เกาะลันตาเป็นเกาะชิลๆ ในอันดามันที่ดูเงียบ แต่กลับเป็นจุดตั้งต้นออกทริปดำน้ำและดำน้ำตื้นที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งของฝั่งนี้ จากที่นี่ออกเรือไปหินแดง หินม่วง เกาะห้า เกาะรอก ทริป 4 เกาะ หรือไกลถึงพีพีได้ในวันเดียว เราเล่าให้ครบทั้งจุดดำน้ำเด่น ทริปสำหรับคนไม่ดำลึก วิธีเลือกร้านดำน้ำให้ปลอดภัย และความจริงเรื่องฤดูอันดามันที่ต้องรู้ก่อนวางแผน
เกาะลันตา (Koh Lanta) เป็นเกาะยาวๆ บรรยากาศสบายในจังหวัดกระบี่ ฝั่งทะเลอันดามัน ขึ้นชื่อเรื่องหาดยาว เมืองเก่าน่ารัก และจังหวะชีวิตที่ช้ากว่าพีพีหรือภูเก็ตมาก แต่สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือเกาะลันตายังเป็น ฐานออกทริปดำน้ำชั้นดีของอันดามัน ด้วย เพราะตั้งอยู่ใกล้กองหินใต้น้ำและเกาะกลางทะเลที่สวยที่สุดบางแห่งของไทย จากท่าเรือทางเหนือใช้เวลาออกเรือไม่นานก็ถึงจุดดำน้ำระดับท็อปอย่างหินแดงและหินม่วง
ข้อดีของการใช้ลันตาเป็นฐานคือคุณได้พักบนเกาะที่ชิล มีหาด มีคาเฟ่ มีร้านอาหาร แล้วค่อยออกเรือไปดำน้ำเป็นวันๆ ไม่ต้องนอนบนเรือถ้าไม่อยาก คนที่มีใบรับรองมาดำลึกได้เต็มที่ คนที่ไม่เคยดำน้ำเลยก็ ดำน้ำตื้น (snorkelling) ตามทริปเรือดูปะการังและปลาได้สบาย บอกกันตรงๆ ตั้งแต่ต้น: เสน่ห์การดำน้ำของลันตาอยู่ที่ เกาะและกองหินรอบนอก ไม่ใช่หน้าหาดของเกาะเอง การออกทริปเรือจึงเป็นหัวใจ
จากดำน้ำตื้นบนเรือทัวร์สำหรับคนไม่เคยดำ ไปจนถึงดำลึกที่กองหินกลางทะเล — มีรูปแบบรองรับทุกคน ราคาบอกเป็นช่วงเพราะขยับตามปี ฤดู และจุดที่ไป
เหมาะคนที่ไม่เคยดำน้ำหรือไม่อยากดำลึก เรือทัวร์พาแวะหลายจุดในวันเดียว เช่นทริป 4 เกาะ เกาะรอก หรือเกาะห้า มีหน้ากากท่อหายใจและเสื้อชูชีพให้ บางทริปรวมอาหารกลางวัน ค่าใช้จ่ายราว ฿1,200–2,500 ต่อคนแล้วแต่จุดและประเภทเรือ (สปีดโบ๊ตเร็วกว่าแต่แพงกว่าเรือใหญ่) จองล่วงหน้าได้บนเกาะหรือผ่าน Klook
2
คนที่มีใบรับรองอยู่แล้วจองทริปเรือดำลึกแบบ day trip ออกจากเกาะลันตาได้เลย ปกติออกเช้ากลับเย็น ดำ 2–3 ไดฟ์ ปลายทางยอดนิยมคือ หินแดง หินม่วง และเกาะห้า ค่าใช้จ่ายราว ฿3,500–6,000 ต่อวันแล้วแต่จุดและจำนวนไดฟ์ (หินแดง/หินม่วงอยู่ไกล จึงแพงกว่าและใช้เวลาบนเรือนาน) มักรวมถังและตะกั่ว แต่ชุดเช่าและอื่นๆ ถามให้ชัด
