เกาะพะงันไม่มีสนามบิน เข้าได้ทางเรือเท่านั้น — แต่พอรู้ว่าสายเรือไหนวิ่งเส้นไหน ลงท่าไหน และวันคลื่นแรงเจ้าไหนยังไป ทุกอย่างก็ง่ายขึ้นเยอะ เจาะลึก Lomprayah · Seatran Discovery · Raja · Songserm พร้อมราคาและเวลาก่อนกดจอง
เกาะพะงันไม่มีสนามบินและไม่มีสะพานเชื่อมฝั่ง — ทุกคนเข้าเกาะด้วยเรือ ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ทางเข้ามีสามทิศ: จาก เกาะสมุย ทางใต้ (หลังบินลงสนามบินสมุย USM แล้วนั่งเรือต่อ ราว 30–45 นาที), จาก แผ่นดินใหญ่ที่ท่าดอนสัก จ.สุราษฎร์ธานี (ตั๋วรถ+เรือจากกรุงเทพหรือสุราษฎร์), และจาก เกาะเต่า ทางเหนือ (ราว 1–1.5 ชม.) เรือเกือบทุกเจ้าลงท่าหลักที่ ท้องศาลา ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะ ส่วนหน้า Full Moon Party บางช่วงมีเรือเข้า ท่าหาดริ้น โดยตรง หน้านี้คือรายละเอียดเชิงลึกของสายเรือและท่า — ถ้าอยากได้ภาพรวมว่าจากกรุงเทพมาเกาะยังไงให้เริ่มที่ คู่มือเดินทางมาเกาะพะงัน ก่อน แล้วค่อยกลับมาเลือกลำที่นี่
ท่าเรือใหญ่ที่สุดของเกาะ เรือเร็วและเรือใหญ่เกือบทุกเจ้ามาลงที่นี่ — Lomprayah, Seatran Discovery, Raja, Songserm รับทั้งคนเดินขึ้นเรือและรถ มีเคาน์เตอร์ขายตั๋ว ร้านค้า และสองแถวจอดรอกระจายไปทุกหาด เป็นจุดเริ่มที่สะดวกสุดสำหรับแทบทุกที่พัก
ท่าเล็กทางใต้สุดติดหาดริ้น ที่ที่ Full Moon Party จัด รอบใกล้คืนปาร์ตี้บางช่วงมีเรือเร็วเข้าหาดริ้นโดยตรงจากสมุย ทำให้ไม่ต้องลงท้องศาลาแล้วนั่งรถข้ามเกาะ ถ้าจะนอนแถวหาดริ้นพอดีก็สะดวก — แต่นอกรอบปาร์ตี้เรือเข้าน้อย ส่วนใหญ่จึงยังต้องลงท้องศาลาแล้วต่อรถ
เลือกตามว่าคุณมาจากไหน — บินลงสมุยแล้วต่อเรือ มาทางแผ่นดินใหญ่ผ่านดอนสัก หรือต่อจากเกาะเต่า
สี่เจ้าหลักต่างกันทั้งความเร็ว ราคา ท่าต้นทาง และความนิ่งเมื่อคลื่นแรง — รู้ก่อนซื้อตั๋วจะวางแผนต่อรถบนเกาะง่ายขึ้นมาก
ชื่อบนตั๋วมักบอกอยู่แล้วว่าได้ลงเรือเจ้าไหน จุดต่างที่ควรดูคือ เป็นเรือเร็ว catamaran หรือเรือใหญ่บรรทุกรถ — เรือเร็วถึงไวแต่โคลงและงดก่อนวันคลื่นแรง ส่วนเรือใหญ่ช้ากว่าแต่นิ่งกว่ามากและยังวิ่งได้เมื่อทะเลแรง อีกจุดคือ ท่าต้นทางบนสมุย (หน้าทอน/บางรัก/แม่น้ำ) ซึ่งต่างกันตามสายเรือ เลือกให้ใกล้จุดที่คุณอยู่
