วิธีที่ดีและคลาสสิกที่สุดในการชมอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยคือเช่าจักรยานราว ฿30–50/วัน ปั่นวนซากวัดบนทางแบนร่มรื่น ส่วนเมืองใหม่กับเมืองเก่าห่างกัน ~12 กม. มีสองแถววิ่งรับส่ง เสริมด้วยมอเตอร์ไซค์เช่าและตุ๊กตุ๊ก เรื่องเดียวที่ต้องจำ: พื้นที่อุทยานเปิดโล่ง ปั่นเช้าหรือเย็นเลี่ยงแดดเที่ยง
ถ้าคุณนึกภาพสุโขทัยเป็นเมืองเดียวเดินถึงกันหมด บอกไว้ก่อนเลยว่าจริงๆ แล้ว สุโขทัยมีสองส่วนที่อยู่ห่างกันราว 12 กิโลเมตร คือเมืองใหม่ (เมืองสุโขทัย) ที่เป็นตัวเมืองสมัยใหม่ มีสถานีขนส่ง โรงแรม ร้านอาหาร และตลาดโต้รุ่ง กับเมืองเก่าที่อยู่รอบอุทยานประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นจุดหมายหลักของทริป ข่าวดีคือพอเข้าไปในเขตอุทยานแล้ว ทุกอย่างเที่ยวง่ายและสวยมาก เพราะ เขตกลางที่เป็นโซนหลักมีทางแบน ร่มรื่น มีต้นไม้และสระบัวคั่นระหว่างซากวัด เหมาะกับการปั่นจักรยานชมที่สุด
พระเอกของการเที่ยวสุโขทัยจึงเป็น จักรยานเช่า (ราว ฿30–50/วัน) ร้านเช่าอยู่หน้าทางเข้าอุทยานฝั่งเมืองเก่า บางร้านมีจักรยานไฟฟ้าให้เลือก ปั่นจากวัดมหาธาตุไปวัดศรีสวาย วัดสระศรี และอนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงได้สบายในครึ่งวันถึงหนึ่งวัน เสริมด้วย สองแถวรับส่งเมืองใหม่–เมืองเก่า ที่ค่าโดยสารราว ฿30 ต่อเที่ยว มอเตอร์ไซค์เช่า สำหรับข้ามไปเขตเหนือ–ตะวันตกและจุดไกล และ ตุ๊กตุ๊ก สำหรับคนที่มากันเป็นกลุ่ม
แต่มีเรื่องหนึ่งที่ต้องวางแผนให้ดี: อุทยานสุโขทัยพื้นที่กว้าง วัดดังกระจายเป็นโซน และศรีสัชนาลัยอยู่ไกลออกไปอีกมาก เขตกลางปั่นจักรยานวนได้ครบ แต่เขตเหนือ (วัดศรีชุม) และเขตตะวันตก (วัดสะพานหิน) อยู่ไกลขึ้น ส่วนอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยที่เป็นเมืองพี่น้องอยู่ห่างไปราว 50–80 กิโลเมตร ต้องมีรถ ทัวร์ หรือมอเตอร์ไซค์ถึงจะไปได้ คู่มือนี้จะพาดูทุกวิธีเที่ยวในสุโขทัย ตั้งแต่จักรยาน สองแถว มอเตอร์ไซค์ ตุ๊กตุ๊ก ไปจนถึงการเดินในเขตกลาง แล้ววางแผนการเดินทางให้คุ้มเวลาตั้งแต่ก่อนออกจากที่พัก
ถูก คล่องตัว ได้บรรยากาศ — สำหรับเที่ยวเขตกลางของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยนี่คือพระเอกตัวจริง
ถามคนที่เคยไปสุโขทัย เกือบทุกคนจะตอบเหมือนกันว่าเที่ยวอุทยานฯ ต้องปั่นจักรยาน และมันเหมาะกับที่นี่มากจริงๆ เพราะ เขตกลางมีทางแบนราบ ร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ มีสระบัวและสนามหญ้าคั่นระหว่างซากวัด ปั่นวนกลุ่มวัด วัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย วัดสระศรี และแวะอนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงกับพิพิธภัณฑ์รามคำแหงได้สบายในครึ่งวันถึงหนึ่งวัน เช่าได้จากร้านหน้าทางเข้าอุทยานฝั่งเมืองเก่า ราว ฿30–50 ต่อวัน ส่วนมอเตอร์ไซค์เหมาะถ้าอยากข้ามไปจุดไกล
