เชียงราย — เมืองกาแฟตัวจริง
กับคาเฟ่วิวไร่ชาบนดอย

กาแฟที่ทำให้เชียงรายดังในโลกกาแฟ — ดอยช้างเป็นชื่อหมู่บ้านบนภูเขาสูงราว 1,500 เมตร ที่ชุมชนอาข่า-ลาหู่ปลูกอาราบิก้าแทนไร่ฝิ่นมาตั้งแต่ยุค 80 เมล็ดมักให้รสผลไม้และความเป็นกรดสดใส คั่วได้ทั้งอ่อนและกลาง ดื่มเป็น pour-over จะได้กลิ่นชัดที่สุด ถ้าขึ้นไปถึงหมู่บ้านดอยช้างก็มีคาเฟ่และร้านคั่วของแบรนด์ให้นั่งจิบถึงต้นทางพร้อมวิวภูเขา หรือจะดื่มในเมืองที่ร้านคั่วซึ่งใช้เมล็ดดอยช้างก็ได้

กาแฟใต้โครงการพัฒนาดอยตุงของมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ที่ก่อตั้งปี 2531 ชวนชาวเขาอาข่า-ลาหู่-กะเหรี่ยงปลูกอาราบิก้าและแมคคาเดเมียแทนฝิ่น เมล็ดปลูกใต้ร่มป่าจึงสุกช้าและรสกลมกล่อม คั่ว-ชง-ขายภายใต้แบรนด์ดอยตุง รายได้กลับไปสู่ชุมชนบนดอยจริงๆ มีคาเฟ่ดอยตุงหลายจุดในพื้นที่โครงการ — จุดหนึ่งใกล้ซุ้มขายตั๋ว อีกจุดใกล้วัดพระธาตุดอยตุง นั่งจิบกาแฟพร้อมอากาศเย็นและวิวสวนแม่ฟ้าหลวง

ไร่ชาฉุยฟงที่อำเภอแม่จันเป็นหนึ่งในไร่ชาใหญ่ที่สุดของเชียงราย ห่างตัวเมืองราว 1 ชั่วโมง จุดเด่นคือคาเฟ่กระจกบนเนินที่นั่งจิบชาหรือกาแฟมองทุ่งชาเขียวขั้นบันไดกับภูเขายาวสุดสายตา เป็นจุดถ่ายรูปยอดฮิตของเชียงราย เมนูมีทั้งชาเขียว อูหลง ชาไทย และของหวานที่ทำจากชาของไร่ เช่น เค้กเครป ขนมปัง ไอศกรีมชา เข้าฟรี เปิดทุกวันประมาณ 8:30–17:30 มาเช้าๆ หรือฤดูหนาวจะได้อากาศเย็นและวิวฟ้าใสที่สุด

สิงห์ปาร์คหรือไร่บุญรอด ห่างตัวเมืองราว 12 กม. เป็นฟาร์ม-สวนขนาดใหญ่ที่มีทั้งไร่ชา ทะเลสาบ ทุ่งดอกไม้ และสิงโตทองตัวใหญ่เป็นแลนด์มาร์ก มีคาเฟ่ให้นั่งจิบชาอูหลงของไร่และกาแฟพร้อมวิวทุ่งกว้าง ปั่นจักรยานหรือนั่งรถรางชมไร่ได้ เข้าฟรีแต่บางกิจกรรม (รถราง ซิปไลน์ บอลลูน) มีค่าใช้จ่าย เหมาะมาแบบครึ่งวันจิบชาชิลๆ ดูวิว มาช่วงฤดูหนาวอากาศเย็นและดอกไม้บานสวยที่สุด