อยากดำหลายวันรวดและไปได้ไกลกว่าทริปวันเดียว ทริป ลิฟอะบอร์ด (liveaboard) คือนอนกินบนเรือแล้วดำหลายไดฟ์ต่อวัน หลายโปรแกรมจากฝั่งอันดามันรวมหินแดง หินม่วง เกาะห้า และอาจต่อไปถึงเขตอุทยานอื่น เหมาะนักดำน้ำที่มีประสบการณ์และอยากเก็บหลายจุดในทริปเดียว ราคาสูงกว่าและควรจองล่วงหน้า วิ่งเฉพาะหน้าไฮซีซั่นเป็นหลัก
เกาะลันตามีร้านดำน้ำที่เปิดคอร์สด้วย ถ้าอยากลองว่าชอบไหมก่อน Discover Scuba Diving ใช้เวลาแค่ครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ส่วนใครอยากได้ใบรับรอง Open Water (PADI/SSI) ใช้เวลาราว 3–4 วัน บอกตามตรงว่าลันตาไม่ใช่ "เมืองหลวงคอร์สราคาถูก" แบบเกาะฝั่งอ่าวไทย คอร์สที่นี่มักเงียบและกลุ่มเล็กกว่า ถามราคาและสิ่งที่รวมให้ชัด และเลือกจากความปลอดภัยเป็นหลัก
รอบเกาะลันตามีจุดดำน้ำและเกาะกลางทะเลหลายแห่ง นี่คือจุดที่คนพูดถึงมากที่สุด — บางจุดเหมาะดำน้ำตื้น บางจุดน้ำลึกต้องมีประสบการณ์ก่อน
กองหินใต้น้ำกลางทะเลที่หลายคนยกให้เป็น จุดดำน้ำที่ดีที่สุดของอันดามันใต้ จุดเด่นคือผนังหินที่ปกคลุมด้วยปะการังอ่อนสีแดงสดเป็นแนวลึก ปลาหนาแน่น และมีโอกาสเจอกระเบนราหูกับฉลามวาฬเป็นครั้งคราว อยู่ไกลฝั่ง น้ำลึก และบางครั้งกระแสน้ำแรง จึงมักเป็นทริปเรือเต็มวันหรือลิฟอะบอร์ด เหมาะนักดำน้ำที่มีประสบการณ์
กองหินที่อยู่ใกล้หินแดง มักดำคู่กันในทริปเดียว ชื่อ "หินม่วง" มาจาก ปะการังอ่อนสีม่วงชมพู ที่ปกคลุมผนังหินลึกลงไป เป็นหนึ่งในผนังดำน้ำที่ลึกที่สุดของไทย จึงเหมาะคนมีใบ Advanced หรือประสบการณ์พอควร เป็นอีกจุดที่มีลุ้นเจอกระเบนราหูและฉลามวาฬ คุมการลอยตัวและความลึกให้ดีเป็นพิเศษ
กลุ่มเกาะหินปูนเล็กๆ ที่ ดำได้ทั้งลึกและตื้น ตรงกลางมีลากูนน้ำใสสีฟ้าเทอร์ควอยซ์ที่สงบเหมาะดำน้ำตื้น และมีถ้ำใต้น้ำที่นักดำน้ำเรียกกันว่า cathedral เพราะแสงลอดเข้ามาสวย ทัศนวิสัยมักดี ปลาเยอะ เป็นจุดที่เหมาะทั้งคนเริ่มดำลึกและคนดำน้ำตื้น มาในทริปเรือวันเดียวจากลันตาได้
เกาะคู่ในเขต อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา ที่ขึ้นชื่อเรื่องหาดทรายขาวละเอียดและน้ำใสจัด เหมาะ ดำน้ำตื้น ดูปะการังน้ำตื้นและปลาริมหาด เป็นจุดยอดนิยมของทริปเรือวันเดียว แต่เพราะอยู่ในเขตอุทยาน เกาะรอกเปิดเฉพาะช่วงราวกลางตุลาคม–กลางพฤษภาคม และปิดหน้ามรสุม มีค่าธรรมเนียมอุทยาน เก็บขยะกลับและห้ามเหยียบปะการัง
