เซียะเหมินเป็นเมืองที่เดินกินไม่หยุด — โป๋เปี้ยงปอเปี๊ยะสดม้วนผักหวานๆ โรยถั่วลิสง ซุปถั่วลิสงเจ้าตำนานที่ต้มจนเปื่อยละลายในปาก บ๊ะจ่างหมูไข่เค็มราดซอสซาเต๊ะ และไม้ปิ้งจิ้มซอสถั่วหอมๆ รสที่นี่หวานเค็มกลมกล่อม ไม่เผ็ด เดินชิมทีละคำได้ทั้งวัน
บอกตรงๆ ว่าเสน่ห์ของเซียะเหมินครึ่งหนึ่งอยู่ในของกินเล่นตามตรอกซอย คนที่นี่กินจุกจิกเป็นวัฒนธรรม — เดินไปกินไป ทีละคำ ทีละแผง อาหารหมิ่นหนานอยู่ใน สาย闽南 (หมิ่นหนาน / ฮกเกี้ยน) ที่รสอ่อน สด หวานเค็มกลมกล่อม ไม่ใช่เผ็ดมาลาแบบฉงชิ่งหรือหูหนาน ความพิเศษคือ กลิ่นถั่วลิสงและซอสซาเต๊ะ (沙茶) ที่ติดมาในของกินหลายอย่าง รสซาเต๊ะนี้เป็นมรดกของคนจีนโพ้นทะเล (华侨) ที่กลับบ้านจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้วเอารสติดตัวกลับมาด้วย จึงไม่แปลกที่หลายเมนูจะมีกลิ่นอายคุ้นลิ้นคนไทย
ของกินเล่นเซียะเหมินส่วนใหญ่ ไม่เผ็ดและถูกมาก เริ่มชิมง่าย — ม้วนละไม่กี่หยวน ชามละไม่กี่หยวน เดินชิมหลายอย่างก็ยังไม่หมดเงิน แต่เคล็ดลับคือ ต้องกินให้ถูกที่ ของอร่อยราคาคนท้องถิ่นอยู่ที่ ตลาดปาซื่อ (八市) และตรอกรอบถนนจงซานในเมืองเก่า ส่วนบนเกาะกู่ลั่งหยี่กับเจิงชั่วอันเป็นถนนนักท่องเที่ยวที่ราคาบวกขึ้นและบางร้านเน้นขายมากกว่ารสจริง เราเลือก 8 ของกินเล่นและขนม ที่บอกเล่าครัวจุกจิกของเซียะเหมินได้ดีที่สุด พร้อมบอกว่ากินที่ไหนและราคาเท่าไรให้ไม่โดนราคานักท่องเที่ยว
เรียงจากปอเปี๊ยะสดที่เป็นหน้าตาของเมือง ไปจนไม้ปิ้งซาเต๊ะที่หอมเตะจมูกตั้งแต่ไกล
1
นี่คือหน้าตาของของกินเล่นเซียะเหมิน — ปอเปี๊ยะสดที่ ไม่ทอด ใช้แผ่นแป้งบางเหนียวนุ่มห่อไส้ ผักตุ๋นรวม ทั้งแครอท หน่อไม้ ถั่วงอก กะหล่ำ ที่เคี่ยวจนหวานนุ่ม แล้วโรย ถั่วลิสงป่น สาหร่ายทอดกรอบ ไข่หั่นฝอย และเครื่องทอด ก่อนม้วนเป็นแท่งอวบ กัดทีได้ทั้งความนุ่มหวานของผัก ความหอมมันของถั่ว และความกรอบของสาหร่ายในคำเดียว คนเซียะเหมินกินโป๋เปี้ยงกันมาแต่โบราณ โดยเฉพาะช่วงเทศกาลเช็งเม้ง แต่ทุกวันนี้หากินได้ทั้งปีตามตลาดและตรอกของกิน รสหวานเค็มกลมกล่อม คนไม่กินเผ็ดกินได้สบาย
ของหวานอุ่นๆ ที่คนเซียะเหมินกินตั้งแต่เช้า — ถั่วลิสงต้มจนเปื่อยนุ่มละลายในปาก ในน้ำเชื่อมใสๆ หวานพอดีไม่เลี่ยน เจ้าที่เป็นตำนานคือ หวงเจ๋อเหอ (黄则和) บนถนนจงซาน ที่เปิดมาตั้งแต่ปี 1945 คนท้องถิ่นนิยมสั่งคู่ ปาท่องโก๋กรอบๆ หรือหยอดไข่ดิบลงในชามร้อนๆ ให้ไข่สุกนุ่มในซุป กลายเป็นมื้อเช้าหรือของหวานเบาๆ ที่อิ่มสบายท้อง ร้านเก่าแบบนี้มักให้ซื้อคูปองก่อนแล้วไปรับของที่เคาน์เตอร์ ราคาย่อมเยามาก เป็นจุดแวะชิมง่ายๆ ระหว่างเดินเล่นถนนจงซาน
