เกาะที่ปลูกกาแฟเองมาตั้งแต่ก่อนสงคราม คั่วบนถ่านราดนมข้นจนเข้มหวานแบบหนานหยาง ส่วนโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาคือหัวใจของชีวิตคนไหหลำ และคาเฟ่ริมหาดวิวพระอาทิตย์ตกคือของใหม่ที่กำลังมาแรง
ลองนึกภาพคุณนั่งโต๊ะหวายในร้านเล็กๆ ย่านเก่า มีคนแก่ไหหลำนั่งเล่นหมากรุกอยู่โต๊ะข้างๆ ตรงหน้าคือถ้วยกาแฟดำเข้มที่เพิ่งรินผ่านถุงผ้าลงบนนมข้นหวานๆ — กาแฟแก้วนี้ไม่ได้นำเข้าจากที่ไหน แต่ปลูก คั่ว และชงบนเกาะนี้เอง นี่คือสิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้เกี่ยวกับซานย่า: ไหหลำเป็นหนึ่งในไม่กี่ที่ของจีนที่ปลูกกาแฟได้จริง และดื่มมันมาเป็นร้อยปีแล้ว
เรื่องกาแฟของไหหลำเริ่มจากคนจีนโพ้นทะเลที่อพยพไปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เมื่อร้อยกว่าปีก่อน แล้วนำรสกาแฟแบบ หนานหยาง (南洋) — คั่วเข้มกับเนยและน้ำตาล ราดนมข้น — กลับมาด้วยตอนกลับบ้าน เกาะนี้อยู่บนเส้นรุ้งเดียวกับจาเมกาและโคลอมเบีย ปลูกพันธุ์โรบัสตาได้ดี จนเกิดเมืองกาแฟอย่าง 福山 ฝูซาน กับ 兴隆 ซิงหลง ขึ้นมา กาแฟไหหลำจึงไม่ใช่กาแฟ specialty ใสๆ แบบที่คุ้นเคย แต่เป็นกาแฟเข้ม หอม หวาน ที่ดื่มคู่ขนมตอนเช้า
บอกตรงๆ ว่าฉากคาเฟ่ specialty ริมทะเลของซานย่ายังใหม่และราคาแบบรีสอร์ตอยู่ — เกิดมาพร้อมกระแสท่องเที่ยวไม่กี่ปีนี้ แต่มันมีเสน่ห์ของมัน คือ วิวทะเลกับพระอาทิตย์ตก ที่คาเฟ่เมืองอื่นในจีนให้ไม่ได้ ส่วนของจริงที่ถูกและเก่าแก่ — ที่ซึ่งชีวิตคนไหหลำเกิดขึ้นจริง — คือ โรงน้ำชาเหล่าป๋าฉา ที่ควรหาโอกาสไปสัมผัสให้ได้สักครั้ง
ที่ซานย่า คุณไม่ได้จ่ายแค่ค่ากาแฟ — คุณจ่ายค่าที่นั่งที่มองเห็นทะเลและฟ้าค่อยๆ เปลี่ยนสี
อ่าวซานย่าเบย์ริม椰梦长廊 Coconut Dream Corridor — แนวคาเฟ่ริมหาดที่หันหน้าออกทะเลตะวันตก เห็นพระอาทิตย์ตกเต็มๆ
จุดคาเฟ่วิวทะเลที่ดีที่สุดของซานย่ากระจายอยู่ตามอ่าวต่างๆ — 椰梦长廊 Coconut Dream Corridor ริมอ่าวซานย่าเบย์ที่ทอดยาวริมทะเลและหันหน้าออกทิศตะวันตก จึงเป็นจุดดูพระอาทิตย์ตกที่ดีที่สุด ต้าตงไห่ (Dadonghai) อ่าวกลางเมืองที่เดินถึงคาเฟ่ specialty ได้ง่าย และอ่าวรีสอร์ตอย่าง ย่าหลงเบย์ (Yalong Bay) กับ ไหถังเบย์ (Haitang Bay) ที่คาเฟ่อยู่ในรีสอร์ตหรู คาเฟ่ริมหาดหลายแห่งออกแบบที่นั่งให้หันออกหาทะเลโดยเฉพาะ
