เกาะพะงันไม่มีสนามบินบนเกาะ ไม่มีรถไฟไปถึง — ช่วงสุดท้ายต้องนั่งเรือเฟอร์รี่เสมอ เลือกได้ว่าจะมาทางสมุย (เร็วสุด) ทางสุราษฎร์ธานีฝั่งแผ่นดิน (ประหยัดสุด) จากเกาะเต่า หรือจากกระบี่/ภูเก็ต เทียบเวลาและราคาจริงก่อนออกเดินทาง
สิ่งแรกที่ควรเข้าใจก่อนวางแผนคือ เกาะพะงันเป็นเกาะในอ่าวไทย จังหวัดสุราษฎร์ธานี อยู่ระหว่างเกาะสมุยทางใต้และเกาะเต่าทางเหนือ และ บนเกาะไม่มีสนามบิน ไม่มีรถไฟไปถึง ทุกคนต้องนั่งเรือเฟอร์รี่เป็นช่วงสุดท้ายเสมอ การเดินทางจึงแบ่งเป็นสองช่วงคือ ช่วงแรกพาตัวเองมาให้ถึง "จุดต่อเรือ" — ซึ่งมีหลายทางเลือก ทั้งบินลงสมุยแล้วต่อเรือ บินลงสุราษฎร์ธานีฝั่งแผ่นดินแล้วต่อรถ + เรือ นั่งรถไฟหรือรถทัวร์นอนจากกรุงเทพมาสุราษฎร์ หรือนั่งเรือต่อจากเกาะเต่า/กระบี่/ภูเก็ต — และ ช่วงสองคือเรือข้ามมาขึ้นเกาะที่ท่าท้องศาลา ท่าเรือหลักของเกาะ สิ่งที่ต้องวางแผนคือให้ช่วงแรกมาถึงจุดต่อเรือก่อนรอบเรือเที่ยวสุดท้าย จะได้ไม่ต้องค้างฝั่งก่อน
ท่าเรือหลักของเกาะพะงันอยู่ที่ท้องศาลา ฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะ เป็นทั้งจุดขึ้นเกาะและศูนย์กลางเมืองเล็กๆ มีร้านค้า ตู้เอทีเอ็ม และรถสองแถวรอรับ บางบริษัทเรือ (และเที่ยวช่วงฟูลมูน) เข้าท่าหาดริ้นทางใต้แทน เช็กให้ชัดว่าตั๋วของคุณลงท่าไหน
จากกรุงเทพมาถึงเกาะพะงันมีหลายเส้นทางหลัก ต่างกันที่เวลา ราคา และความสบาย เลือกแล้วค่อยอ่านรายละเอียดในส่วนที่ตรงกับคุณ ทุกทางจบลงที่เรือเฟอร์รี่ข้ามมาท้องศาลาเหมือนกัน
เกาะพะงันไม่มีรถไฟและไม่มีสนามบินบนเกาะ ทุกทางคือมาให้ถึงจุดต่อเรือก่อนแล้วข้ามเรือมาท้องศาลา — อ่านก่อนตัดสินใจจองตั๋ว
พอเรือเทียบท่าท้องศาลา ยังต้องนั่งต่ออีกนิดไปยังหาดที่พัก เพราะหาดอยู่กระจายรอบเกาะ และถนนบางช่วงชันมาก
เรือจะเทียบท่าฝั่งเกาะที่ ท่าท้องศาลา ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะ ซึ่งเป็นเมืองเล็กๆ ยังไม่ใช่ตัวหาดที่พักหลัก หาดยอดนิยมอย่างหาดริ้น (ฟูลมูนปาร์ตี้) ทางใต้ ท้องนายปานทางตะวันออกเฉียงเหนือ และศรีธนู/หาดยาวทางตะวันตก กระจายอยู่รอบเกาะ ต้องนั่งรถต่ออีกราว 15–60 นาทีแล้วแต่หาด วิธีต่อมีไม่กี่แบบ เลือกตามว่าคุณมายังไงและจะพักหาดไหน
