ละไมคือหาดใหญ่อันดับสองของเกาะสมุย อยู่ถัดจากเฉวงลงมาทางใต้ราว 10 กิโลเมตร — ทรายโค้งยาว น้ำใสเล่นได้เกือบทั้งปี หลังหาดมีร้านอาหาร บาร์ คาเฟ่ และร้านนวดครบเหมือนเมืองเล็กๆ แต่จังหวะช้ากว่าเฉวงชัดเจน ปลายหาดฝั่งใต้คือหินตา-หินยาย โขดหินตามตำนานที่ดังที่สุดของเกาะ นี่คือฐานของคนที่อยากได้ทั้งหาดสวยและความสงบ
ถ้าพูดถึงเกาะสมุย คนส่วนใหญ่นึกถึง หาดเฉวง หาดหลักที่ยาวที่สุดและคึกคักที่สุดของเกาะ แต่ขับเลยลงมาทางใต้ตามถนนวงแหวนแค่ 15–20 นาทีจะเจอ หาดละไม หาดใหญ่อันดับสองที่หน้าตาคล้ายกัน — ทรายโค้งยาว น้ำใส เขาเขียวเป็นฉากหลัง — แต่อารมณ์ต่างกันชัด: ร้านน้อยกว่า คนบางกว่า เสียงเบากว่า และราคาส่วนใหญ่เบากว่า
ละไมไม่ใช่หาดเงียบเหงา หลังหาดคือย่านที่มีทุกอย่างเหมือนเมืองเล็กๆ ทั้ง ร้านอาหาร บาร์ คาเฟ่ ร้านนวด ตลาด และร้านสะดวกซื้อ เดินถึงกันหมด แค่ทุกอย่างถูกหรี่ระดับเสียงลงจากเฉวงราวครึ่งหนึ่ง ปลายหาดฝั่งใต้คือ หินตา-หินยาย โขดหินริมทะเลตามตำนานที่กลายเป็นจุดถ่ายรูปดังที่สุดจุดหนึ่งของเกาะ และทุกสัปดาห์ยังมี ถนนคนเดินละไม ให้เดินกินเล่นตอนค่ำ
เคยไหม — อยากได้หาดที่มีร้านกินร้านนั่งครบ แต่พอไปถึงจริงกลับเจอเสียงเพลงดังถึงตีสองหน้าที่พัก ละไมคือคำตอบของปัญหานั้น เพราะมันให้ ความสะดวกเกือบเท่าเฉวงในจังหวะที่ผ่อนคลายกว่ามาก นี่คือเหตุผลที่คู่รัก คนมาพักยาว และคนที่มาสมุยรอบสองมักย้ายมานอนฝั่งนี้ — ดูภาพรวมหาดทั้งเกาะก่อนตัดสินใจได้ที่ คู่มือหาดเกาะสมุยทุกหาด
กลางวันลงเล่นน้ำหรือนอนอ่านหนังสือใต้มะพร้าว บ่ายนวดริมหาด เย็นเดินไปดูหินตา-หินยาย แล้วปิดวันด้วยมื้อค่ำริมทะเลกับบาร์เบาๆ — ครบโดยไม่ต้องเจอความวุ่นวาย
เสน่ห์ของละไมคือ มันอยู่ตรงกลางพอดีระหว่างหาดปาร์ตี้กับหาดเงียบ ตอนกลางวันหาดกว้างพอให้หามุมส่วนตัวได้ไม่ยาก น้ำลงว่ายได้จริงจัง ตอนบ่ายมีร้านนวดริมหาดราคาราว ฿300–400 ต่อชั่วโมงให้เลือกหลายเจ้า พอตกเย็นถนนหลังหาดเริ่มมีชีวิต ร้านอาหารจุดไฟ บาร์เปิดเพลงในระดับที่ยังคุยกันรู้เรื่อง ถ้าตรงกับคืนถนนคนเดินก็ออกไปเดินกินของถูกๆ ได้ทั้งคืน — ใครที่รู้สึกว่าเฉวง "มากไป" แต่แม่น้ำ "เงียบไป" ละไมคือจุดที่หลายคนลงเอย