3
บ๊ะจ่างหมิ่นหนานที่เซียะเหมินทำเป็นเอกลักษณ์ — ข้าวเหนียวผัดกับน้ำซอสจนหอม ห่อใส้แน่นด้วย หมูสามชั้นหมัก เห็ดหอม เกาลัด กุ้งแห้ง และไข่แดงเค็ม แล้วห่อใบไผ่นึ่งจนข้าวนุ่มหนึบซึมรสเครื่องเต็มเม็ด คำว่า "เซา" (烧) หมายถึงเสิร์ฟร้อนๆ ตอนกินจะ ราดซอสพิเศษที่ผสมซอสถั่ว ซอสซาเต๊ะ และพริกหวาน ให้รสจัดขึ้น หอมมันกลมกล่อม นี่คือบ๊ะจ่างที่เครื่องแน่นและรสเข้มกว่าบ๊ะจ่างทั่วไป กินลูกเดียวก็อยู่ท้อง เป็นของกินเล่นที่หนักหน่อยแต่คุ้มค่าคำ
ของทอดยอดฮิตของหมิ่นหนานที่เห็นแล้วต้องสั่ง — เอา หมูสับผสมหัวหอม แห้ว และเครื่องเทศห้าอย่าง (五香) มาห่อด้วย ฟองเต้าหู้แผ่นบาง เป็นม้วนยาวแล้วทอดจนผิวกรอบสีทอง ข้างในยังนุ่มฉ่ำ ตอนเสิร์ฟจะหั่นเป็นท่อนพอดีคำ จิ้มกับซอสหวานหรือซอสซาเต๊ะ ที่ตัดความมัน บางร้านเสิร์ฟคู่หัวไชเท้าดองและผักสด กัดทีได้ทั้งความกรอบนอกนุ่มในและกลิ่นห้าเครื่องเทศหอมๆ เป็นของกินเล่นเค็มๆ ที่กินเพลินมาก เหมาะสั่งแชร์กันหลายคน
เมืองติดทะเลย่อมมีลูกชิ้นปลาดี — ลูกชิ้นปลาหมิ่นหนานทำจาก เนื้อปลาสดบดจนเด้งหนึบ ตัวที่ขึ้นชื่อคือแบบ สอดไส้หมูสับไว้ตรงกลาง กัดทีเด้งข้างนอกแล้วเจอไส้หมูฉ่ำข้างใน เสิร์ฟใน น้ำซุปใสๆ โรยขึ้นฉ่าย ต้นหอม และพริกไทยขาว รสกลมกล่อมเบาท้อง ลูกชิ้นปลาเซียะเหมินกับฝูโจวเป็นญาติกัน แต่ละร้านมีสูตรไส้และความเด้งต่างกันไป เป็นของกินเล่นน้ำๆ ที่กินแก้เลี่ยนจากของทอดได้ดี และเป็นอีกจานที่คนไม่กินเผ็ดกินได้สบาย
ของฝากขึ้นชื่อจากเกาะกู่ลั่งหยี่ — พายแป้งชั้นบางกรอบไส้แน่น แบบคลาสสิกคือ ไส้ถั่วเขียวกวนหวานละมุน เนื้อเนียนนุ่ม ส่วนแบบเค็มมี ไส้หมูเค็มหวาน ที่หอมมัน แป้งหอมเนยอ่อนๆ กัดแล้วร่วนละลายในปาก เป็นของกินเล่นและของฝากที่คนซื้อกลับกันเป็นกล่อง บอกตรงๆ ว่าบนเกาะกู่ลั่งหยี่ราคาจะแพงและเป็นแบรนด์ขายนักท่องเที่ยวเยอะ ถ้าอยากได้รสดั้งเดิมราคาดี ลองมองหาร้านพายเก่าในเมืองเก่าฝั่งแผ่นดินใหญ่แทน คุ้มกว่าและรสไม่แพ้กัน
ขนมหนึบที่ทำสดตรงหน้า — แป้งข้าวเหนียวตำจนเหนียวนุ่ม ปั้นเป็นก้อนพอดีคำแล้ว คลุกถั่วลิสงป่นผสมน้ำตาลและงาคั่วหอมๆ กัดทีหนึบนุ่มหวานมันกำลังดี เป็นของกินเล่นโบราณของหมิ่นหนานที่แผงขายมักตำแป้งและคลุกถั่วให้ดูสดๆ ตรงนั้น บางเจ้าทำเป็นแบบเย็นเก็บในตู้ บางเจ้าทำร้อนๆ นุ่มกว่า ราคาไม่กี่หยวน เป็นของหวานปิดท้ายเบาๆ ที่เด็กๆ และคนชอบของหนึบถูกใจ หากินได้ตามตลาดและถนนของกินทั่วเมืองเก่า รวมถึงบนกู่ลั่งหยี่ (แต่บนเกาะราคาสูงกว่า)
