เซียะเหมินเป็นเมืองเกาะติดทะเล ของทะเลเลยสดมาก และวิธีกินที่คนที่นี่รักที่สุดคือเดินตลาดป๋าซื่อ (八市) เลือกหอยมีด หอยแครงเลือด กั้ง ปู ปลา ด้วยตัวเอง แล้วหิ้วไปร้านข้างๆ ให้ปรุงสไตล์หมิ่นหนาน — นึ่ง ลวก ผัดกระเทียม ให้รสสดนำ ไม่ปรุงจัด
บอกตรงๆ ว่าถ้ามาเซียะเหมินแล้วไม่ได้กินอาหารทะเลคือพลาดของดีที่สุดอย่างหนึ่งของเมืองไป เซียะเหมินเป็นเมืองเกาะในฝูเจี้ยนใต้ น้ำทะเลใส มีของทะเลสดส่งเข้าเมืองทุกวัน อาหารทะเลที่นี่อยู่ในสาย หมิ่นหนาน (闽南) ซึ่งต่างจากเสฉวนหรือหูหนานชัดเจน — เน้นความสดและรสอ่อน ไม่เผ็ดมาลา ไม่ปรุงจัด วิธีทำที่นิยมที่สุดคือ "นึ่ง" กับ "ลวก" เพื่อดึงรสหวานธรรมชาติของของทะเลออกมาเต็มๆ ปรัชญาง่ายๆ คือยิ่งของสด ยิ่งปรุงน้อย ให้วัตถุดิบเล่าเรื่องเอง กั้งนึ่งล้วนจิ้มน้ำจิ้มขิงน้ำส้ม หอยมีดผัดกระเทียมหอมๆ ปลาสดนึ่งซีอิ๊ว — เรียบง่ายแต่อร่อยจนต้องสั่งซ้ำ
หัวใจของการกินอาหารทะเลแบบคนเซียะเหมินจริงๆ ไม่ได้อยู่ในร้านหรู แต่อยู่ที่ ตลาดป๋าซื่อ (第八市场 หรือ 八市) ตลาดอาหารทะเลสดที่ใหญ่และดังที่สุดของเมืองในย่านเมืองเก่า วิธีกินคือ "ซื้อสด-ปรุงสด" (代加工) — เดินเลือกของสดเองที่แผง จ่ายตามน้ำหนัก แล้วหิ้วไปร้านอาหารใกล้ๆ ที่รับปรุงให้ทันที ได้กินของสดที่สุดในราคาที่เราคุมเองได้ เราเลือก 6 อย่าง ที่บอกเล่าโต๊ะอาหารทะเลเซียะเหมินได้ดีที่สุด ตั้งแต่หอยกับกั้งที่ทุกคนสั่ง ไปจนถึง 土笋冻 วุ้นหนอนทะเลของแปลกที่ใครใจกล้าต้องลอง พร้อมเคล็ดลับซื้อสด-ปรุงสดไม่ให้โดนฟันราคา
เรียงจากของยอดฮิตที่ทุกโต๊ะสั่ง ไปจนของแปลกประจำถิ่นที่ทดสอบความใจกล้า
1
กั้ง (虾蛄 คนจีนหลายที่เรียก 皮皮虾) เป็นของทะเลที่คนเซียะเหมินรัก ตัวอวบ เนื้อหวานฉ่ำ วิธีกินที่ดีที่สุดคือ นึ่งล้วนๆ เพื่อให้ได้รสหวานธรรมชาติเต็มที่ แล้วจิ้มน้ำจิ้มขิงน้ำส้ม บางร้านทำผัดกระเทียมหรือผัดพริกเกลือก็หอมไปอีกแบบ เนื้อกั้งแกะยากกว่ากุ้งนิดหน่อยแต่คุ้มค่า ช่วงกั้งมันจะมีไข่/มันแน่นเต็มตัว เป็นจานที่บอกความเป็นเมืองทะเลของเซียะเหมินได้ชัดที่สุดจานหนึ่ง ราคาขึ้นลงตามฤดู ถามราคาต่อชั่งให้ชัดก่อนสั่ง
