成都大熊猫繁育研究基地 — บ้านของแพนด้ายักษ์และแพนด้าแดงหลายสิบตัวในสวนไผ่ชานเมืองเฉิงตู ที่ที่ดีที่สุดในโลกสำหรับการได้เห็นแพนด้าตัวจริงใกล้ๆ มาให้ทันตอนเช้าก่อนพวกมันจะหลับ
ลองนึกภาพ: คุณเดินเข้าประตูตอนเจ็ดโมงครึ่ง อากาศเช้ายังเย็น หมอกบางๆ ลอยเหนือดงไผ่ พอเลี้ยวเข้าโซนแรก ก็เจอลูกแพนด้ายักษ์ตัวกลมๆ สี่ห้าตัวกำลังนั่งกอดไผ่กินอย่างเอาเป็นเอาตาย บางตัวกลิ้งหงาย บางตัวปีนขึ้นไปนอนคาคบไม้ — นี่คือช่วงเวลาที่คนทั้งสวนเงียบลงพร้อมกัน เพราะทุกคนกำลังจ้องสิ่งเดียวกัน
นั่นคือ ศูนย์อนุรักษ์หมีแพนด้าเฉิงตู (成都大熊猫繁育研究基地 · Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding) — ศูนย์เพาะพันธุ์และวิจัยแพนด้ายักษ์ที่ใหญ่และสำคัญที่สุดแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ชานเมืองทางเหนือของเฉิงตู ก่อตั้งปี 1987 จากแพนด้าที่ถูกช่วยเหลือมาเพียง 6 ตัว วันนี้กลายเป็นบ้านของแพนด้ายักษ์หลายสิบตัวในสวนไผ่กว้างกว่าพันไร่ ออกแบบให้ใกล้เคียงถิ่นอาศัยตามธรรมชาติมากที่สุด
สิ่งที่ทำให้ที่นี่ต่างจากการดูแพนด้าในสวนสัตว์ทั่วไปคือ: คุณได้เห็นแพนด้าทุกช่วงวัย ตั้งแต่ลูกแพนด้าแรกเกิดสีชมพูในตู้อบของเรือนอนุบาล ไปจนถึงแพนด้าโตเต็มวัยในคอกเปิดโล่ง และที่หลายคนคาดไม่ถึง — ที่นี่มีแพนด้าแดง (red panda) ตัวเล็กขนสีส้มแดงเดินไปมาตามทางเดินไม้ใกล้ๆ ตัวนักท่องเที่ยวด้วย
เดินจากประตูตามทางขึ้นเนิน — ไปโซนแพนด้าตัวเล็กก่อนตอนเช้าที่พวกมันยังตื่น
ถ้าโชคดีมาในฤดูที่มีลูกแพนด้าเกิดใหม่ (ส่วนใหญ่ช่วงปลายฤดูร้อนถึงต้นฤดูใบไม้ร่วง) จะได้เห็นลูกแพนด้าตัวจิ๋วสีชมพูในตู้อบ และลูกแพนด้าวัยหัดคลานในคอกกระจก เป็นจุดที่คนต่อแถวเยอะที่สุด แนะนำให้มาโซนนี้ก่อนใครตอนเช้า ช่วงนอกฤดูเกิดอาจไม่มีลูกแพนด้าให้ชม
นี่คือไฮไลต์ตัวจริงสำหรับคนส่วนใหญ่ แพนด้าวัยรุ่นอายุ 1–2 ปีอยู่รวมกันหลายตัวในคอกเปิด ปีนต้นไม้ กลิ้งตกจากคบไม้ แย่งไผ่กัน ทะเลาะกันเล่นๆ — ช่วงให้อาหารเช้าราว 08.30–10.00 น. คือเวลาที่พวกมันคึกคักที่สุด หลังจากนั้นมักหาที่นอน
แพนด้าโตจะอยู่แยกคอกเดี่ยวเพราะเป็นสัตว์ที่ชอบอยู่ลำพัง ส่วนใหญ่จะนั่งกินไผ่ท่าเดิมเป็นชั่วโมง — ดูสงบและน่ารักไปอีกแบบ แพนด้ายักษ์โตเต็มวัยกินไผ่วันละราว 12–38 กิโลกรัม จึงเห็นพวกมันเคี้ยวอยู่แทบตลอดเวลาที่ตื่น
หลายคนมาแล้วหลงรักแพนด้าแดงมากกว่าแพนด้ายักษ์ด้วยซ้ำ เพราะพวกมันตื่นตัวและคล่องแคล่วกว่ามาก โซนนี้มีทางเดินไม้ยกระดับพาดผ่านคอกเปิด ถ้าโชคดีแพนด้าแดงอาจเดินเฉียดผ่านใกล้ๆ ตัวคุณ — แต่ห้ามจับและห้ามให้อาหารเด็ดขาด
ระหว่างโซนแพนด้ามีทะเลสาบ ดงไผ่สูง และทางเดินร่มรื่นเชื่อมต่อกัน เหมาะกับการเดินเล่นพักขาและถ่ายรูปบรรยากาศ ตัวศูนย์ออกแบบให้รู้สึกเหมือนเดินในป่ามากกว่าสวนสัตว์ ถ้าเดินครบจริงๆ จะเข้าใจว่าทำไมต้องเผื่อเวลาครึ่งวัน
