เกาะลันตากินอะไร
ซีฟู้ดเมืองเก่า อาหารมุสลิม-ใต้ กับมื้อค่ำริมหาด

ประสบการณ์กินที่เป็นเอกลักษณ์ที่สุดของเกาะ — ที่ เมืองเก่าลันตา (Lanta Old Town) ทางฝั่งตะวันออก มีร้านซีฟู้ดบน เรือนไม้เก่าที่ยื่นออกไปเหนือน้ำ นั่งกินกุ้ง ปู ปลาหมึก ปลาสด ฟังเสียงน้ำใต้พื้นไม้และมองเรือประมงเข้าออก เลือกของทะเลแล้วสั่งย่างถ่าน นึ่งมะนาว ผัดผงกะหรี่ หรือทอดกระเทียม บรรยากาศเรือนไม้ริมทะเลแบบนี้หากินที่อื่นได้ยาก เดินเล่นถนนเส้นเดียวเลียบทะเลในเมืองเก่าต่อได้สบายๆ บอกตรงๆ ว่าคิดราคาตามน้ำหนัก ถามราคาต่อขีดหรือกิโลก่อนสั่งจะสบายใจกว่า

ของทะเลอันดามันสดๆ คือสิ่งที่พลาดไม่ได้ — เดินเลือก กุ้ง ปู ปลาหมึก หอย ปลาเก๋า กั้ง ที่ร้านริมหาดฝั่งตะวันตกหรือในสะลาดาน แล้วสั่งให้ทำตามใจ — ย่างถ่าน นึ่งมะนาว ผัดผงกะหรี่ ผัดฉ่า หรือทอดกระเทียม จิ้มกับน้ำจิ้มซีฟู้ดรสแซ่บ ปลาหมึกย่างหวานนุ่ม กุ้งเผามันหัวเยิ้ม ปลานึ่งมะนาวเปรี้ยวเผ็ด บอกตรงๆ ว่าซีฟู้ดริมหาดคิดราคาตามน้ำหนัก ต้องถามราคาต่อขีดหรือกิโลก่อนสั่งและดูตาชั่งตอนชั่ง จะกินสบายใจกว่า

ลันตามี ชุมชนมุสลิมขนาดใหญ่ อาหารมุสลิม-ใต้จึงเป็นของกินประจำเกาะ — ข้าวหมก (ข้าวหมกไก่หรือเนื้อ) ข้าวหุงกับเครื่องเทศหอมๆ สีเหลืองทอง เสิร์ฟกับน้ำจิ้มและน้ำซุปใส รสกลมกล่อมไม่เผ็ดจัด เหมาะกับคนที่อยากกินอิ่มแบบไม่ต้องลุ้นความเผ็ด นอกจากนี้ยังมี แกงมัสมั่น แกงกะหรี่ ซุปเนื้อ และซีฟู้ดฮาลาล ตามร้านอาหารมุสลิมที่หาง่ายทั้งในสะลาดานและตามหมู่บ้านริมถนนเลียบหาด มองหาป้ายฮาลาลหรือร้านที่คนท้องถิ่นนั่งกินกันแน่น ใครถืออาหารฮาลาลเที่ยวลันตาได้สบายมาก

เพราะเกาะมีชุมชนมุสลิมใหญ่ ของกินสายนี้จึงหาง่ายและอร่อย — โรตี แป้งทอดกรอบนอกนุ่มใน โรยน้ำตาลกับนมข้น หรือใส่กล้วยและไข่ กินเป็นของหวานหรือมื้อเช้าเบาๆ และ ชาชัก (Teh Tarik) ชานมร้อนที่ชงด้วยการชักไปมาจนขึ้นฟอง รสหวานมันหอมชา กินคู่กันอร่อยพอดี บางร้านเปิดตั้งแต่เช้าจรดค่ำ เป็นของกินมุสลิม-ใต้ที่เล่าเรื่องเกาะลันตาได้ดี หาได้ทั้งในสะลาดานและตามหมู่บ้านริมถนน ราคาเบามากและเปิดตลอดทั้งปีมากกว่าร้านริมหาด