หอยมีด (圣子/蛏) ตัวยาวเป็นแท่งคล้ายมีดโกน เนื้อหวานนุ่ม เป็นหอยยอดฮิตที่ตลาดป๋าซื่อมีกองสดทุกวัน คนเซียะเหมินนิยม ผัดกับขิง ต้นหอม กระเทียมเยอะๆ หรือ นึ่งราดกระเทียมเจียววุ้นเส้น ให้รสหวานของหอยเด่น ตอนเลือกซื้อให้ดูตัวที่ยื่นเนื้อออกมาตอบสนองเมื่อแตะ นั่นคือสด หอยมีดสุกเร็วมาก ปรุงนานเกินเนื้อจะเหนียว ร้านดีๆ จะผัดไฟแรงเร็วๆ ให้เนื้อยังฉ่ำ จิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ดนิดหน่อยก็อร่อยเต็มคำ เป็นจานเริ่มต้นที่กินง่ายสำหรับคนไม่คุ้นของทะเลแปลกๆ
หอยแครงเลือด (血蚶/泥蚶) เป็นหอยตัวเล็กที่พอเปิดฝาแล้วมีน้ำสีแดงคล้ายเลือดอยู่ข้างใน เลยได้ชื่อนี้ — คนแถบชายฝั่งจีนใต้กินกันมานาน วิธีกินคลาสสิกคือ ลวกน้ำร้อนพอสุกหมาดๆ ให้ฝาเพิ่งอ้า เนื้อยังนุ่มฉ่ำ แล้วจิ้มน้ำจิ้มซีอิ๊วกระเทียมพริก รสจะหวานมันติดเค็มนิดๆ คนชอบบอกว่านี่คือรสทะเลแท้ๆ บอกตามตรงว่าถ้าลวกอ่อนมากบางคนอาจไม่คุ้น แนะนำให้เลือกร้านที่คนแน่นและของหมุนเวียนไว ลวกให้สุกพอดี กินร้อนๆ จะปลอดภัยและอร่อยที่สุด
ปูทะเลของฝูเจี้ยน ทั้งปูทะเลก้ามใหญ่ (青蟹) และปูม้า (梭子蟹) เนื้อแน่นและมันเยิ้ม วิธีหมิ่นหนานที่คลาสสิกที่สุดคือ นึ่งทั้งตัว เพื่อเก็บความหวานและมันปูไว้ครบ จิ้มน้ำจิ้มขิงน้ำส้ม บางร้านทำ ข้าวเหนียวนึ่งปู ที่ข้าวซับมันปูจนหอม หรือผัดซอสซาแต๊ (沙茶) ก็เข้ากัน ช่วงปูมีมัน (มักหน้าใบไม้ร่วงต่อหนาว) จะอร่อยสุด ตอนเลือกซื้อให้ดูปูที่ยังขยับขาแข็งแรงและตัวหนัก นั่นคือเนื้อแน่น เป็นจานไฮไลต์ที่สั่งมาแชร์กลางโต๊ะแล้วทุกคนยิ้ม
ปลาทะเลสดที่ตลาดป๋าซื่อมีให้เลือกหลายชนิดตามที่เรือเข้าวันนั้น วิธีหมิ่นหนานที่เชิดชูความสดที่สุดคือ นึ่งซีอิ๊วทั้งตัว โรยขิงซอย ต้นหอม แล้วราดน้ำมันร้อนกับซีอิ๊วนึ่งปลา ได้เนื้อปลาที่หวานนุ่มและกลิ่นทะเลสดๆ ไม่กลบด้วยเครื่องจัด ถ้าปลาสดจริงจะแทบไม่มีกลิ่นคาวเลย จานนี้เหมาะมากกับคนไม่กินเผ็ด และเป็นตัวอย่างที่ชัดที่สุดของครัวหมิ่นหนานที่ เน้นความสดมากกว่าปรุงจัด ปลาคิดตามน้ำหนักทั้งตัว ถามราคาต่อชั่งก่อนสั่งจะชัวร์