หัวใจของรสเซียะเหมินอยู่ที่ ซอสซาเต๊ะ (沙茶) — ซอสถั่วผสมเครื่องเทศและกุ้งแห้งที่คนจีนโพ้นทะเลเอารสมาจากเอเชียอาคเนย์ คนเซียะเหมินเอาซอสนี้มา จิ้มไม้ปิ้ง ทั้งลูกชิ้น เต้าหู้ ผัก เครื่องในและอาหารทะเล แบบที่นิยมคือเสียบไม้ลวกในน้ำซุปแล้วจิ้มซอสซาเต๊ะข้นๆ หรือปิ้งย่างแล้วทาซอส รสหอมถั่ว เค็มหวาน ติดเผ็ดอ่อนๆ ที่คนไทยจะคุ้นลิ้นทันที กินเป็นไม้ๆ คิดราคาตามไม้ เลือกของที่ชอบเสียบเองได้ เป็นของกินเล่นยามเย็นที่สนุกและกินเพลินจนลืมนับไม้
ของกินเล่นเป็นแค่ส่วนหนึ่ง — เซียะเหมินยังมีบะหมี่ซาเต๊ะตำนาน หอยทอด และตลาดของกินรอให้เดินชิม
ของกินเล่นเซียะเหมินที่อร่อยและคุ้มที่สุดอยู่ในเมืองเก่า — รู้ก่อนว่าแต่ละย่านเด่นเรื่องอะไร และที่ไหนเป็นราคานักท่องเที่ยว
นี่คือที่กินของกินเล่นแท้ที่สุดของเซียะเหมิน — ตลาดสดที่คนท้องถิ่นมาจ่ายตลาดและกินจริงๆ รอบตลาดเต็มไปด้วยแผงโป๋เปี้ยง ห้าเครื่องทอด ลูกชิ้นปลา และของทะเลย่าง ราคาเป็นราคาคนท้องถิ่น เพราะลูกค้าหลักคือคนเซียะเหมินเอง ช่วงเช้าถึงสายของจะสดและคึกคักที่สุด เดินตามร้านที่คนแน่นไว้ก่อนจะไม่ค่อยพลาด
ถนนคนเดินสายหลักของเมืองเก่าที่ตึกเก่าสไตล์ตะวันตกเรียงสองฝั่ง — เป็นที่ตั้งของ เจ้าตำนานซุปถั่วลิสงหวงเจ๋อเหอ (黄则和) และมีตรอกของกินแยกออกไปหลายสาย ค่อนข้างนักท่องเที่ยวบนถนนใหญ่ แต่พอเลี้ยวเข้าตรอกเล็กๆ จะเจอร้านเก่าที่คนท้องถิ่นกินจริง ดีที่เดินชิมหลายอย่างได้ในรอบเดียวและอยู่ใกล้ตลาดปาซื่อแค่เดินถึง
ท่าเรือเก่าที่กลายเป็นย่านอาร์ตฮิป — มีทั้งคาเฟ่ บาร์ และแผงของกินเล่นปนกันในบรรยากาศริมน้ำเก๋ๆ เหมาะเดินเล่นยามเย็นแล้วแวะกิน ไม้ปิ้งซาเต๊ะ และของทานเล่น บรรยากาศดีกว่าถนนนักท่องเที่ยวทั่วไป ราคากลางๆ ไม่ถูกเท่าตลาดปาซื่อแต่ก็ไม่แพงเว่อร์ เหมาะกับคนที่อยากได้ทั้งของกินและมุมถ่ายรูปสวย
เกาะกู่ลั่งหยี่และหมู่บ้านเจิงชั่วอันคือแหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตที่มีของกินเล่นเรียงราย ทั้งพาย โมจิ ลูกชิ้นปลา และของทานเล่นสารพัด สนุกและถ่ายรูปสวย แต่ราคาบวกขึ้นชัดเจน และหลายร้านเป็นแฟรนไชส์ที่เน้นขายนักท่องเที่ยวมากกว่ารสดั้งเดิม บอกตรงๆ ว่าให้ชิมแค่พอเป็นพิธี เลือกร้านเก่าที่คนต่อคิวจริง และเช็กราคาก่อนซื้อทุกครั้ง ของอร่อยราคาดีให้กลับไปกินที่ตลาดปาซื่อดีกว่า