มีรถสองแถวรอรับที่ท่าท้องศาลา วิ่งไปหาดต่างๆ คิดค่าโดยสารตามระยะ/ต่อคน หาดยิ่งไกลและถนนยิ่งชัน (ท้องนายปาน/หาดริ้น/บอตเทิลบีช) ยิ่งแพง บอกชื่อหาดหรือที่พักให้คนขับชัดๆ และถามราคาก่อนขึ้น
รีสอร์ตหลายแห่ง โดยเฉพาะฝั่งท้องนายปานและหาดไกล มีบริการรถรับจากท่าท้องศาลา (แจ้งล่วงหน้า บางที่ฟรี บางที่คิดเงิน) ส่วนตั๋วเรือบางเจ้ามีรถต่อบนเกาะให้ สะดวกสุดสำหรับมือใหม่ — เช็กตอนจองว่ารวมส่งถึงหาดไหน
เช่ามอเตอร์ไซค์ได้ที่ท้องศาลาและตามหาด อิสระสุด แต่ ถนนเกาะพะงันขึ้นชื่อเรื่องชันและคดเคี้ยว โดยเฉพาะทางขึ้นท้องนายปาน บอตเทิลบีช และหาดริ้น เกิดอุบัติเหตุบ่อย เช่าเฉพาะถ้าขี่คล่อง ใส่หมวกทุกครั้ง และห้ามขี่กลับจากฟูลมูนปาร์ตี้ตอนเมา
เกาะพะงันเป็นเกาะ ไม่มีรถไฟ ไม่มีรถไฟฟ้า ไม่มีรถเมล์สาธารณะ และ Grab แทบเรียกไม่ได้ การเดินทางหลักคือสองแถว มอเตอร์ไซค์เช่า และเรือหางยาว/แท็กซี่น้ำไปหาดไกลอย่างบอตเทิลบีช วางแผนเรื่องรถบนเกาะไว้ล่วงหน้า
เกาะพะงันเดินทางไม่ยาก แต่มีจังหวะที่พลาดบ่อยคือ "ตกเรือ" เพราะกะเวลาช่วงบิน/รถ + เรือไม่ดี หรือเจอทะเลปิดช่วงมรสุม เตรียม 4 อย่างนี้ไว้ตั้งแต่ก่อนออก แล้วทริปจะราบรื่นขึ้นมาก
วางแผนให้ถึงจุดต่อเรือก่อนรอบเรือเที่ยวสุดท้าย และช่วงมรสุม (ต.ค.–ธ.ค.) เช็กประกาศของบริษัทเรือในวันเดินทาง เพราะคลื่นแรงอาจทำให้ลดรอบหรือยกเลิก ถ้าถึงหลังเรือหมดต้องค้างฝั่งก่อน เผื่อเวลาไว้เสมอ
ช่วง ก.พ.–เม.ย. วันหยุดยาว และโดยเฉพาะรอบ ฟูลมูนปาร์ตี้ ทุกเดือน ตั๋วเครื่อง ตั๋วเรือ และที่พักเต็มเร็วและราคาขึ้น จองล่วงหน้า และพิจารณาตั๋วแบบรวมรถ + เรือจะคุ้มและสบายกว่า
บนเกาะไม่มีรถไฟ/รถไฟฟ้า/รถเมล์ และ Grab แทบเรียกไม่ได้ หาดอยู่กระจายและถนนหลายช่วงชันมาก ถ้าจะเช่ามอเตอร์ไซค์ระวังทางขึ้นท้องนายปาน/บอตเทิลบีช/หาดริ้น เช็กเบรก ใส่หมวก ขับช้าๆ และอย่าขี่ตอนเมา
เตรียมซิม/eSIM ไว้ใช้เปิดแผนที่ จองรถ และติดต่อที่พัก (สัญญาณตามหาดไกลอาจไม่เสถียร) และดูให้ชัดว่าจะพักหาดไหน เพราะค่าสองแถวต่อจากท่าเรือต่างกันตามระยะ จะได้ประเมินงบถูก