ในตัวเมืองเชียงรายมีฉากกาแฟเฉพาะทางที่จริงจังขึ้นเรื่อยๆ ร้านคั่วอิสระหลายเจ้าใช้เมล็ดดอยช้าง-ดอยตุงและดอยอื่นในจังหวัด คั่วเองและชง pour-over กับ espresso สม่ำเสมอ หลายร้านกระจุกอยู่แถบ ถนนสนามบิน (Sanambin Rd) ย่านรอบเวียง ที่ถือเป็นจุดเริ่มฉากกาแฟคลื่นลูกที่สามของเมือง บางร้านมีฟาร์มกาแฟดอยช้างของตัวเองและขายเฉพาะเมล็ดของไร่ ถ้าคุณดื่มกาแฟจริงจังและอยากเทียบรสกาแฟถิ่นหลายตัว ร้านพวกนี้ในเมืองคือคำตอบ

นอกจากกาแฟต้นทางและคาเฟ่วิวดอย เชียงรายยังมีคาเฟ่บรรยากาศสบายๆ สำหรับนั่งยาวๆ ทางเหนือของเมืองเลียบแม่น้ำกกมีคาเฟ่และร้านบรันช์ที่นั่งมองสายน้ำ เหมาะมื้อเช้าสายๆ หรือบ่ายชิลๆ ส่วนรอบหอนาฬิกาและใจกลางเมืองก็มีคาเฟ่และร้านชงช้าเล็กๆ ที่เดินถึงกันได้ในย่านเดียว เป็นจุดพักขาดีๆ ระหว่างเที่ยววัดสีขาว วัดสีน้ำเงิน และตลาดกลางคืน บางร้านเสิร์ฟกาแฟถิ่นเชียงรายด้วย ได้ทั้งของอร่อยและบรรยากาศ

เครื่องดื่มที่สรุปตัวตนกาแฟเชียงรายได้ดีที่สุด — เมล็ดดอยช้างคั่วอ่อนหรือกลาง ชงเป็น pour-over ดริปมือ จะได้กลิ่นผลไม้และความเป็นกรดสดใสชัดที่สุด ร้านคั่วในเมืองหลายเจ้าทำได้ดี เป็นจุดเริ่มที่ดีถ้าอยากรู้จักรสกาแฟถิ่นเชียงราย ลองสั่งคู่ของหวานเบาๆ แล้วจะเข้าใจว่าทำไมเมล็ดดอยช้างถึงดังไปทั่วโลก

เมล็ดดอยตุงที่ปลูกใต้ร่มป่าให้รสกลมกล่อมไม่จัดเกินไป ทำลาเต้นมนุ่มๆ ได้อร่อย ดื่มง่ายแม้คนไม่ดื่มกาแฟเข้มก็ชอบ คาเฟ่ดอยตุงและร้านดอยตุงในเมืองทำได้ดี จุดพิเศษคือทุกแก้วช่วยสนับสนุนชุมชนชาวเขาที่เปลี่ยนจากไร่ฝิ่นมาปลูกกาแฟ จิบไปก็ได้ทั้งรสและเรื่องราว

บนดอยแม่จันและในไร่บุญรอดมีชาอูหลงและชาเขียวที่ปลูกและอบในพื้นที่เอง กลิ่นหอมนุ่ม จิบร้อนๆ พร้อมวิวทุ่งชาเขียวที่คาเฟ่กระจกฉุยฟงหรือคาเฟ่สิงห์ปาร์ค เป็นเครื่องดื่มที่อยู่คู่เชียงรายมานานพอๆ กับกาแฟ ถ้าไม่ดื่มกาแฟก็ลองชาของไร่สักแก้ว เข้ากับบรรยากาศไร่ชาที่สุด

คาเฟ่ในไร่ชาหลายแห่งทำเครื่องดื่มเย็นจากชาของไร่ ทั้งชาไทยเย็น ชาเขียวปั่น และเมนูเย็นซิกเนเจอร์ที่ใช้ใบชาตัวเอง รสหวานหอมเย็นชื่นใจ เหมาะวันแดดออกที่อยากนั่งกลางทุ่งชาแบบสบายๆ ถ้ามากับเด็กหรือคนไม่ดื่มกาแฟ/ชาร้อน เมนูเย็นพวกนี้คือทางเลือกที่ดี เป็นการดื่มรสชาเชียงรายในเวอร์ชันสนุกๆ