เขตกลางของอุทยานสุโขทัยทางแบนและร่มรื่น ปั่นจักรยานคือวิธีที่ดีและสนุกที่สุดในการวนชมวัด ค่าเช่าราว ฿30–50 ต่อวัน มีร้านเช่าอยู่หน้าทางเข้าอุทยานฝั่งเมืองเก่า บางร้านมีจักรยานไฟฟ้าให้เลือกถ้าไม่อยากออกแรงมาก ปั่นจากวัดหนึ่งไปอีกวัดใช้เวลาแค่ไม่กี่นาที
เคล็ดลับ: ปั่นช่วงเช้าตรู่หรือเย็นๆ เพราะพื้นที่อุทยานเปิดโล่ง กลางวันแดดแรงและแทบไม่มีร่มในตัวซากวัด พกน้ำ หมวก และครีมกันแดดไปด้วย เช็กยางและเบรกก่อนออก และจอดล็อกจักรยานทุกครั้งที่เข้าชมวัด
เมืองใหม่กับเมืองเก่าอยู่ห่างกันราว 12 กิโลเมตร วิธีเชื่อมที่คนนิยมที่สุดคือสองแถวที่วิ่งระหว่างสองฝั่ง ค่าโดยสารราว ฿30 ต่อเที่ยวต่อคน ใช้เวลาราว 20–30 นาที รถจอดรับแถวตลาดหรือถนนสายหลักในเมืองใหม่ แล้วไปลงใกล้ทางเข้าอุทยาน เหมาะถ้าพักในเมืองใหม่ที่มีร้านอาหารและที่พักเยอะกว่า
บอกตรงๆ ว่า สองแถวมีรอบไม่ถี่และมักหมดช่วงค่ำ ถ้าจะอยู่ดูไฟงานหรือกลับดึก ควรถามรอบสุดท้ายไว้ก่อน หรือเผื่อแผนเหมารถ/มอเตอร์ไซค์ ถ้าอยากตื่นมาปั่นชมวัดตอนเช้าได้สะดวก หลายคนเลือกพักฝั่งเมืองเก่าไปเลย
สุโขทัยเป็นเมืองเล็ก วิธีเดินทางหลักจึงเรียบง่าย หมุนรอบจักรยานกับสองแถวเป็นหลัก เลือกให้ตรงกับว่าจะเที่ยวแค่เขตกลางหรือไปไกลกว่านั้นคือเคล็ดลับ ถ้าจำสี่อย่างนี้ไว้ก็เที่ยวได้ครบแล้ว
~฿30–50/วัน วิธีที่ดีที่สุดในเขตกลาง ทางแบนร่มรื่น วัดอยู่ใกล้กัน เหมาะช่วงเช้า/เย็น มีจักรยานไฟฟ้าด้วย
~฿30/เที่ยว รับส่งเมืองใหม่–เมืองเก่า ~12 กม. ราว 20–30 นาที — รอบไม่ถี่ มักหมดช่วงค่ำ
~฿200–300/วัน เหมาะข้ามไปเขตเหนือ–ตะวันตก วัดนอกกำแพง หรือไกลถึงศรีสัชนาลัย
เหมาตามเส้นทาง/ชั่วโมง เหมาะมากันหลายคนหรือวันแดดร้อน — ตกลงราคาก่อนขึ้นเสมอ
บอกตรงๆ ว่า ถ้าเที่ยวแค่เขตกลางและไปช่วงอากาศดี จักรยานคันเดียวก็เอาอยู่เกือบทั้งวัน เพราะวัดดังอยู่ใกล้กันหมด ส่วนวันที่อยากข้ามไปเขตเหนืออย่างวัดศรีชุม เขตตะวันตกอย่างวัดสะพานหิน หรือเลยไปไกลถึงศรีสัชนาลัย ค่อยสลับมาเช่ามอเตอร์ไซค์ เหมาตุ๊กตุ๊ก หรือนั่งสองแถว ดูว่ามาถึงสุโขทัยยังไงก่อนได้ที่ คู่มือเดินทางสู่สุโขทัย
ถ้าอยากออกไปไกลกว่าเขตกลาง เช่น วัดศรีชุม (เขตเหนือ) วัดสะพานหิน (เขตตะวันตก) หรือวัดนอกกำแพงเมือง มอเตอร์ไซค์เช่าคล่องตัวและประหยัดแรง มีตามที่พักและร้านในเมือง ค่าเช่า ราว ฿200–300 ต่อวัน และยังใช้ขับไปไกลถึงอุทยานศรีสัชนาลัยได้ถ้าขับทางไกลคล่อง
ข้อควรระวัง: สวมหมวกกันน็อกเสมอ พกใบขับขี่ และเช็กประกัน ระหว่างเมืองใหม่กับเมืองเก่าเป็นถนนนอกเมือง รถวิ่งเร็วและร้อน ขับช้าๆ ระวัง ถ้าไม่ถนัดขับเอง นั่งสองแถว เหมาตุ๊กตุ๊ก หรือจองทัวร์ปลอดภัยกว่า