นี่คือกลุ่มที่ละไมเกิดมาเพื่อเขาเลย — หาดสวยใกล้เคียง เฉวง มีร้านอาหาร บาร์ ร้านสะดวกซื้อ ตู้ ATM และคลินิกครบในย่านเดียว แต่เดินกลับที่พักแล้วหลับสบายไม่มีเสียงคลับตามมา เทียบนิสัยของทุกหาดก่อนเลือกได้ที่ คู่มือหาดเกาะสมุยทุกหาด
จังหวะของละไมเหมาะกับทริปที่ไม่รีบ — เช้ากาแฟริมทะเล สายลงน้ำ บ่ายนวดริมหาด เย็นเดินถ่ายรูปที่หินตา-หินยายแล้วหาร้านมื้อค่ำริมทะเล หลายคนที่ตั้งใจมาอยู่เป็นสัปดาห์เลือกฝั่งนี้เพราะอยู่แล้วไม่เหนื่อย และยังขับรถถึงทุกจุดเที่ยวหลักของเกาะใน 20–30 นาที
เรตที่พักละไมโดยรวม มักเบากว่าเฉวง ในระดับใกล้เคียงกัน — ตั้งแต่เกสต์เฮาส์ รีสอร์ตเล็กริมหาด ไปจนถึงรีสอร์ตระดับบน ของกินท้องถิ่นรอบย่านก็ราคาดี ดูว่าควรนอนโซนไหนของเกาะที่ คู่มือเลือกย่านที่พักเกาะสมุย และเทียบที่พักเด่นๆ ที่ 10 ที่พักเกาะสมุยอันดับสูงสุด
ละไมเกาะอยู่บนถนนวงแหวน (4169) ฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ — ขึ้นเหนือไปเฉวง 15–20 นาที ไปน้ำตกหน้าเมืองฝั่งในเกาะราว 15–20 นาที และลงใต้ไปฝั่งวัดและหมู่บ้านประมงเก่าก็ใกล้ ใครเช่ารถหรือสกูตเตอร์จะรู้สึกว่าออกจากละไมไปไหนก็สะดวก ดูลิสต์ที่เที่ยวทั้งเกาะที่ รวมที่เที่ยวเกาะสมุย
ตัวหาดคือเหตุผลหลักที่คนมา — ทรายโค้งยาวหลายกิโลเมตร เม็ดทรายนุ่มกำลังดี น้ำใสเกือบทั้งปี และจุดที่ต่างจากเฉวงคือบางช่วง น้ำลึกเร็วกว่าเล็กน้อย ทำให้ลงว่ายจริงจังได้สนุกโดยไม่ต้องเดินไกล ปลายหาดสองข้างมีโขดหินและบางจุดมีหินใต้น้ำ ลงเล่นแถวกลางหาดจะสบายที่สุด ช่วงหน้ามรสุม (~ต.ค.–ธ.ค.) คลื่นแรงขึ้นและบางวันมีธงแดงหรือกระแสน้ำดูดออก ถ้าเห็นธงแดงอย่าลงเด็ดขาด เช็กสภาพทะเลหน้าหาดวันต่อวัน อ่านเรื่องฤดูของฝั่งอ่าวไทยแบบเต็มๆ ที่ ไปเกาะสมุยเดือนไหนดี
ปลายฝั่งใต้ของหาดคือ หินตา-หินยาย กลุ่มโขดหินแกรนิตริมทะเลที่ธรรมชาติแกะสลักมาเป็นรูปทรงคล้ายอวัยวะเพศชายและหญิงจนกลายเป็นจุดถ่ายรูปที่ใครมาสมุยก็ต้องแวะ ตำนานท้องถิ่นเล่าว่าตากับยายคู่หนึ่งล่องเรือไปสู่ขอสาวให้ลูกชาย เจอพายุกลางทะเลเรือล่มทั้งคู่เสียชีวิต ร่างจึงกลายเป็นหินคู่นี้เพื่อยืนยันเจตนาดีของตน เข้าชมส่วนใหญ่ฟรี (อาจมีกล่องบริจาคหรือค่าจอดรถเล็กน้อย — เช็กหน้างาน) ทางเดินเข้าผ่านแผงของฝากซึ่งของขึ้นชื่อคือ กะละแมสูตรท้องถิ่น มีให้ชิมก่อนซื้อหลายเจ้า ไปช่วงเช้าหรือก่อนเย็นแดดสวยและคนไม่แน่น
