ขนมญี่ปุ่น — วากาชิดั้งเดิม ถึงของหวานสมัยใหม่

จุดเริ่มต้นของวากาชิทุกชนิด — โมจิคือแป้งข้าวเหนียวตำจนเนียนหนึบ พอเอามาห่อไส้ถั่วแดงกวนเป็นลูกกลมก็กลายเป็น "ไดฟุกุ" ลองกัดดูจะได้สัมผัสนุ่มยืดกับไส้หวานละมุน รุ่นยอดฮิตที่นักท่องเที่ยวติดใจคืออิจิโกะไดฟุกุ ที่ซ่อนสตรอว์เบอร์รีลูกโตไว้กลางถั่วแดง รสเปรี้ยวอมหวานตัดกันกำลังดี

แพนเค้กกลมนุ่มสองแผ่นประกบถั่วแดงกวนไว้ตรงกลาง — ขนมในตำนานที่โดราเอมอนชอบกินจนเด็กไทยรู้จักกันทั้งประเทศ เนื้อแป้งหอมน้ำผึ้งและออกหวานนุ่มกว่าวากาชิอื่น บางร้านสมัยใหม่ใส่ครีมคัสตาร์ด เนยถั่ว หรือเกาลัดเพิ่ม กินคู่ชาเขียวอุ่นๆ เข้ากันมาก

ขนมรูปปลากระพง (ไท) ที่ขายตามตรอกซอกซอยและงานเทศกาล อบจากแป้งคล้ายแพนเค้กในพิมพ์เหล็กจนได้เปลือกกรอบนอกนุ่มใน ไส้คลาสสิกคือถั่วแดงกวนอัดแน่นจนถึงหางปลา แต่สมัยนี้มีคัสตาร์ด ช็อกโกแลต และชีสให้เลือก ต้องกินตอนร้อนๆ ที่เพิ่งออกจากเตา

ลูกชิ้นแป้งข้าวกลมๆ เสียบไม้ทีละ 3–4 ลูก เนื้อหนึบเคี้ยวเพลิน ตัวที่ฮิตสุดคือมิทาราชิดังโงะ ราดซอสซีอิ๊วหวานข้นแล้วย่างไฟจนหอม กับฮานามิดังโงะ 3 สี (ชมพู-ขาว-เขียว) ที่คนกินกันช่วงชมซากุระ บางร้านราดถั่วแดงกวนหรือคลุกคินาโกะ ราคาย่อมเยา กินเล่นระหว่างเดินเที่ยวได้สบาย

งานศิลปะที่กินได้ — นามางาชิคือวากาชิสดที่ช่างปั้นด้วยมือเป็นรูปทรงสะท้อนฤดูกาล ดอกซากุระในใบไม้ผลิ ลำธารใสในหน้าร้อน ใบเมเปิลแดงในใบไม้ร่วง เป็นขนมที่เสิร์ฟในพิธีชงชา รสหวานละเอียดอ่อนจากไส้ถั่วขาว-แดง ความงามจึงเปลี่ยนไปทุกเดือน บางทีสวยจนเสียดายที่จะกัด

ของหวานในชามที่รวมหลายเนื้อสัมผัสไว้ด้วยกัน — วุ้นคันเท็นหั่นเต๋าเด้งๆ ถั่วแดงกวน ลูกชิ้นแป้งเล็กๆ ผลไม้ตามฤดู แล้วราดน้ำตาลดำคุโรมิตสึหอมหวานทับ บางร้านเพิ่มไอศกรีมมัทฉะหรือลูกพีชเชื่อม เป็นของหวานเย็นๆ ที่คนญี่ปุ่นกินกันมาตั้งแต่สมัยก่อน รสไม่หวานจัดและสดชื่น

ของหวานสไตล์คาเฟ่ที่ญี่ปุ่นยกระดับจนเป็นศิลปะ จัดเรียงเป็นชั้นในแก้วทรงสูง — ไอศกรีม ครีม วุ้น คอร์นเฟลก ผลไม้ และมักมีมัทฉะกับถั่วแดงเป็นพระเอก คาเฟ่ในเกียวโตหลายร้านทำพาร์เฟต์มัทฉะที่เข้มข้นจนคอชาติดใจ บางเมืองมี "พาร์เฟต์ดึก" (shime parfait) ที่คนกินปิดท้ายหลังดื่ม

น้ำแข็งไสฉบับญี่ปุ่นที่ฝนละเอียดจนเนื้อฟูนุ่มเหมือนหิมะ ละลายในปากไม่ใช่ก้อนกรอบแบบที่เราคุ้น ราดไซรัปสีสด มัทฉะ สตรอว์เบอร์รี เลมอน หรือนมข้นหวาน ร้านพรีเมียมใช้น้ำแข็งจากบ่อธรรมชาติแล้วไสด้วยเครื่องโบราณ เป็นของหวานคู่ฤดูร้อนที่เห็นธงตัวอักษร 氷 (น้ำแข็ง) แดงๆ หน้าร้านเมื่อไหร่คือสัญญาณว่าหน้าร้อนมาแล้ว

มัทฉะไม่ได้มีแค่ในถ้วยชา — คนญี่ปุ่นเอาผงชาเขียวเข้มข้นไปใส่ในของหวานแทบทุกอย่าง ตั้งแต่ซอฟต์ครีม ไอศกรีม เค้กโรล ทิรามิสุ ไปจนถึงช็อกโกแลต รสขมอ่อนๆ ของมัทฉะตัดกับความหวานได้พอดีจนกลายเป็นรสชาติที่นักท่องเที่ยวตามล่า เกรดเข้มสุดเรียก "โนเดมัทฉะ" ที่เข้มจนแทบขม สายชาเขียวต้องลอง