ตุ๊กตุ๊กในสุโขทัยมีให้เหมาวนชมวัด เหมาะถ้าแดดร้อน มากันหลายคน หรือมีผู้สูงอายุที่ไม่สะดวกปั่นจักรยาน คนขับพาวนวัดเด่นๆ ในเขตกลางและข้ามไปเขตเหนือได้ คิดเป็นเหมาตามเส้นทางหรือตามชั่วโมง หารกันแล้วไม่แพงถ้ามากันเป็นกลุ่ม
บอกตรงๆ ว่าต้องทำสิ่งสำคัญที่สุดก่อน: ตกลงราคารวมและจำนวนวัดที่จะแวะให้ชัดก่อนขึ้นทุกครั้ง เพราะส่วนใหญ่ไม่มีมิเตอร์ ถามที่พักว่าเรตปกติเท่าไรไว้เทียบ และอย่าเพิ่งขึ้นถ้ายังไม่เคาะราคากัน
กลุ่มวัดในเขตกลางอยู่ใกล้กันพอที่จะ เดินเที่ยวได้ในช่วงอากาศดี วัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย วัดสระศรี และอนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงอยู่ในระยะเดินไม่ไกล เดินช้าๆ ได้ซึมซับบรรยากาศซากเมืองเก่าและสระบัวเต็มที่ เหมาะถ้าอยากเที่ยวเนิบๆ ถ่ายรูปเยอะ
ความจริงที่ต้องบอก: พื้นที่อุทยานกว้างและเปิดโล่ง กลางวันแดดแรงแทบไม่มีร่ม เดินไกลๆ ตอนเที่ยงจะเหนื่อยและร้อน เหมาะเดินช่วงเช้าตรู่หรือใกล้ค่ำ ส่วนเขตเหนือ (วัดศรีชุม) และเขตตะวันตก (วัดสะพานหิน) ที่อยู่ไกลออกไป ควรปั่นจักรยานหรือขี่มอเตอร์ไซค์แทน
ไปศรีสัชนาลัย
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยเป็นเมืองมรดกโลกพี่น้องของสุโขทัย เงียบและบรรยากาศดี มี วัดช้างล้อม วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ และเตาเผาเครื่องสังคโลกเก่า แต่ อยู่ไกลออกไปราว 50–80 กิโลเมตร และไม่มีรถสาธารณะสะดวกๆ เข้าถึงโดยตรง ต้องมีรถ มอเตอร์ไซค์ หรือทัวร์ถึงจะไปได้
วิธีที่ง่ายที่สุด: เช่ารถยนต์/มอเตอร์ไซค์ขับไปเอง (ราว 1–1.5 ชม.ทางเดียว) หรือจองทัวร์/เหมารถจากสุโขทัยแบบไปเช้าเย็นกลับ ถ้าขับมอเตอร์ไซค์ควรเป็นคนที่ขับทางไกลคล่องและเผื่อน้ำมัน ดูรายละเอียดทริปนอกเมืองเพิ่มได้ที่ ทริปรอบสุโขทัย
นี่คือสิ่งที่นักท่องเที่ยวสับสนบ่อย และควรเข้าใจให้ตรงกันก่อนวางแผนทริป
ถ้าจะจำเรื่องเดียวจากหน้านี้ ให้จำเรื่องนี้: สุโขทัยไม่ใช่เมืองเดียวที่เดินถึงกันหมด แต่แบ่งเป็นเมืองใหม่กับเมืองเก่าที่ห่างกันราว 12 กิโลเมตร และตัวอุทยานเองก็ยังแบ่งเป็นหลายโซน เมืองใหม่ (เมืองสุโขทัย) เป็นตัวเมืองสมัยใหม่ที่มีสถานีขนส่ง โรงแรม ร้านอาหาร และตลาดโต้รุ่ง ส่วนเมืองเก่าอยู่รอบอุทยานประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นจุดหมายหลัก คนที่เน้นเที่ยวอุทยานมักพักใกล้เมืองเก่า ส่วนเมืองใหม่มีอาหารถูกและเป็นจุดเชื่อมรถ การไปมาระหว่างสองฝั่งใช้สองแถว มอเตอร์ไซค์ หรือเหมารถ
| จุดหมาย | ระยะ + เวลา | วิธีไป |
|---|---|---|