เสน่ห์ของซานย่าคือเครื่องดื่มที่เข้ากับทะเลและเกาะเมืองร้อนแบบนี้ — กาแฟมะพร้าว ที่ใช้น้ำมะพร้าวสดของไหหลำ latte ใส่ผลไม้เมืองร้อน อย่างมะม่วงหรือดอกไม้ และกาแฟไหหลำคั่วเข้มแบบดั้งเดิม จิบกาแฟมะพร้าวเย็นๆ ริมหาดตอนแดดร่ม มองคลื่นซัดเข้าฝั่งช้าๆ คือภาพที่สรุปซานย่าได้ในแก้วเดียว
เข้าใจแบบก่อน แล้วค่อยเลือกว่าวันนี้อยากได้วิวทะเล อยากได้กาแฟไหหลำแท้ๆ หรืออยากนั่งโรงน้ำชาแบบคนท้องถิ่น
นี่คือกาแฟที่ทำให้ซานย่าต่างจากเมืองอื่น — ไหหลำปลูกโรบัสตาเองที่ 福山 ฝูซาน กับ 兴隆 ซิงหลง คั่วบนเตาถ่านกับเนยและน้ำตาลจนเมล็ดเป็นเงา ต้มในกาน้ำโลหะ แล้วกรองผ่านถุงผ้าลงบนนมข้น ได้กาแฟเข้มข้น หอม หวาน คล้าย kopi ของสิงคโปร์-มาเลเซียแต่ไม่ขมเท่า สั่งได้ในโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาทั่วเมือง หรือร้านกาแฟไหหลำเฉพาะทาง ดื่มร้อนกับขนมตอนเช้าคือวิธีที่คนไหหลำกินกันจริง
เหล่าป๋าฉา (老爸茶 "ชาของพ่อ") ไม่ใช่ชื่อชา แต่เป็นวัฒนธรรมการนั่งจิบชากินขนมคุยกันทั้งวันของคนไหหลำ ร้านเรียบง่ายตั้งโต๊ะหวายโต๊ะพลาสติกริมทางในย่านเก่า สั่งชาดำใส่น้ำตาลหรือชานมข้นกับกาแฟไหหลำ พร้อมขนมแนวติ่มซำ — ขนมปังสับปะรด ติ่มซำนึ่ง ซาลาเปา เค้กฟองน้ำ ถั่วลิสง บรรยากาศเสียงดังจอแจด้วยคนคุยกันทุกมุม นี่คือที่ที่ชีวิตจริงของคนไหหลำเกิดขึ้น และเป็นมรดกภูมิปัญญาของมณฑลไหหลำ
นี่คือฉากคาเฟ่ใหม่ของซานย่าที่เกิดมาพร้อมกระแสท่องเที่ยว — ร้านริมหาดที่หันหน้าออกทะเล ออกแบบที่นั่งให้มองเห็นพระอาทิตย์ตก เลียบ椰梦长廊 Coconut Dream Corridor ริมซานย่าเบย์คือจุดหนาแน่นที่สุด เมนูเด่นคือกาแฟมะพร้าวที่ใช้น้ำมะพร้าวสด latte ใส่ผลไม้เมืองร้อน และเครื่องดื่มเย็นๆ คลายร้อน บอกตรงๆ ว่ากาแฟดีพอใช้ได้ถึงดี และราคาแบบรีสอร์ต แต่สิ่งที่คนมาเพื่อจริงๆ คือวิวทะเลกับฟ้ายามเย็น
ไหหลำคือตะกร้าผลไม้เมืองร้อนและดินแดนมะพร้าวของจีน คาเฟ่ซานย่าจึงเล่นกับวัตถุดิบนี้เต็มที่ กาแฟมะพร้าว (椰子咖啡) ใช้น้ำมะพร้าวสดหรือกะทิตีกับ espresso ได้รสหวานหอมมันคลายร้อน บางร้านเสิร์ฟในลูกมะพร้าวจริง นอกจากนี้ยังมี latte ใส่มะม่วง เสาวรส หรือดอกไม้ น้ำมะพร้าวปั่น และสมูทตี้ผลไม้สด เป็นเครื่องดื่มที่เข้ากับอากาศร้อนชื้นของเกาะแบบพอดี และหากินได้ทั้งในคาเฟ่ริมหาดและแผงผลไม้ทั่วเมือง
