอกบัวบานเต็มอ่าวฝั่งตะวันตกเป็นฉาก "หุบดอกบัวในสายลมยามร้อน" ทั้งสองจุดอยู่ใกล้ปลายใต้ของทำนบซู เดินต่อกันได้ และเข้าฟรีทั้งคู่
เส้นรอบทะเลสาบเต็มวงยาวราว 15 กิโลเมตร เดินครบใช้เวลา 3–4 ชั่วโมง ซึ่งคนส่วนใหญ่ไม่เดินครบ ทางที่ดีกว่าคือเลือกเดินช่วงสวยที่สุดหนึ่งเส้น — ทำนบซู (2.8 กม. มี 6 สะพาน) ทอดผ่านกลางทะเลสาบ เงียบและร่มรื่นด้วยต้นหลิว หรือ ทำนบไป๋ ที่เริ่มจากสะพานขาดเลียบฝั่งเหนือไปถึงเกาะกูซาน สั้นกว่าและใกล้ตัวเมือง
เวลาดีที่สุดคือ เช้าตรู่ 06.00–08.00 น. ที่มีหมอกบาง คนน้อย และอากาศเย็นสบาย หรือช่วง พลบค่ำหลัง 17.00 น. ที่ได้แสงทองตกกระทบเจดีย์เหลยเฟิง หลีกเลี่ยงวันหยุดยาวจีน (ตรุษจีน / วันชาติ 1–7 ต.ค. / วันแรงงาน) เพราะคนแน่นมากจนเดินบนทำนบแทบไม่ขยับ
วิธีเดียวที่จะขึ้นเกาะสามโคมเงาจันทร์ได้คือล่องเรือนำเที่ยวจากท่าริมทะเลสาบ (มีหลายท่า เช่น ใกล้สวน Hubin และฝั่งทำนบซู) เรือธรรมดาราคา ~¥55 ต่อคน เรือไม้ลายวาดสวยกว่า ~¥70 ต่อคน (~฿275–350) ทั้งสองแบบรวมค่าขึ้นเกาะแล้ว ใช้เวลาราว 1 ชั่วโมงไป-กลับพร้อมเดินบนเกาะ
ถ้าแค่อยากนั่งเรือชมวิวไม่ขึ้นเกาะ มีเรือเฟอร์รีวนรอบทะเลสาบคิดเป็นช่วงๆ ราว ¥6–8 ต่อช่วง หรือเช่าเรือพายส่วนตัวราว ¥150 ต่อชั่วโมงสำหรับกลุ่ม
หางโจวมีจักรยานสาธารณะ (และจักรยานเช่าผ่านแอป) กระจายอยู่รอบทะเลสาบ ปั่นรอบนอกทะเลสาบในครึ่งวันสบายๆ ทางเรียบและมีเลนแยก เป็นวิธีที่เร็วกว่าเดินและครอบคลุมมากกว่า เหมาะถ้ามีเวลาแค่ครึ่งวัน
พอตกค่ำ ต้นไม้และพาวิลเลียนริมทะเลสาบฝั่ง Hubin จะเปิดไฟส่องสีฟ้าเขียวสะท้อนน้ำ และน้ำพุดนตรีริมทะเลสาบ (West Lake Musical Fountain) จะแสดงเป็นรอบช่วงค่ำ — ตรวจรอบเวลาแสดงหน้างานอีกครั้งเพราะปรับตามฤดูกาล
วิธีที่สะดวกที่สุดคือรถไฟใต้ดิน ซึ่งพาไปถึงริมทะเลสาบได้โดยตรง
จุดเที่ยวเด่นของหางโจวกระจุกอยู่รอบและใกล้ทะเลสาบ เดินหรือนั่งรถสั้นๆ ต่อกันได้
ทำเลฝั่ง Hubin และริมทะเลสาบ — เดินออกมาก็ถึงน้ำเลย เหมาะกับการตื่นเช้ามาเดินรับหมอก