| กลุ่มวัดเขตกลาง | ในอุทยาน · เดิน/จักรยาน | วัดมหาธาตุ · วัดศรีสวาย · วัดสระศรี · อนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหง · พิพิธภัณฑ์รามคำแหง |
| เมืองใหม่ ↔ เมืองเก่า | ~12 กม. · ราว 20–30 นาที | สองแถว ~฿30/เที่ยว · มอเตอร์ไซค์ · เหมารถ |
| วัดศรีชุม (เขตเหนือ) / วัดสะพานหิน (เขตตะวันตก) | ห่างจากเขตกลาง ~1–3 กม.+ | จักรยาน · มอเตอร์ไซค์ · ตุ๊กตุ๊กเหมา |
| อุทยานฯ ศรีสัชนาลัย | ~50–80 กม. เหนือ · ~1–1.5 ชม. | รถเช่า · มอเตอร์ไซค์ · ทัวร์/เหมารถ (ไม่มีรถสาธารณะตรง) |
| กรุงเทพ | ~440 กม. ใต้ · ~6–7 ชม. | รถบัส/รถตู้ · เครื่องบิน (สนามบิน THS) · ผ่านพิษณุโลก |
เรื่องนี้ควรรู้ก่อนวางแผน: Grab ในสุโขทัยเรียกได้บ้างแต่มีน้อยและไม่แน่นอน เพราะเป็นเมืองเล็ก รถในระบบมีไม่มาก บางช่วงรอนานหรือไม่มีรถเลย โดยเฉพาะฝั่งเมืองเก่าหรือช่วงดึก สำหรับเที่ยววัดในอุทยาน จักรยานกับสองแถวคือพระเอกตัวจริง ส่วน Grab เก็บไว้เป็นทางสำรองเวลาฝนตกหรือต้องไปจุดไกล
Grab พอใช้ได้ในสุโขทัย แต่ จำนวนรถน้อย บางครั้งกดเรียกแล้วไม่มีคนรับ หรือรอนาน เหมาะใช้เวลาฝนตก มีกระเป๋าหนัก หรือต้องไปจุดไกล อย่าวางแผนทั้งทริปโดยพึ่ง Grab อย่างเดียว เผื่อแผนสองแถว มอเตอร์ไซค์ หรือเหมารถไว้เสมอ โดยเฉพาะถ้าจะกลับจากเมืองเก่าตอนค่ำ
ที่สุโขทัย Google Maps ใช้ได้เต็มที่ ทั้งแผนที่ เส้นทางขับรถ ปั่นจักรยาน และตำแหน่งวัด ปักหมุดวัดที่อยากไปไว้ล่วงหน้าตั้งแต่ก่อนออก แล้วใช้นำทางตอนปั่นจักรยานหรือขับมอเตอร์ไซค์ได้สะดวก โดยเฉพาะตอนข้ามไปเขตเหนือ–ตะวันตกหรือไปไกลถึงศรีสัชนาลัย ดาวน์โหลดแผนที่ออฟไลน์เผื่อสัญญาณไว้ก็ดี
อยากให้เน็ตลื่นตลอดทริปเพื่อใช้แผนที่ เรียก Grab และจ่ายเงิน? แนะนำ ซื้อ eSIM ติดเครื่องไว้ก่อนเดินทาง โดยเฉพาะถ้ามาจากต่างประเทศ ดูตัวเลือกและวิธีตั้งค่าได้ที่ คู่มือ eSIM และซิมเที่ยวไทย
ถ้าต้องสรุปเป็นสองข้อ: หนึ่ง — เลือกพาหนะให้ตรงกับว่าจะเที่ยวแค่ไหนและอากาศวันนั้น ถ้าเที่ยวแค่เขตกลางและไปช่วงหน้าหนาว (พ.ย.–ก.พ.) หรือเช้า/เย็น เช่าจักรยานปั่นวนวัดคุ้มและได้บรรยากาศสุด ส่วนหน้าร้อน (มี.ค.–พ.ค.) ที่แดดแรงและพื้นที่อุทยานเปิดโล่งแทบไม่มีร่ม ให้เริ่มปั่นแต่เช้าตรู่ หรือเปลี่ยนไปเช่ามอเตอร์ไซค์/เหมาตุ๊กตุ๊กเพื่อประหยัดแรง พกน้ำ หมวก และครีมกันแดดไปด้วยทุกครั้ง
สอง — เผื่อแผนสำหรับจุดไกลไว้ก่อน เพราะเมืองใหม่กับเมืองเก่าห่างกัน 12 กม. และศรีสัชนาลัยอยู่ไกลถึง 50–80 กม. สองแถวมีรอบไม่ถี่และมักหมดช่วงค่ำ ถ้าจะอยู่ดูไฟหรือกลับดึกควรถามรอบสุดท้ายหรือเหมารถไว้ ส่วนศรีสัชนาลัยที่ไม่มีรถสาธารณะตรง ให้เช่ารถ มอเตอร์ไซค์ หรือจองทัวร์ล่วงหน้า อย่าหวังพึ่ง Grab อย่างเดียวเพราะที่สุโขทัยมีน้อย