ค่ำไหนตรงกับ ถนนคนเดินละไม ถือว่าโชคดี — แผงของกินถิ่น เสื้อผ้า ของฝาก และของหวานเรียงตลอดถนนกลางย่าน ราคาของกินเล่นส่วนใหญ่ราว ฿20–80 ต่ออย่าง เดินชิมไปเรื่อยๆ อิ่มได้ในงบไม่ถึง ฿200 ปกติจัดกัน คืนวันอาทิตย์ (วันอาจเปลี่ยนได้ — เช็กกับที่พักอีกครั้ง) ส่วนคืนอื่นๆ ย่านกลางละไมก็ยังมีโซนร้านของกินและตลาดโต้รุ่งเล็กๆ ให้ฝากท้องได้เกือบทุกคืน ถ้าอยากเทียบกับตลาดฝั่งอื่นของเกาะ คืนวันศุกร์มีถนนคนเดินหมู่บ้านชาวประมงที่โบผุดซึ่งใหญ่และดังที่สุดของเกาะ
ห่างจากแนวร้านนักท่องเที่ยวไม่กี่ร้อยเมตรคือฝั่งชุมชนของละไม — วัดละไม วัดประจำย่านที่มีศาลาเก็บข้าวของเครื่องใช้เก่าของชาวเกาะให้เดินดูเงียบๆ (เปิดเป็นบางเวลา — ถือเป็นโบนัสถ้าเจอเปิด) รอบวัดมีตลาดเช้าและร้านข้าวแกงใต้ราคาท้องถิ่นที่คนละแวกนี้กินกันจริง มาฝั่งนี้แต่งตัวสุภาพ ไหล่และเข่ามิดชิด แล้วจะได้เห็นละไมอีกด้านที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ขับผ่าน
หลังละไมเป็นเนินเขา มี จุดชมวิว และคาเฟ่บนเขาหลายจุดที่มองลงมาเห็นอ่าวละไมทั้งโค้ง (ส่วนใหญ่มีค่าเข้าหรือขั้นต่ำเครื่องดื่ม — เช็กหน้างาน) ขับต่อเข้ากลางเกาะอีกราว 15–20 นาทีคือ น้ำตกหน้าเมือง น้ำตกดังที่สุดของสมุย เหมาะจัดเป็นครึ่งวันคู่กับบ่ายเล่นน้ำที่หาด เส้นทางและจุดเที่ยวอื่นๆ รอบเกาะดูครบที่ รวมที่เที่ยวเกาะสมุย
ละไมมีของกินครบทุกระดับ ตั้งแต่ตลาดและร้านข้าวแกงราคาท้องถิ่น ไปจนถึงร้านซีฟู้ดริมทะเลและบาร์ที่นั่งฟังคลื่นได้ถึงดึกแบบไม่หนวกหู
สมุยอยู่ในสุราษฎร์ธานี ของกินถิ่นจึงเป็น อาหารใต้รสจัดจริง — แกงส้มปลา คั่วกลิ้ง ใบเหลียงผัดไข่ หาได้ตามร้านข้าวแกงฝั่งชุมชนในราคาราว ฿60–120 ต่อจาน ส่วนแนวหาดคือร้านซีฟู้ดที่ย่างกุ้ง ปลา ปูกันหน้าร้านตอนเย็น จานหลักริมทะเลส่วนใหญ่ราว ฿150–400 และซีฟู้ดตามน้ำหนักซึ่งควร ถามราคาต่อกิโลให้ชัดก่อนสั่งทุกครั้ง ร้านติดทรายจ่ายแพงขึ้นเพื่อวิว ถ้าเน้นคุ้มให้ขยับเข้าฝั่งถนนหนึ่งแถว — ราคาลงแต่รสไม่ลด
สายคาเฟ่มีทั้งร้านกาแฟริมหาดและคาเฟ่บนเนินวิวอ่าว ราคากาแฟส่วนใหญ่ราว ฿70–150 ต่อแก้ว ของคู่หาดคือ มะพร้าวเผาและสมูทตี้ผลไม้ เจอได้ทุกร้อยเมตร ส่วนกลางคืนละไมมีบาร์ริมหาดและบาร์เพลงสดกระจายทั่วย่าน บรรยากาศโดยรวมคือนั่งจิบคุยกันรู้เรื่อง ไม่ใช่ปาร์ตี้เต็มรูปแบบเหมือนใจกลางเฉวง — ใครอยากได้คืนแบบนั้นนั่งรถ 15–20 นาทีไป เฉวง แล้วกลับมานอนเงียบๆ ที่ละไมได้