นี่คือกฎข้อเดียวที่สำคัญที่สุดของการเที่ยวที่นี่ — แพนด้าเป็นสัตว์ที่ตื่นตัวช่วงเช้าที่อากาศเย็นสบาย ช่วงให้อาหารเช้าราว 08.30–10.00 น. คือเวลาทองที่จะได้เห็นพวกมันกินไผ่ ปีนป่าย และเล่นกัน พอสายขึ้นอากาศร้อน แพนด้าก็จะทยอยหาที่นอน และช่วงบ่ายส่วนใหญ่จะเห็นแต่แพนด้านอนหงายหรือซุกในมุมร่ม
เป้าหมายคือเข้าประตูทันทีที่เปิด 07.30 น. (ฤดูท่องเที่ยว) แล้วเดินตรงไปโซนแพนด้ารุ่นเล็กและเรือนอนุบาลก่อน ค่อยวนกลับมาดูโซนอื่นทีหลัง อย่ามัวเดินเรื่อยๆ จากประตู เพราะกว่าจะถึงโซนไฮไลต์แพนด้าอาจเริ่มหลับแล้ว
ศูนย์ใช้ระบบ จองตั๋วออนไลน์ล่วงหน้าด้วยชื่อจริง (real-name) จองได้ล่วงหน้าไม่เกิน 14 วัน หน้าประตูมักไม่มีตั๋วขายสด ดังนั้นต้องจองก่อนไปเสมอ ช่องทางที่ใช้ได้คือ WeChat (official account / mini program), Meituan, Trip.com หรือจองผ่าน Klook ที่รองรับภาษาอังกฤษและบัตรต่างประเทศ สะดวกสำหรับนักท่องเที่ยวไทย
ตั๋วผู้ใหญ่ราว ¥55 (~฿275) — บางแหล่งระบุ ¥58 ราคาอาจปรับ เช็กก่อนไป ส่วนรถไฟฟ้าชมวิวในศูนย์เป็นค่าใช้จ่ายแยกราว ¥30 ต่อวัน นั่งได้ไม่จำกัดรอบ
แพนด้าเป็นสัตว์ที่ตกใจง่ายและเครียดได้ — กฎสำคัญคือ เงียบ ห้ามตะโกน ห้ามเคาะกระจกหรือราวกั้น และ ห้ามใช้แฟลชถ่ายรูป เด็ดขาด รวมถึงห้ามให้อาหารและห้ามทิ้งขยะลงคอก ทั้งหมดนี้เพื่อสุขภาพและความปลอดภัยของแพนด้าโดยตรง
อีกเรื่องที่ควรรู้: ช่วงวันหยุดยาวของจีน (เช่น Golden Week ต้นเดือนตุลาคม และตรุษจีน) คนเยอะมากจนแทบเบียดกันดูแพนด้า ถ้าเลี่ยงได้ให้เลี่ยงช่วงนั้น และไม่ว่าฤดูไหนก็ควรพกร่ม/เสื้อกันฝนติดไป เพราะเฉิงตูฝนตกบ่อยและมักมีหมอก
ศูนย์อยู่ชานเมืองทางเหนือ ห่างจากใจกลางเมืองราว 10 กิโลเมตร วิธีที่ง่ายและถูกสุดคือ Metro ต่อรถชัตเทิล
หลายคนสับสนสองที่นี้ — บอกให้ชัดก่อนจะได้ไม่ไปผิดที่
เฉิงตูมีที่ดูแพนด้าหลัก 2 แห่ง และเป็นคนละที่กันโดยสิ้นเชิง:
เดินทางง่ายด้วย Metro สาย 3 เน้นการเดินชมแพนด้าหลายช่วงวัยในสวนไผ่ เหมาะกับทุกคน รวมทั้งครอบครัวและคนที่มีเวลาครึ่งวัน นี่คือที่ที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่หมายถึงเมื่อพูดว่า "ไปดูแพนด้าที่เฉิงตู"
อยู่ไกลกว่ามาก เด่นที่ โปรแกรมอาสาสมัครดูแลแพนด้า (keeper-for-a-day) ที่ให้คุณได้ทำความสะอาดคอก เตรียมอาหาร และอยู่ใกล้ชิดแพนด้าจริง ต้องจองล่วงหน้าและมีค่าใช้จ่ายต่างหาก — ตั๋วของสองที่นี้ใช้แทนกันไม่ได้ ต้องซื้อแยก ถ้าตั้งใจจะทำกิจกรรมอาสาสมัครค่อยไปที่ตูเจียงเอี้ยน
เลือกพักย่านใจกลางเมืองหรือใกล้สถานี Metro สาย 3 จะไปศูนย์หมีแพนด้าเช้าๆ ได้สะดวก