อยากกินรสปักษ์ใต้แท้ๆ บนเกาะ ให้หาร้าน ข้าวแกง ในสะลาดานหรือตามหมู่บ้านตอนเช้าถึงเที่ยง — ตู้กระจกเรียงด้วยแกงและกับข้าวใต้หลายอย่าง แกงไตปลา (แกงใต้เผ็ดร้อนเข้มข้นจากไตปลาหมักเค็ม) แกงเหลือง คั่วกลิ้ง ผัดสะตอ ปลาทอดขมิ้น และผักเหนาะสด ชี้เอาที่อยากกินราดบนข้าวสวยร้อนๆ จานเดียวได้หลายรส รสเค็มจัดเผ็ดจัดและหอมเครื่องแกงแบบใต้แท้ ราคาถูกและอิ่มคุ้ม มือใหม่ชี้กับข้าวที่ไม่เผ็ดอย่างไก่ทอดหรือไข่ก่อนได้ แล้วค่อยลองของเผ็ดทีละนิดกับข้าวเยอะๆ

อาหารเช้าและมื้อกลางวันที่คนใต้กินจริง — เส้นขนมจีน ราดด้วย น้ำยาปลาปักษ์ใต้ ที่เข้มข้นกว่าน้ำยาภาคกลาง สีเหลืองขมิ้นจัด รสเผ็ดร้อนและหอมเครื่องแกง บางร้านมีน้ำยากะทิ น้ำยาป่า หรือแกงไตปลาให้เลือกราด จุดเด่นคือ ผักเหนาะ เต็มจาน — ถั่วงอก ถั่วฝักยาว ใบบัวบก สะตอ แตงกวา ที่กินแกล้มเพื่อตัดเผ็ดและเพิ่มความสด ตักผักใส่จานเองได้ไม่อั้น เป็นมื้อเบาๆ ที่รสจัดและสดชื่นในเวลาเดียวกัน หาได้ตามร้านท้องถิ่นและตลาดเช้าในสะลาดาน

ก่อนจะเป็นเกาะท่องเที่ยว ลันตาคือบ้านของ ชาวเลอูรักลาโว้ย (Urak Lawoi) ที่อยู่กับทะเลมานานและมีชุมชนทางใต้ของเกาะใกล้เมืองเก่า มรดกของพวกเขาคือ วิธีกินของทะเลแบบเรียบง่าย — ปลาสดย่างหรือต้มแบบไม่ปรุงมาก ของทะเลตามฤดูที่หาได้จากรอบเกาะ ปัจจุบันรสนี้สะท้อนอยู่ในซีฟู้ดท้องถิ่นทั่วเกาะที่เน้นความสดของวัตถุดิบมากกว่าเครื่องปรุงจัดจ้าน ถ้าได้คุยกับร้านท้องถิ่นในเมืองเก่าหรือทางใต้ ลองถามเมนูปลาตามที่จับได้วันนั้น จะได้รสทะเลแบบดั้งเดิมที่สุดของลันตา

เพราะหาดของลันตาเรียงตัวอยู่ ฝั่งตะวันตก หันหน้ารับพระอาทิตย์ตก มื้อค่ำริมหาดจึงเป็นอีกพระเอกของเกาะ — ร้านริมหาดและบาร์แถว คลองดาว ลองบีช คลองโขง และคลองนิน วางโต๊ะและเก้าอี้บนทรายให้กินมื้อเย็นพร้อมแสงตะวันลับทะเลอันดามัน เมนูมีตั้งแต่ซีฟู้ดย่าง อาหารไทย ไปจนอาหารฝรั่งและพิซซ่า เหมาะกับคู่รัก ครอบครัว หรือใครที่อยากกินช้าๆ ดูพระอาทิตย์ตก บอกตรงๆ ว่าร้านริมหาดราคาสูงกว่าร้านท้องถิ่นในสะลาดานพอควร และหลายร้าน ปิดช่วงหน้าฝน (พ.ค.–ต.ค.) มาช่วง พ.ย.–เม.ย. จะเปิดครบและฟ้าใสกว่า