ถ้าอยากเข้าใจกาแฟไหหลำให้ถึงราก ต้องไปที่ต้นทาง 福山 ฝูซาน ในเขตเฉิงม่ายใกล้ไหโข่วคือที่ที่เฉินเซียนจาง ชาวจีน-อินโดนีเซีย นำเมล็ดมาปลูกสำเร็จเป็นคนแรกในปี 1935 ตอนนี้เป็น Fushan Coffee Culture Town สถาปัตยกรรมหนานหยางอิฐแดงหลังคากระเบื้อง มีร้านกาแฟ 20 กว่าร้านและพิพิธภัณฑ์กาแฟ ส่วน 兴隆 ซิงหลง ใกล้ว่านหนิง คือกาแฟที่อดีตนายกฯ โจวเอินไหลเคยชม ทั้งสองที่อยู่ไกลจากซานย่า (ฝั่งเหนือของเกาะ) เหมาะเป็นทริปต่อถ้ามีเวลาขับรถเที่ยวไหหลำ
ถ้าต้องการกาแฟดีๆ ราคาไม่แพงก่อนออกเที่ยวทะเลทั้งวัน chain ท้องถิ่นคือคำตอบ Luckin Coffee มีสาขาทุกหัวมุมและถูกที่สุด เสิร์ฟ latte กับเครื่องดื่มผลไม้รสสม่ำเสมอในราคาเบา หลายเมนูตามฤดูใส่มะพร้าวหรือผลไม้เมืองร้อนเข้ากับซานย่าพอดี ส่วน Cotti กับ M Stand ก็หาง่ายในห้างและย่านท่องเที่ยว สั่งผ่านแอปหรือ WeChat mini-program ล่วงหน้าจะถูกกว่าและไม่ต้องรอ เหมาะเป็นกาแฟเช้าก่อนลงหาด
สี่ย่านที่คนรักกาแฟและวิวทะเลควรรู้จัก — แต่ละแห่งให้ประสบการณ์คนละแบบ
ถนนเลียบหาดยาวหลายกิโลเมตรเรียงด้วยต้นมะพร้าว คาเฟ่ ร้านอาหาร และมอลล์ริมทะเลที่หันหน้าออกทิศตะวันตก จึงเป็นจุดดูพระอาทิตย์ตกที่ดีที่สุดของซานย่า มีทั้งคาเฟ่ในร้านอย่างย่าน Sanya Bay No.1 และร้านเล็กๆ ริมหาด กลางคืนอ่าวนี้เงียบและโรแมนติก เหมาะนั่งจิบกาแฟมะพร้าวมองคลื่นและฟ้าค่อยๆ เปลี่ยนสี — นี่คือย่านคาเฟ่วิวทะเลที่เข้าถึงง่ายที่สุด
อ่าวกลางเมืองที่อยู่ใกล้ที่พักและร้านรวงมากที่สุด มีคาเฟ่ specialty ที่ทำกาแฟมะพร้าวและ latte ใส่ผลไม้เมืองร้อนกระจายอยู่ในย่าน เดินจากหาดถึงร้านได้ง่ายโดยไม่ต้องนั่งรถไกล เหมาะถ้าพักในเมืองแล้วอยากหาคาเฟ่ดีๆ นั่งช่วงบ่ายหลังเล่นน้ำ หรือหากาแฟเช้าก่อนออกเที่ยว เป็นย่านที่สมดุลระหว่างความสะดวกกับบรรยากาศทะเล
