เที่ยวสุโขทัย
ให้ไกลกว่าอุทยานฯ กลางเมือง

ถ้าจะเลือกไปต่อจากเมืองเก่าสุโขทัยแค่ที่เดียว ให้เป็นที่นี่ อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยเป็นโบราณสถานพี่น้องที่ขึ้นทะเบียนมรดกโลกในกลุ่มเดียวกับสุโขทัย อยู่ทางเหนือขึ้นไปราว 50–80 กิโลเมตร เสน่ห์ของที่นี่คือเงียบ คนน้อย และบรรยากาศขลังกว่าตัวอุทยานฯ สุโขทัยเอง ปั่นจักรยานชมท่ามกลางต้นไม้ใหญ่ได้สบายๆ

ไฮไลต์คือ วัดช้างล้อม เจดีย์ทรงระฆังที่มีรูปช้างปูนปั้นยืนล้อมรอบฐานทั้งองค์ เป็นภาพจำของศรีสัชนาลัย ถัดไปคือ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (วัดพระปรางค์) ที่อยู่นอกกำแพงเมืองริมแม่น้ำยม และกลุ่ม เตาเผาสังคโลก (เตาทุเรียง) ที่อำเภอใกล้กัน ซึ่งในอดีตเป็นแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก/สวรรคโลกที่ส่งขายไปไกล เหมาะกับคนที่อยากเห็นโบราณสถานแบบสงบๆ ไม่พลุกพล่าน

พิษณุโลกอยู่ห่างจากสุโขทัยไปทางตะวันออกราว 60 กิโลเมตร ขับรถประมาณ 1 ชั่วโมง และเป็นเมืองที่หลายคนผ่านอยู่แล้วเพราะมีทั้งสนามบินและรถไฟ (ต่างจากสุโขทัยที่ไม่มีรถไฟเข้าถึง) ไฮไลต์ที่คนตั้งใจมาคือ พระพุทธชินราช ที่ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ หรือที่คนเรียกติดปากว่า วัดใหญ่ เป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยที่หลายคนยกให้งดงามที่สุดองค์หนึ่งของไทย

จุดที่ทำให้คนทึ่งคือซุ้มเรือนแก้วด้านหลังองค์พระที่แกะสลักประณีตมาก รอบพระวิหารยังมีระเบียงคดที่มีพระพุทธรูปเรียงรายให้เดินชม และตัววัดอยู่ริมแม่น้ำน่านพอดี เดินเล่นริมน้ำต่อได้ พิษณุโลกเหมาะแวะแบบครึ่งวัน หรือใช้เป็นจุดพักก่อน-หลังนั่งรถไฟ/ลงเครื่องเพื่อเข้าสุโขทัย ถ้าจะกราบพระในวิหาร แต่งกายสุภาพปิดไหล่ปิดเข่า

ถ้าเที่ยววัดมาเยอะแล้วอยากเปลี่ยนบรรยากาศไปหาธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติรามคำแหงอยู่ทางใต้ของเมืองราว 30–40 กิโลเมตร ไฮไลต์คือการเดินป่าขึ้นเขาหลวง ยอดเขาที่สูงที่สุดของจังหวัดสุโขทัย เส้นทางขึ้นยอดค่อนข้างชันและใช้แรง ส่วนใหญ่ต้องเดินขึ้นหลายชั่วโมง หลายคนเลือกค้างคืนบนยอดหรือกางเต็นท์เพื่อรอดูพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอกในตอนเช้า

วิวจากบนยอดเปิดโล่งเห็นที่ราบลุ่มกว้างไกล คุ้มกับแรงที่เสียไป เหมาะกับคนที่พอมีพื้นฐานเดินป่าและเตรียมตัวมาดี — รองเท้าดีๆ น้ำพอ และเสื้อกันหนาวถ้าค้างคืน ถ้าไม่อยากขึ้นถึงยอด บริเวณที่ทำการอุทยานฯ ด้านล่างก็มีเส้นทางเดินสั้นๆ และน้ำตกให้แวะแบบสบายๆ ควรเช็กสภาพอากาศและช่วงเปิด-ปิดเส้นทางก่อนไปทุกครั้ง โดยเฉพาะหน้าฝนที่ทางอาจลื่นหรือปิด

อันนี้ไม่ใช่ทริปไกล แต่เป็นจุดที่ช่วยให้การเที่ยวอุทยานฯ มีความหมายขึ้นเยอะ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหงตั้งอยู่ติดกับเขตกลางของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เก็บรวบรวมโบราณวัตถุที่ขุดพบในพื้นที่ ทั้งพระพุทธรูปสมัยสุโขทัย เครื่องสังคโลก จารึก และศิลาจารึกที่เล่าเรื่องราวของอาณาจักรสุโขทัย

เราแนะนำให้แวะก่อนเริ่มปั่นจักรยานชมวัด เพราะพอเห็นพระพุทธรูปและของจริงในพิพิธภัณฑ์แล้ว เวลาไปยืนหน้าโบราณสถานจริงๆ จะอ่านมันออกและรู้สึกได้มากขึ้น หรือจะแวะหลังเดินเสร็จเพื่อปะติดปะต่อภาพรวมก็ได้ ใช้เวลาไม่นาน เหมาะกับคนชอบประวัติศาสตร์ ค่าเข้าราวไม่กี่สิบบาท (ตรวจสอบก่อนไป) และมักปิดบางวันต้นสัปดาห์ เช็กวันเปิดก่อนไป