ทริปเรือคลาสสิกที่พาแวะหลายเกาะในวันเดียว มักรวม เกาะกระดาน เกาะเชือก (ดำน้ำตื้น) เกาะม้า และถ้ำมรกต (ถ้ำที่ต้องว่ายลอดเข้าไปเจอลากูนลับ) เหมาะคนไม่ดำลึกและครอบครัว น้ำใส ปะการังตื้น ออกจากลันตาหรือท่าเรือฝั่งกระบี่ได้ มีหน้ากากท่อหายใจและเสื้อชูชีพให้
หมู่เกาะดังที่อยู่ระหว่างลันตากับภูเก็ต ทริปเรือวันเดียวจากลันตาพาไปดำน้ำตื้นรอบเกาะ แวะ อ่าวมาหยา อ่าวปิเละ และจุดดำน้ำตื้นน้ำใส เป็นทริปที่สวยแต่คนเยอะ โดยเฉพาะหน้าไฮซีซั่น ถ้าอยากเลี่ยงฝูงคน เกาะห้าและเกาะรอกมักเงียบกว่า (เราอธิบายพีพีไว้ที่นี่ แต่ยังไม่มีหน้าเฉพาะของพีพีให้ลิงก์)
ไม่ต้องมีใบรับรอง ไม่ต้องลงคอร์ส แค่ขึ้นเรือทัวร์ที่มีหน้ากากท่อหายใจให้ก็เห็นโลกใต้น้ำอันดามันได้แล้ว — นี่คือทริปดำน้ำตื้นที่ดีที่สุดจากเกาะลันตา
หนึ่งในจุดดำน้ำตื้นที่สวยที่สุดจากลันตา ลากูนตรงกลางหมู่เกาะ น้ำนิ่ง ใส และตื้น เหมาะลอยตัวดูปะการังและปลาแบบสบายๆ เห็นเต่าทะเลได้บ้าง คนน้อยกว่าทริปพีพี ไปกับทัวร์เรือวันเดียวที่บางทริปก็แวะหินแดง/หินม่วงให้คนดำลึกในทริปเดียวกัน เลือกทริปเรือเล็กจะได้เวลาในน้ำมากกว่า
เกาะในเขตอุทยานที่หาดทรายขาวละเอียดและน้ำใสจัด ลง ดำน้ำตื้นจากริมหาด เห็นปะการังน้ำตื้นและปลาได้เลย เป็นทริปวันเดียวยอดนิยม น้ำใสกว่าและคนน้อยกว่าพีพี แต่ เปิดเฉพาะช่วงราวกลางตุลาคม–กลางพฤษภาคม และปิดหน้ามรสุม มีค่าธรรมเนียมอุทยาน ห้ามเหยียบปะการังและเก็บขยะกลับ
เกาะกระดานและเกาะเชือก เป็นจุดดำน้ำตื้นน้ำใสปะการังเยอะที่รวมอยู่ในทริป 4 เกาะ ส่วน ถ้ำมรกต ต้องว่ายลอดอุโมงค์มืดสั้นๆ (ใส่เสื้อชูชีพ มีไกด์นำ) เข้าไปเจอลากูนลับล้อมด้วยหน้าผา ทั้งทริปลงเล่นน้ำได้เลย เหมาะพาเด็กหรือคนว่ายน้ำไม่เก่ง
วิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับคนไม่ดำลึกคือ ทัวร์เรือดำน้ำตื้น ออกจากลันตาที่พาแวะหลายจุดในวันเดียว เลือกได้ทั้งสาย 4 เกาะ เกาะรอก เกาะห้า หรือพีพี มีอุปกรณ์ดำน้ำตื้นและเสื้อชูชีพให้ บางทริปรวมอาหารกลางวัน จองล่วงหน้าได้ทั้งบนเกาะและผ่าน Klook เลือกทริปเรือเล็กคนไม่เยอะจะได้เวลาในน้ำมากกว่า
เกาะลันตามีร้านดำน้ำหลายแห่งทั้งในเมืองศาลาด่านและตามหาด ดีก็เยอะ แต่ราคาที่ถูกกว่ามากบางทีมาพร้อมกลุ่มใหญ่หรืออุปกรณ์เก่า เรื่องนี้เกี่ยวกับความปลอดภัยโดยตรง โดยเฉพาะจุดไกลอย่างหินแดง/หินม่วง เลือกให้ดีคุ้มกว่าประหยัดไม่กี่ร้อย