ถ้าอยากเข้าใจซานย่าแบบที่นักท่องเที่ยวไม่ค่อยเห็น ย่านเก่ารอบเขต Tianya คือคำตอบ ที่นี่คือที่ตั้งของโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาที่คนท้องถิ่นมานั่งจริง รอบๆ ตลาดที่หนึ่ง (第一市场) และถนนเก่ามีร้านชาเรียบง่ายตั้งโต๊ะริมทาง สั่งชานมข้นหรือกาแฟไหหลำกับขนมสองสามอย่าง แล้วนั่งดูจังหวะชีวิตเกาะแบบช้าๆ เป็นครึ่งวันที่ต่างจากคาเฟ่ริมทะเลหรูโดยสิ้นเชิง และถูกกว่ามาก
สองอ่าวรีสอร์ตทางตะวันออกของซานย่า — ย่าหลงเบย์ขึ้นชื่อเรื่องหาดทรายขาวน้ำใส ไหถังเบย์คือย่านรีสอร์ตหรูระดับบนและดิวตี้ฟรีใหญ่ที่สุดในจีน คาเฟ่ที่นี่ส่วนใหญ่อยู่ในโรงแรมและรีสอร์ต บรรยากาศเงียบสงบ วิวทะเลพรีเมียม เหมาะถ้าพักในรีสอร์ตอยู่แล้วและอยากนั่งคาเฟ่ริมสระหรือริมหาดแบบไม่ต้องออกไปไหน ราคาสูงสุดในบรรดาย่านคาเฟ่ซานย่า แต่ได้ความสงบและวิวที่คุ้มกับการพักผ่อน
ที่เหล่านี้มีชื่อจริง — บ้างขึ้นชื่อเรื่องวิวทะเล บ้างขึ้นชื่อเรื่องของแท้ท้องถิ่น
โรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาที่คนซานย่าไปจริง อยู่ตรงข้ามประตูเหนือตลาดเกษตรที่สอง บนถนนเจี่ยฟ่าง เป็นร้านท้องถิ่นเรียบง่ายตั้งโต๊ะริมทาง ไม่ใช่ร้านนักท่องเที่ยว สั่งชานมข้นหรือกาแฟไหหลำคั่วเข้มกับขนมแนวติ่มซำ — ขนมปังสับปะรด ติ่มซำนึ่ง เค้กฟองน้ำ บรรยากาศคนแก่ไหหลำนั่งคุยกันทั้งเช้า นั่งจิบชาที่นี่คือการได้สัมผัสซานย่าแบบที่คาเฟ่ริมทะเลให้ไม่ได้ มาช่วงเช้าที่คนท้องถิ่นมานั่งกันจริงจะได้บรรยากาศเต็มที่สุด
อีกหนึ่งโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาในย่านเก่าซานย่า อยู่ชั้น 2 ของอาคารบนถนนซินเฟิง บรรยากาศแบบร้านท้องถิ่นดั้งเดิม โต๊ะเรียงเต็มชั้น คนนั่งกินขนมจิบชาคุยกันเสียงดังจอแจ สั่งชาดำใส่น้ำตาลหรือชานมข้น เลือกขนมจากเข่งนึ่งและถาดที่วางอยู่ ราคาถูกมากและเติมน้ำร้อนได้ไม่อั้น เหมาะถ้าอยากลองอาหารเช้าแบบคนไหหลำจริงๆ ก่อนออกไปเที่ยว ราคาทั้งมื้อต่อคนยังไม่ถึงค่ากาแฟแก้วเดียวในคาเฟ่ริมทะเล
คาเฟ่ริมทะเลที่คนพูดถึงมากที่สุดแห่งหนึ่งของซานย่า ตั้งอยู่ที่ Tianya Village ราว 40 นาทีจากตัวเมือง ดีไซน์ถ้ำสไตล์ Cappadocia โทนสีดิน หันหน้าออกทะเลสีคราม มีเบลนด์ซิกเนเจอร์ชื่อ Sunset Beach และ sea-salt caramel latte ที่จัดลาเต้อาร์ตสวย เหมาะมานั่งช่วงพระอาทิตย์ตกหรือบรันช์ บอกตรงๆ ว่าอยู่ไกลและราคาแบบรีสอร์ต แต่ถ้าอยากได้คาเฟ่ถ่ายรูปสวยวิวทะเลแบบที่โซเชียลพูดถึง ที่นี่คือหนึ่งในตัวเลือก เช็กเวลาเปิดและการเดินทางก่อนไปเพราะอยู่นอกย่านท่องเที่ยวหลัก