สะลาดาน (Saladan) เมืองท่าทางเหนือที่เรือและรถเข้าเกาะมาลง คือที่ที่คนบนเกาะกินจริง — ร้านอาหารตามสั่ง ร้านข้าวแกง ร้านอาหารมุสลิม ร้านก๋วยเตี๋ยว และคาเฟ่อยู่รวมกันในเมืองเล็กๆ ราคาย่อมเยากว่าร้านริมหาดมาก ตอนเย็นมี ตลาดเย็นเล็กๆ และแผงริมถนนขายของกินง่ายๆ ทั้งของย่าง ของทอด ผลไม้ และของหวาน เหมาะกับมื้อสบายกระเป๋าหรือซื้อกลับไปกินที่พัก ที่นี่ยังเป็นย่านที่ เปิดตลอดทั้งปี มากกว่าหาดทางใต้ ถ้ามาหน้าฝนแล้วร้านริมหาดปิด สะลาดานคือที่พึ่งที่ยังมีของกินครบ

หลังมื้อเผ็ดจัด ของหวานเย็นๆ คือพระเอก — ข้าวเหนียวมะม่วง มะม่วงสุกหวานกับข้าวเหนียวมูนกะทิ ราดกะทิเค็มมันนิดๆ คลาสสิกที่ไม่มีวันเบื่อ โรตีกล้วยไข่ โรตีทอดกรอบใส่กล้วยและไข่ โรยนมข้น เป็นของหวานยอดฮิตของเกาะ น้ำแข็งไส และ ขนมไทยใต้ ต่างๆ ที่หาได้ตามตลาดเย็นและแผงในสะลาดาน ของหวานเหล่านี้หวานกำลังดีและช่วยดับความเผ็ดจากมื้อหลัก ปิดท้ายมื้อได้สวยงาม โดยเฉพาะโรตีหวานที่เข้ากับวัฒนธรรมมุสลิม-ใต้ของเกาะพอดี

ภาคใต้คือดงผลไม้เมืองร้อน และของหลายอย่างส่งมาถึงลันตาสดๆ ตามฤดู — ทุเรียน มังคุด เงาะ ลองกอง ลางสาด สะละ มะม่วง สับปะรด และกล้วยหลายพันธุ์ มังคุดเปลือกบางเนื้อขาวหวานอมเปรี้ยว ทุเรียนหมอนทองเนื้อเข้ม ที่ตลาดเย็นสะลาดานและแผงผลไม้ริมถนนมีให้เลือกเป็นช่วงๆ ซื้อกินสดหรือสั่ง ปั่นเป็นน้ำผลไม้เย็น ดับร้อนก็ได้ ลองผลไม้ตามฤดูที่กำลังออก จะได้ของสดและคุ้มที่สุด ของบนเกาะอาจราคาสูงกว่าฝั่งแผ่นดินใหญ่นิดหน่อยเพราะต้องขนข้ามมา

เกาะลันตาเป็นเกาะของคนพักยาวและนักทำงานทางไกล จึงมี คาเฟ่ กระจายอยู่หลายหาด นั่งจิบกาแฟยามเช้าหรือทำงานสบายๆ ได้ และยังดื่ม กาแฟโบราณ (โอเลี้ยง) ใส่นมข้นรสหวานมันตามร้านท้องถิ่นในสะลาดาน ตกเย็นบรรยากาศเปลี่ยนเป็น บาร์ริมหาด ที่วางเก้าอี้ให้นั่งดื่มชมพระอาทิตย์ตก บางหาดอย่าง คลองโขง มีบาร์ริมทรายและโชว์ไฟตอนค่ำที่เป็นไนต์ไลฟ์เบาๆ ของเกาะ บอกตรงๆ ว่าคาเฟ่และบาร์ริมหาดราคาสูงกว่ากาแฟโบราณในเมืองพอควร แต่บรรยากาศและวิวคุ้มค่านั่ง และหลายร้านปิดช่วงหน้าฝน