เจ้าดังของสายเกาะอ่าวไทย วิ่งเชื่อมชุมพร–เกาะเต่า–เกาะพะงัน–สมุย และขายตั๋วรถ+เรือจากกรุงเทพ บนสมุยมักออกจากท่าหน้าทอน ลงพะงันที่ท้องศาลา เร็วและตรงเวลา แต่ราคาสูงกว่าและโคลงกว่าวันคลื่นแรง เหมาะมากกับขาที่เที่ยวหลายเกาะ
เรือเร็วเด่นเส้นสมุย–พะงัน บนสมุยมักออกจากท่าบางรัก (ใกล้สนามบินสมุย เลยสะดวกถ้าเพิ่งลงเครื่อง) ข้ามมาท้องศาลาราว 30–45 นาที มีหลายรอบต่อวัน และต่อขึ้นเกาะเต่าได้ คนละเจ้ากับ Seatran Ferry ที่เป็นเรือใหญ่บรรทุกรถสายดอนสัก–สมุย
เรือบรรทุกรถลำใหญ่ วิ่งดอนสัก–ท้องศาลาโดยตรง ข้ามราว 2.5–3 ชม. ราคาประหยัดและเอารถยนต์/มอเตอร์ไซค์ข้ามได้ ข้อได้เปรียบสำคัญ: นิ่งกว่าเรือเร็วมากเมื่อคลื่นแรง วันมรสุมที่เรือเร็วงด เรือใหญ่แบบนี้มักยังวิ่ง เรือเก่ากว่าและช้ากว่า แลกกับค่าตั๋วเบาและความทนคลื่น
สายเรือเก่าแก่ของอ่าวไทย วิ่งเส้นสุราษฎร์/เกาะเต่า–พะงัน ราคาประหยัดเป็นมิตร เรือช้ากว่า catamaran รุ่นใหม่ แต่เป็นอีกทางเลือกถ้าเจ้าหลักรอบเต็มหรืออยากประหยัด เช็กรอบและท่ากับเอเย่นต์อีกครั้ง เพราะตารางปรับตามฤดูกาล
เส้นทางเรือเข้าพะงันเดินกันมานาน ระบบค่อนข้างเข้าที่ แต่มี 4 เรื่องที่รู้ก่อนแล้วทริปง่ายขึ้นเยอะ
วันธรรมดานอกฤดูซื้อตั๋วหน้าท่าได้สบาย แต่รอบใกล้คืน Full Moon Party คนทะลักเข้าเกาะมหาศาล ตั๋วเรือและรถรอบดีๆ หมดจริงทั้งขาเข้าและขาออกหลังปาร์ตี้ รวมถึงปีใหม่และสงกรานต์ด้วย — จองออนไลน์หรือผ่านเอเย่นต์ล่วงหน้าหลายวัน
พะงันฝนตรงข้ามภูเก็ต — ช่วงมรสุมคือปลายปี พ.ย. คลื่นและฝนหนักสุด วันพายุเรือเร็ว catamaran มักงดก่อนเพราะโคลง ส่วนเรือใหญ่บรรทุกรถอย่าง Raja ทนคลื่นกว่าจึงมักยังวิ่ง ถ้ามีไฟลต์ระหว่างประเทศต่อ เผื่อวันกันชนไว้หนึ่งวัน ช่วง ก.พ.–ก.ย. ทะเลมักนิ่งกว่ามาก
ลงท้องศาลาแล้วมีสองแถว (รถกระบะรับส่ง) จอดรอกระจายไปทุกหาด ราคาตามระยะ หาดไกลและทางขึ้นเขาอย่างท้องนายปานหรือหาดริ้นจะแพงกว่า ส่วนหาดในอ่าวบอตเทิล (Bottle Beach) ต้องต่อเรือหางยาว/แท็กซี่เรือ ตกลงราคากับสองแถวก่อนขึ้นเสมอ
เมาเรือง่ายให้กินยาก่อนลงเรือราว 30–60 นาที เลือกที่นั่งกลางลำหรือดาดฟ้ารับลม มองขอบฟ้าไกลๆ (เรือใหญ่นิ่งกว่าเรือเร็วชัดเจน) ช่วงทะเลแรงเรือเร็วจะกระแทกเยอะ ส่วนคืนบนรถทัวร์ เก็บพาสปอร์ต/เงิน/มือถือติดตัว อย่าฝากไว้ในกระเป๋าใหญ่