มายืนข้างปืนใหญ่ครุปป์เยอรมันยักษ์ลำกล้องเกือบ 14 เมตรที่เคยเฝ้าปากอ่าวเซียะเหมินมากว่าร้อยปี — ปืนที่กินเนสส์ยกให้เป็นปืนใหญ่ชายฝั่งศตวรรษที่ 19 ที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่ยังอยู่ที่เดิม พร้อมโชว์ทหารชิงยิงปืนวันละสองรอบ และวิวทะเลเปิดโล่งมองไปถึงเกาะจินเหมิน
ลองนึกภาพ: คุณกำลังเดินเลียบกำแพงหินเก่าริมทะเลทางใต้ของเกาะเซียะเหมิน ลมทะเลพัดแรง แล้วจู่ๆ ก็มาเจอปืนใหญ่สีดำขนาดมหึมา ลำกล้องยาวเหยียดชี้ออกไปทางทะเล ฐานปืนเป็นปูนหนาคร่อมอยู่ใต้แดด ตัวอักษรจีน 胡里山炮台 สลักอยู่บนกำแพงโค้งด้านหลัง — นี่คือปืนใหญ่ครุปป์ที่เคยเฝ้าช่องแคบนี้มาตั้งแต่ปลายราชวงศ์ชิง และยังตั้งอยู่ที่เดิมจนถึงวันนี้
ป้อมปืนหูหลี่ซาน (胡里山炮台 Hulishan Fortress) สร้างขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1891–1896 ปลายราชวงศ์ชิง เป็นป้อมปืนใหญ่ชายฝั่งที่สร้างเพื่อป้องกันปากอ่าวเซียะเหมินจากเรือรบต่างชาติ ตั้งอยู่บนแหลมหินทางใต้สุดของเกาะ หันหน้าออกช่องแคบที่คั่นแผ่นดินใหญ่กับเกาะจินเหมิน (金门) ความพิเศษที่ดึงคนมาคือปืนใหญ่ครุปป์ (Krupp) จากเยอรมนี ที่ติดสถิติกินเนสส์เวิลด์เรคคอร์ดปี 2000 ว่าเป็นปืนใหญ่ชายฝั่งศตวรรษที่ 19 ที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังอยู่ที่ตำแหน่งเดิม
ทำไมถึงเที่ยวสนุกกว่าที่คิด: ป้อมแห่งนี้ไม่ใช่แค่ป้อมร้างให้เดินดู แต่มีโชว์ทหารชิงแต่งชุดเต็มยศมาสาธิตการยิงปืนใหญ่วันละสองรอบ มีพิพิธภัณฑ์อาวุธโบราณและปืนใหญ่จากหลายยุค บวกกับทำเลริมทะเลที่อยู่ติดมหาวิทยาลัยเซียะเหมินและถนนเลียบเกาะหวนเต่า ทำให้แวะที่เดียวได้ทั้งประวัติศาสตร์ วิวทะเล และเดินต่อชายหาดได้สบายๆ ในครึ่งวัน
จากปืนครุปป์สถิติโลก ไปถึงโชว์ทหารชิง พิพิธภัณฑ์อาวุธ และวิวข้ามช่องแคบ — รู้ก่อนไปจะเที่ยวคุ้มกว่า
พระเอกของที่นี่ ราชสำนักชิงสั่งซื้อปืนใหญ่ครุปป์ (Krupp) จากเยอรมนีในปี ค.ศ. 1893 มาเฝ้าชายฝั่ง ลำกล้องขนาด 280 มม. ยาวราว 13.9 เมตร น้ำหนักรวมราว 87 ตัน หมุนได้รอบ 360 องศา และเคยยิงได้ไกลถึงราว 19,760 เมตร ปี ค.ศ. 2000 กินเนสส์เวิลด์เรคคอร์ดบันทึกว่าเป็นปืนใหญ่ชายฝั่งศตวรรษที่ 19 ที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังคงอยู่ที่ตำแหน่งเดิม จุดที่ทำให้พิเศษคือมันไม่ได้ถูกย้ายเข้าตู้โชว์ แต่ยังตั้งอยู่บนฐานปืนกลางแจ้งจริง