ไม่ใช่ร้านเดียวแต่เป็นแนวคาเฟ่ริมหาดเลียบ椰梦长廊 Coconut Dream Corridor ริมอ่าวซานย่าเบย์ มีทั้งคาเฟ่ในย่าน Sanya Bay No.1 และร้านเล็กๆ ริมทะเล จุดเด่นคืออ่าวหันหน้าออกทิศตะวันตก เห็นพระอาทิตย์ตกเต็มๆ สั่งกาแฟมะพร้าวหรือเครื่องดื่มเย็น หาที่นั่งริมหาด แล้วรอดูดวงอาทิตย์จมลงทะเล กาแฟพอใช้ได้ถึงดีและราคาแบบย่านท่องเที่ยว แต่คุณมาที่นี่เพื่อวิวกับช่วงเวลาทองริมทะเล มาก่อนแดดร่มราวหนึ่งชั่วโมงเพื่อจองที่นั่งดีๆ
ถ้าจริงจังเรื่องกาแฟไหหลำและมีเวลาขับรถเที่ยวเกาะ ฝูซานคือต้นทางของทุกอย่าง เป็นที่ที่เฉินเซียนจาง ชาวจีน-อินโดนีเซีย ปลูกกาแฟสำเร็จเป็นคนแรกในไหหลำเมื่อปี 1935 ปัจจุบันเป็นเมืองท่องเที่ยวเชิงกาแฟ สถาปัตยกรรมหนานหยางอิฐแดงหลังคากระเบื้อง มีร้านกาแฟ 20 กว่าร้าน พิพิธภัณฑ์กาแฟสามชั้น และถ้วยกาแฟยักษ์ให้ถ่ายรูป บอกตรงๆ ว่าอยู่ฝั่งเหนือของเกาะใกล้ไหโข่ว ไกลจากซานย่ามาก ไม่ใช่ทริปไปเช้าเย็นกลับจากซานย่า แต่ถ้าวางแผนขับรถรอบไหหลำ ที่นี่คุ้มค่าแวะ
ดงมะพร้าวของไหหลำ — น้ำมะพร้าวสดคือหัวใจของกาแฟมะพร้าวและเครื่องดื่มเมืองร้อนของคาเฟ่ซานย่า
สิ่งที่ดื่มและกินในซานย่าได้แต่หาที่อื่นยาก
เครื่องดื่มที่สรุปรากของซานย่าได้ในแก้วเดียว — กาแฟโรบัสตาจากฝูซานหรือซิงหลง คั่วบนถ่านกับเนยและน้ำตาลจนเป็นเงา ต้มในกาน้ำโลหะ กรองผ่านถุงผ้าลงบนนมข้นที่ก้นแก้ว คนให้เข้ากันก่อนจิบ ได้กาแฟเข้มข้น หอม หวานมัน คล้าย kopi ของสิงคโปร์แต่นุ่มกว่า สั่งร้อนคู่ขนมในโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาตอนเช้าคือวิธีที่คนไหหลำดื่มกันมาเป็นร้อยปี
ลายเซ็นของคาเฟ่ซานย่ายุคใหม่ — espresso ตีกับน้ำมะพร้าวสดหรือกะทิของไหหลำ ได้รสหวานหอมมันเย็นชื่นใจ บางร้านเสิร์ฟในลูกมะพร้าวจริงให้ดื่มไปแกะเนื้อไป บางร้านทำเป็นกาแฟมะพร้าวปั่นใส่น้ำแข็ง เป็นเครื่องดื่มที่เข้ากับอากาศร้อนชื้นของเกาะและวิวทะเลพอดี ถ้ามีโอกาสนั่งคาเฟ่ริมหาดสักร้าน นี่คือแก้วที่ควรสั่ง
หัวใจของโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาคือชา — ชาดำชงเข้มใส่น้ำตาลหรือนมข้น เสิร์ฟเป็นพอตเล็กให้เติมน้ำร้อนได้เรื่อยๆ ทั้งเช้า รสเข้มหวานหอม กินคู่ขนมติ่มซำพอดี วิธีดื่มเรียบง่ายไม่มีพิธีรีตอง สั่งพอตหนึ่งกับขนมสองสามอย่าง แล้วนั่งคุยได้ทั้งบ่ายในราคาไม่กี่หยวน เป็นประสบการณ์ที่บอกความเป็นไหหลำได้ดีกว่ากาแฟ specialty แก้วไหน
ชาในโรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาต้องมีขนมคู่ — ขนมปังสับปะรด (ผิวกรอบหวานไส้ครีมหรือหมูแดง) ติ่มซำนึ่ง ซาลาเปา เค้กฟองน้ำ ปาท่องโก๋ และถั่วลิสง วางมาเป็นเข่งเป็นถาด เลือกหยิบตามชอบแล้วคิดเงินตามจำนวน คล้ายติ่มซำกวางตุ้งแต่เป็นเวอร์ชันไหหลำที่เรียบง่ายและถูกกว่า กินกับชานมข้นร้อนๆ ตอนเช้าคืออาหารเช้าแบบคนไหหลำแท้ๆ ที่หาไม่ได้ในคาเฟ่ริมทะเล
ซานย่าเป็นเมืองที่ใช้ cashless เกือบทั้งเมือง — คาเฟ่ โรงน้ำชา และแผงเครื่องดื่มส่วนใหญ่รับ WeChat Pay และ Alipay เป็นหลัก โรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาและแผงเล็กๆ หลายเจ้ารับเฉพาะ WeChat Pay หรือเงินสด ก่อนเดินทางควรตั้งค่า Alipay และผูกบัตร Visa/Mastercard ผ่านโหมดระหว่างประเทศ (ใช้ได้สำหรับนักท่องเที่ยว · ดู คู่มือการชำระเงินจีน)
เรื่องที่ควรรู้คือ ของแท้ที่สุดไม่ใช่ของที่แพงที่สุด — โรงน้ำชาเหล่าป๋าฉาในย่านเก่าให้ประสบการณ์ไหหลำที่ลึกกว่าและถูกกว่าคาเฟ่ริมทะเลหรูหลายเท่า อย่ากลัวที่จะเดินเข้าร้านท้องถิ่นที่ไม่มีเมนูภาษาอังกฤษ ชี้ขนมที่อยากกินแล้วสั่งชาหนึ่งพอตก็พอ ส่วนคาเฟ่ริมทะเล specialty เหมาะกับการถ่ายรูปและช่วงพระอาทิตย์ตก มองเป็นคนละประสบการณ์กัน แล้วลองทั้งสองแบบ
สำหรับคาเฟ่ริมทะเล ช่วงเวลาทองคือ ก่อนพระอาทิตย์ตกราวหนึ่งชั่วโมง เพราะอ่าวซานย่าเบย์หันหน้าออกทิศตะวันตก มาจองที่นั่งริมหาดก่อนแดดร่ม ส่วนโรงน้ำชาควรไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ จะได้บรรยากาศคนท้องถิ่นมานั่งจริง ถ้าต้องใช้อินเทอร์เน็ตทั่วไปในจีนควรตั้งค่า VPN ก่อนเดินทาง — ดูใน คู่มือ Internet & VPN จีน
อ่าวต้าตงไห่ — หาดกลางเมืองที่เดินจากที่พักถึงคาเฟ่ specialty และร้านกาแฟมะพร้าวได้ง่ายที่สุด
พักย่านต้าตงไห่หรือริมอ่าวซานย่าเบย์ คือทางเลือกที่เดินถึงคาเฟ่ริมทะเลและของกินได้ง่ายที่สุด