ที่พักมีครบทุกระดับตั้งแต่เกสต์เฮาส์ถึงรีสอร์ตติดทราย ในราคาที่โดยรวมมักเบากว่าเฉวง
ข้อดีของการนอนละไมคือ ได้หาดสวยระดับเดียวกับเฉวงในราคาที่มักถูกกว่า และหลับสบายกว่า ที่พักริมหาดหลายแห่งเดินลงทรายได้เลย ส่วนฝั่งในถนนวงแหวนก็มีตัวเลือกประหยัดเยอะ โซนกลางหาดสะดวกสุดเพราะใกล้ทั้งร้านอาหารและถนนคนเดิน โซนเหนือและใต้ของหาดเงียบลงตามลำดับ — ปลายใต้ใกล้หินตา-หินยายเหมาะกับคนที่อยากเงียบจริงๆ แต่ต้องนั่งรถหรือเดินไกลขึ้นเวลาเข้าย่านกลาง
ข้อแลกที่ควรรู้: ความบันเทิงยามดึกของละไม น้อยกว่าเฉวงชัดเจน ใครที่ตั้งใจมาเที่ยวกลางคืนหนักๆ อาจรู้สึกว่าย่านนี้หลับเร็ว และช่วงหน้ามรสุม (~ต.ค.–ธ.ค.) ทะเลฝั่งนี้คลื่นแรงขึ้นเหมือนกันทั้งเกาะ เลือกฤดูให้ถูกก่อนจองที่ ไปเกาะสมุยเดือนไหนดี — เราไม่เดารายชื่อโรงแรมให้เสี่ยงจองผิด ดูตัวจริงที่คัดแล้วพร้อมลิงก์จองในสองหน้านี้แทน
ละไมอยู่บนถนนวงแหวนฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะ ห่างสนามบินและท่าเรือหลักพอประมาณ — บนเกาะสมุยไม่มีรถไฟฟ้าหรือรถไฟ การเดินทางหลักคือสองแถว แท็กซี่แบบต่อราคา รถรับส่งของที่พัก และรถหรือสกูตเตอร์เช่า ตัวเลขด้านล่างเป็นราคาประมาณ เช็กหน้างานอีกครั้ง
14:30 น. — ลงเล่นน้ำหรือหามุมใต้ร่มที่ กลางหาดละไม ช่วงแดดเริ่มอ่อน
16:30 น. — เดินหรือขับลงปลายหาดฝั่งใต้ ชม หินตา-หินยาย แวะชิมกะละแมหน้าทางเข้า
17:30 น. — นวดริมหาดหนึ่งชั่วโมง (~฿300–400) คลายขาก่อนมื้อค่ำ
19:00 น. — มื้อค่ำซีฟู้ดริมทะเล หรือถ้าตรงคืนถนนคนเดิน (มักเป็นวันอาทิตย์) เดินกินแทนได้เลย
20:30 น. — ปิดท้ายที่บาร์ริมหาด นั่งฟังคลื่นแบบไม่ต้องตะโกนคุย
เติมครึ่งเช้าด้วยฝั่งในเกาะก่อนลงทะเล:
09:00 น. — ขับเข้ากลางเกาะไป น้ำตกหน้าเมือง เดินเล่นช่วงน้ำยังเย็น คนยังน้อย
11:30 น. — แวะคาเฟ่หรือจุดชมวิวบนเนินหลังละไม มองอ่าวทั้งโค้งก่อนลงเขา
13:00 น. — ข้าวแกงใต้ฝั่งชุมชน แล้วกลับที่พักงีบหลบแดด
15:00 น. — ลงหาดทำตามแผนครึ่งวันด้านบนได้ทั้งชุด
อยากเปลี่ยนวันเต็มเป็นทริปทะเล เกาะสมุยมีทัวร์ออกอุทยานฯ หมู่เกาะอ่างทองเป็นเดย์ทริปยอดนิยม (หน้ามรสุม ~พ.ย.–ธ.ค. เรือมักงดออก) ดูภาพรวมที่เที่ยวและทริปทั้งเกาะที่ รวมที่เที่ยวเกาะสมุย และ คู่มือเกาะสมุยฉบับเต็ม