นี่คือสิ่งที่ทำให้ป้อมหูหลี่ซานต่างจากป้อมเก่าทั่วไป นักแสดงแต่งชุดทหารราชวงศ์ชิงเต็มยศมาสาธิตการบรรจุและยิงปืนใหญ่โบราณ มีเสียงดังกระหึ่มสมจริง จัดวันละสองรอบราว 10.00 น. และ 16.00 น. และมีพิธีต้อนรับช่วงเช้าราว 8.30 น. (ทุกอย่างขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ อาจงดถ้าฝนตก) แนะนำเช็กรอบเวลาหน้างานแล้วไปยืนรอก่อนสัก 15–20 นาที เพราะคนมักมามุงดูเยอะ ถ้าวางแผนทริปดีๆ ให้ไปถึงก่อนรอบบ่ายจะได้ทั้งโชว์และวิวพระอาทิตย์ตกในรอบเดียว
เหตุผลที่ป้อมหันหน้ามาทางทะเลก็เพราะมันถูกสร้างมาเฝ้าช่องแคบนี้โดยตรง จากกำแพงป้อมมองออกไปเห็นทะเลเปิดโล่ง และในวันฟ้าใสจะเห็นเกาะจินเหมิน (金门 ฝั่งไต้หวันเรียก Kinmen) เป็นแนวอยู่ไกลๆ ไม่กี่กิโลเมตร ในเขตมีกล้องส่องทางไกลแบบหยอดเหรียญให้ส่องเล่น ลมทะเลแรงและวิวกว้าง เป็นจุดถ่ายรูปยอดฮิตคู่กับปืนครุปป์ บรรยากาศต่างจากที่เที่ยวในเมืองคนละแบบ
นอกจากปืนครุปป์ตัวเอก ตัวป้อมยังเก็บโครงสร้างทหารเดิมไว้พอควร ทั้งกำแพงหินหนา อุโมงค์เชื่อม คลังกระสุนใต้ดิน และฐานปืนรอง ในเขตยังมีพิพิธภัณฑ์รวบรวมปืนใหญ่และอาวุธโบราณจากหลายยุคหลายชาติให้เดินดู เหมาะกับคนที่ชอบประวัติศาสตร์การทหารหรือพาเด็กๆ มาเรียนรู้ เดินวนรอบป้อมไปเรื่อยๆ จะเข้าใจว่าทำไมที่นี่ถึงถูกเรียกว่าเป็น 'แนวป้องกันมายิโนต์' ของเซียะเหมินในสมัยนั้น
ป้อมหูหลี่ซานอยู่ในจุดที่จับคู่เที่ยวได้สบายมาก ประตูฝั่งตะวันตกของป้อมอยู่ห่างจากประตูไป๋เฉิงของมหาวิทยาลัยเซียะเหมินเลียบชายฝั่งแค่ราว 500 เมตร และตั้งอยู่บนแนวถนนเลียบเกาะหวนเต่า (环岛路) ที่เลียบชายหาดยาว หลายคนจึงวางแผนเที่ยวป้อมตอนเช้า แล้วเดินต่อไปชายหาดไป๋เฉิง ปั่นจักรยานเลียบทะเล หรือไปกินของอร่อยแถวหมู่บ้านเจิงชั่วอันในช่วงบ่าย ครบทั้งประวัติศาสตร์และทะเลในวันเดียว