เกาะลันตาอยู่ฝั่งอันดามัน ฤดูจึงตรงข้ามกับเกาะฝั่งอ่าวไทย และต่างจากเกาะที่ดำได้ทั้งปี — ที่นี่ทริปทะเลส่วนใหญ่วิ่งเฉพาะหน้าไฮซีซั่น เรื่องนี้ต้องรู้ก่อนวางแผน
หน้าไฮซีซั่นอันดามันราว พฤศจิกายน–เมษายน คือช่วงที่ทะเลสงบ น้ำใส และทริปดำน้ำ–ดำน้ำตื้นวิ่งครบทุกสาย รวมหินแดง หินม่วง เกาะห้า และเกาะรอก เป็นช่วงที่แน่นอนที่สุดถ้าจะมาดำน้ำ โอกาสเจอกระเบนราหูและฉลามวาฬมักมีรายงานมากกว่าปกติช่วงเปลี่ยนฤดูราว ก.พ.–เม.ย. (แต่ก็ยังไม่การันตี) เดือนมีนาคม–เมษายนอากาศร้อนจัด
ช่วง พฤษภาคม–ตุลาคม เป็นหน้ามรสุมอันดามัน ฝนเยอะและทะเลแรง พูดกันตรงๆ คือ ร้านดำน้ำ ทริปเรือ และที่พักหลายแห่งปิด เกาะในเขตอุทยานอย่างเกาะรอกปิด และเรือเฟอร์รีลดเหลือมินิแวนข้ามสะพานเป็นหลัก ทริปไปกองหินไกลอย่างหินแดงมักหยุด ถ้าอยากมาดำน้ำ ช่วงนี้ไม่ใช่เวลาที่ดี (แต่ถ้าแค่มาพักผ่อน เกาะจะเงียบและถูกมาก)
กฎข้อแรกของทุกไดฟ์และทุกการดำน้ำตื้น: อย่าแตะ จับ หรือยืนบนปะการัง ปะการังเป็นสิ่งมีชีวิตที่โตช้าและบอบบาง แค่สัมผัสหรือเตะด้วยฟินก็ทำให้เสียหายได้ คุมการลอยตัวให้ดี เก็บอุปกรณ์ไม่ให้ห้อยลากพื้น ใส่เสื้อชูชีพถ้าลอยตัวไม่นิ่ง และอย่าเก็บอะไรขึ้นมาจากทะเล ดูอย่างเดียวพอ
เลือก ครีมกันแดดสูตรรีฟเซฟ (reef-safe) ที่เลี่ยงสารทำร้ายปะการัง หรือใส่เสื้อแขนยาวกันแดดแทน อย่าให้อาหารปลา อย่าไล่หรือเข้าใกล้เต่า กระเบน และฉลามเพื่อถ่ายรูป และเก็บขยะทุกชิ้นกลับ (เกาะในเขตอุทยานเข้มเรื่องนี้) การดำน้ำที่ดีคือทิ้งร่องรอยไว้ให้น้อยที่สุด เพื่อให้คนรุ่นต่อไปยังได้เห็นทะเลแบบเดียวกัน
ถ้าคุณอยากดำน้ำกองหินระดับท็อปของอันดามันอย่างหินแดง–หินม่วง หรือมีใบอยู่แล้วและอยากดำหลายไดฟ์ที่ผนังปะการังอ่อนสวยๆ หรือแค่อยากดำน้ำตื้นเกาะใสๆ แบบไม่แออัด — เกาะลันตาเป็นฐานที่ดีและบรรยากาศชิลกว่าภูเก็ตหรือพีพีมาก คุณได้พักบนเกาะเงียบๆ มีหาดและคาเฟ่ แล้วออกเรือไปทะเลเป็นวันๆ
แต่ความจริงคือ เสน่ห์การดำน้ำของลันตาอยู่ที่เกาะและกองหินรอบนอก ไม่ใช่หน้าหาดของเกาะเอง และทริปทะเลส่วนใหญ่วิ่งเฉพาะหน้าไฮซีซั่น ถ้ามาหน้ามรสุมแล้วหวังจะดำน้ำอาจผิดหวัง ตั้งความคาดหวังไว้แบบนี้และมาช่วงพฤศจิกายน–เมษายนจะมีความสุขกว่า ส่วนการเที่ยวบนเกาะระหว่างวันที่ไม่ออกเรือ สกู๊ตเตอร์เป็นวิธีหลัก