6
มาถึงของแปลกประจำถิ่นที่ขึ้นชื่อที่สุดของหมิ่นหนาน — 土笋冻 (tǔsǔndòng) คือ วุ้นใสเย็นที่เซ็ตตัวจากคอลลาเจนของ "หนอนทะเล" (สัตว์ทะเลตระกูลไส้เดือนทะเลที่อยู่ในเลนชายฝั่ง) เอามาต้มจนปล่อยคอลลาเจน พอเย็นลงจะแข็งเป็นวุ้นมีตัวหนอนฝังอยู่ข้างใน กินเย็นๆ จิ้มซีอิ๊ว น้ำส้ม กระเทียม หรือมัสตาร์ด รสออกเค็มอ่อนอูมามิ เนื้อวุ้นเด้งหนึบ บอกตรงๆ ว่าหน้าตาและที่มาทำหลายคนถอย แต่นี่คือของที่คนเซียะเหมินภูมิใจและถือเป็นของกินเล่นเบอร์ต้นๆ ของเมือง ใครใจกล้าลองสักคำถือว่าได้สัมผัสของแท้ประจำถิ่น
วิธี "ซื้อสด-ปรุงสด" (代加工) คุมงบได้ดีกว่าร้านหรู — แต่ต้องรู้ขั้นตอนและตกลงราคาให้ชัดทุกครั้ง
เริ่มที่ตลาดป๋าซื่อ เดินดูของหลายแผงก่อนตัดสินใจ ของสดดูได้จากกั้ง/ปูที่ยังขยับ หอยที่เนื้อตอบสนองเมื่อแตะ และปลาตาใส ถามราคาต่อชั่ง (斤 = 500 กรัม) ให้ชัดก่อนชี้ของ และเทียบราคา 2–3 แผง ของยอดฮิตอย่างกั้งกับปูราคาขึ้นลงตามฤดู อย่าเพิ่งรีบ
นี่คือขั้นที่สำคัญที่สุด — ยืนดูตอนเขาชั่งด้วยตาตัวเอง แล้วให้บอกยอดเป็นตัวเลขก่อนจ่าย บางแผงมีตาชั่งไม่ตรงหรือแอบบวกของที่เราไม่ได้สั่ง ถ้าตัวเลขดูแปลกให้ถามซ้ำได้เลย ถ่ายรูปป้ายราคาหรือจดไว้ก็ดี จ่ายเงินสดหรือสแกนตามยอดที่ตกลงเท่านั้น อย่าปล่อยให้คลุมเครือ
เอาของที่ซื้อไปร้านอาหารใกล้ตลาดที่รับปรุง (มีป้าย 代加工) ถามค่าปรุงต่อจานและวิธีทำให้ชัดก่อนวางของ เช่นนึ่ง ผัดกระเทียม หรือผัดซาแต๊ ค่าปรุงปกติราว ¥10–20 ต่อจาน บอกร้านว่าอยากกินแบบไหนให้ชัด ของสดๆ แนะนำนึ่งหรือลวกก่อน แล้วค่อยมีจานผัดรสจัดเสริม สั่งเครื่องดื่มกับข้าวเพิ่มได้
ถ้าไม่อยากเดินเลือกของเอง เซียะเหมินมีร้านอาหารทะเล (海鲜大排档) ที่มีตู้โชว์ของสดให้ชี้เลือกหน้าร้านแล้วปรุงให้ครบในที่เดียว สะดวกกว่าแต่ราคามักสูงกว่าซื้อจากตลาดเอง หลักเดิมยังใช้ได้ — ถามราคาต่อชั่งและดูตอนชั่งก่อนตกลง ร้านดีๆ จะมีป้ายราคาชัดเจน เลี่ยงร้านที่ไม่ติดราคาหรือเชียร์ของแพงเกินจำเป็น
อาหารทะเลเป็นแค่ส่วนหนึ่ง — เซียะเหมินยังมีบะหมี่ซาแต๊ หอยทอดไข่ และของกินริมถนนรอให้ลอง