เรื่องนี้ต้องวางแผนก่อนเลย — หัวใจของการมาป้อมหูหลี่ซานคือโชว์ทหารชิงฝึกยิงปืนใหญ่ที่จัดวันละ 2 รอบ ราว 10.00 น. และ 16.00 น. และมีพิธีต้อนรับช่วงเช้าราว 8.30 น. ถ้ามาผิดเวลาก็จะได้เห็นแค่ปืนนิ่งๆ ไม่ได้ฟีลเสียงปืนกระหึ่ม แนะนำเช็กรอบเวลาล่าสุดที่ทางเข้าหรือบอร์ดประกาศอีกครั้ง เพราะรอบอาจปรับตามฤดูกาลและสภาพอากาศ (ฝนตกหนักมักงด)
เคล็ดลับคนรู้ทาง: เลือกมารอบบ่าย 16.00 น. จะได้สองเด้ง — ดูโชว์เสร็จก็เดินดูปืนครุปป์และวิวทะเลในแสงเย็นๆ พอดี ช่วง 16.00–17.00 น. เป็นช่วงที่แสงสวยและทะเลเปิดโล่ง ถ่ายรูปคู่ปืนครุปป์ออกมาดีกว่ากลางวันแดดจัด
บัตรเข้าผู้ใหญ่อยู่ที่ราว ¥25 (~฿125) ในช่วงไฮซีซัน และราว ¥20 ช่วงโลว์ซีซัน นักเรียนที่มีบัตรและผู้สูงอายุราว ¥12 ส่วนเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีเข้าฟรีเมื่อแสดงเอกสาร ในเขตมีกิจกรรมเสริมที่จ่ายแยกบ้าง เช่น ค่า "กองทุนปืนใหญ่" ราว ¥10 สำหรับคนที่อยากเข้าไปแตะปืนครุปป์ใกล้ๆ ไม่บังคับ จ่ายเฉพาะคนที่สนใจ
การจ่ายเงินในจีนตอนนี้เกือบทั้งหมดเป็นสแกน WeChat Pay หรือ Alipay เตรียมผูกบัตรไว้ก่อนจะสะดวกสุด พาสปอร์ตควรพกติดตัวเพราะใช้ทั้งซื้อตั๋วราคาพิเศษและบางจุดขอตรวจ ป้อมเปิดราว 08.00–18.00 น. (ฤดูร้อน มิ.ย.–ก.ย. ถึง 18.00 น. ช่วงที่เหลือปิดราว 17.30 น.)
ป้อมอยู่ริมทะเลลมแรงและแดดจัด พกหมวก แว่นกันแดด และครีมกันแดดไว้จะสบายกว่า มีทางเดินขึ้นเนินและบันไดบ้าง รองเท้าเดินสบายช่วยได้ ในเขตมีร่มเงาไม่มากนัก ช่วงเที่ยงแดดแรงพอควร ถ้าไม่อยากร้อนเกินไปรอบเช้าหรือรอบบ่ายแก่ๆ จะเที่ยวสบายกว่า
เพราะป้อมใช้เวลาเที่ยวแค่ราว 1.5–2.5 ชั่วโมง คนส่วนใหญ่จึงจับคู่กับที่เที่ยวใกล้ๆ ในวันเดียว: เดินต่อไปมหาวิทยาลัยเซียะเหมินและวัดหนานผู่โถวที่อยู่ติดกัน หรือเดินเลียบถนนหวนเต่าไปชายหาดไป๋เฉิงและหมู่บ้านเจิงชั่วอัน จัดเป็นทริปฝั่งใต้ของเกาะที่พอดีกำลังสวยหนึ่งวัน
ข่าวดีคือเซียะเหมินมีรถไฟฟ้า (Metro) และป้อมหูหลี่ซานอยู่ในทำเลที่ต่อรถง่าย วิธีที่สะดวกสุดสำหรับนักท่องเที่ยวคือนั่งรถไฟฟ้าสาย 1 มาลงสถานีจงซานพาร์ค (Zhongshan Park) แล้วต่อรถเมล์สาย 48 หรือ 96 ที่ป้ายข้างสถานีมาลงป้ายหูหลี่ซาน ใช้เวลาราว 20 นาที ค่ารถราว ¥2 เท่านั้น
มหาวิทยาลัยที่สวยริมทะเล วัดเก่าเชิงเขา และถนนเลียบหาดยาว — เดินต่อจากป้อมได้สบายในวันเดียว