ถนนสายแรกของกรุงเทพฯ ยังเป็นเส้นทางเที่ยวที่ดีที่สุดของเมือง — เรือด่วนพาคุณผ่านวัดอรุณ พระบรมมหาราชวัง และเยาวราช ในราคาราว ฿16 เรือข้ามฟากอีกราว ฿5 ปิดท้ายด้วยมื้อค่ำบนเรือตอนวัดติดไฟ ทั้งหมดเริ่มจากท่าเดียวกัน
ลองนึกภาพ: คุณยืนอยู่ที่ท่าสาทรตอนเก้าโมงเช้า เรือลำยาวธงส้มปลายเสาเทียบท่าพร้อมเสียงนกหวีดของคนท้ายเรือ คนกรุงเทพฯ ก้าวขึ้นลงกันคล่องแคล่ว แล้วเรือก็ออกตัวทวนน้ำขึ้นเหนือ — โรงแรมริมน้ำ โกดังเก่า โบสถ์ วัด และพระปรางค์วัดอรุณค่อยๆ เลื่อนผ่านตาทีละฉาก ทั้งหมดนี้จ่ายแค่ราว ฿16
แม่น้ำเจ้าพระยาคือถนนสายแรกของกรุงเทพฯ — เมืองนี้โตมาจากริมน้ำ วัดและวังสำคัญเกือบทั้งหมดจึงเรียงตัวอยู่สองฝั่งแม่น้ำ และเรือด่วนเจ้าพระยา (Chao Phraya Express Boat) ที่วิ่งรับส่งคนมานานกว่า 50 ปีก็ยังเป็นวิธีไปถึงที่เที่ยวเหล่านั้นที่เร็วและถูกที่สุด เส้นทางหลักวิ่งจากท่าสาทรขึ้นเหนือผ่านราชวงศ์ (เยาวราช) ท่าเตียน ท่าช้าง ไปจนถึงพระอาทิตย์และนนทบุรี — ไม่มีไฟแดง ไม่มีรถติด
สิ่งที่ทำให้แม่น้ำสายนี้ไม่ใช่แค่ "ทางผ่าน" คือมันเป็นที่เที่ยวในตัวเอง — นั่งเรือธงส้มชมเมืองเก่าจากกลางน้ำ ต่อเรือข้ามฟากราว ฿5 ไปวัดอรุณ แวะขึ้นท่าไหนก็มีของให้เที่ยว แล้วพอตะวันตกดิน แม่น้ำก็เปลี่ยนโหมดเป็นเวทีของดินเนอร์ครูซที่ล่องผ่านวัดติดไฟทั้งสองฝั่ง วันเดียวเที่ยวได้ตั้งแต่เช้ายันค่ำโดยไม่ต้องแตะถนนเลย
จากเรือด่วนธงส้มถึงดินเนอร์ครูซ — เลือกลำให้ตรงกับทริปก่อนออกจากท่า
สายหลักของแม่น้ำที่วิ่งทุกวัน จอดท่าสำคัญเกือบครบตั้งแต่วัดราชสิงขรขึ้นไปถึงนนทบุรี — สาทร ราชวงศ์ ท่าเตียน ท่าช้าง พระอาทิตย์อยู่ในเส้นทางนี้หมด ขึ้นเรือก่อนแล้วค่อยจ่ายกับพนักงานเก็บค่าโดยสารที่เดินมาหาพร้อมกระบอกตั๋วโลหะ ราคาเดียวราว ฿16 ไม่ว่านั่งใกล้ไกล เรือมาถี่ราว 10–20 นาทีต่อลำในเวลากลางวัน นี่คือลำที่นักท่องเที่ยวควรจำไว้ลำเดียวก็เที่ยวได้ทั้งแม่น้ำ
สองสายนี้คือเรือด่วนพิเศษช่วงเช้าและเย็นวันธรรมดา ออกแบบมาให้คนทำงานถึงที่หมายเร็วที่สุด เลยข้ามท่าเล็กไปหลายท่า ค่าโดยสารคิดตามระยะราว ฿21–33 ถ้าคุณรีบขึ้นโดยไม่ดูธง อาจได้นั่งเลยท่าที่ตั้งใจไปไกลพอสมควร — เช็กสีธงที่ท้ายเรือก่อนก้าวขึ้นทุกครั้ง ถ้าไม่แน่ใจ ปล่อยลำนั้นไปแล้วรอธงส้มลำถัดไปสบายใจกว่า
เรือสำหรับนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะ จอดเฉพาะท่ายอดนิยมอย่างสาทร ไอคอนสยาม ราชวงศ์ ท่าเตียน มหาราช และพระอาทิตย์ มีประกาศภาษาอังกฤษบอกว่าแต่ละท่าลงไปเที่ยวอะไร ที่นั่งกว้างกว่าและซื้อแบบเดย์พาสขึ้นลงได้ทั้งวันราว ฿150–200 เหมาะกับวันแรกที่ยังจับทิศเมืองไม่ถูก ส่วนใครงบจำกัด เรือธงส้มก็วิ่งแม่น้ำเดียวกัน วิวเดียวกัน ในราคาถูกกว่าหลายเท่า — ต่างกันที่ความสะดวก ไม่ใช่วิว
คนละระบบกับเรือด่วน — เรือข้ามฟากวิ่งตัดแม่น้ำสั้นๆ ระหว่างสองฝั่ง เที่ยวที่นักท่องเที่ยวใช้บ่อยที่สุดคือท่าเตียนข้ามไปวัดอรุณ จ่ายราว ฿5 ที่ช่องขายตั๋วแล้วเดินลงเรือได้เลย ไม่กี่นาทีก็ถึงฝั่งธนบุรี อีกเที่ยวที่น่าใช้คือท่าช้างข้ามไปวังหลัง (ศิริราช) ฝั่งโรงพยาบาลที่เต็มไปด้วยของกินราคานักศึกษา ใครอยากได้ "ครูซ" ราคาประหยัดที่สุดในเมือง นั่งข้ามฟากตอนพระอาทิตย์ตกก็ได้วิวเดียวกับเรือแพงๆ แล้ว
พอฟ้ามืด วัดอรุณ พระบรมมหาราชวัง และสะพานพระราม 8 ติดไฟทั้งหมด และมุมที่เห็นครบที่สุดคือจากกลางแม่น้ำ เรือดินเนอร์ส่วนใหญ่ออกช่วงค่ำจากท่าแถวไอคอนสยามและริเวอร์ซิตี้ ล่องขึ้นไปวนผ่านเกาะรัตนโกสินทร์ราว 2 ชั่วโมงพร้อมมื้อค่ำแบบบุฟเฟ่ต์หรือคอร์ส ราคาเริ่มราวพันต้นๆ ต่อคนแล้วไล่ขึ้นตามระดับเรือ ที่นั่งริมหน้าต่างและรอบเสาร์–อาทิตย์หมดเร็ว ควรจองล่วงหน้า
กฎข้อเดียวที่ต้องจำ: ดูธงที่ท้ายเรือ ไม่ใช่สีตัวเรือ ธงส้มคือลำที่คุณรอ เรือเทียบท่าแค่อึดใจเดียว — ยืนรอใกล้จุดขึ้นลง ฟังเสียงนกหวีดของคนท้ายเรือเป็นสัญญาณ แล้วก้าวขึ้นให้จังหวะเดียวกับคนท้องถิ่น ไม่ต้องซื้อตั๋วก่อนสำหรับธงส้ม ขึ้นไปหาที่นั่งแล้วพนักงานถือกระบอกตั๋วโลหะจะเดินมาเก็บเอง
ช่วงชั่วโมงเร่งด่วนราว 7–9 โมงเช้าและ 4–6 โมงเย็นวันธรรมดา เรือแน่นจริงและส่วนใหญ่เป็นธงเหลือง/เขียวที่ข้ามท่าเล็ก ถ้าลากกระเป๋าเดินทางหรือมากับเด็ก เลี่ยงช่วงนี้แล้วชีวิตจะง่ายขึ้นมาก สาย 10 โมงถึงบ่ายแก่ๆ คือช่วงที่เรือโล่งที่สุด
ขาขึ้นเหนือจากสาทร ฝั่งซ้ายมือคือฝั่งธนบุรี — ได้เห็นวัดกัลยาณมิตร โบสถ์ซางตาครู้ส และไฮไลต์คือพระปรางค์วัดอรุณที่โผล่มาหลังผ่านท่าราชวงศ์ ส่วนฝั่งขวามือคือเกาะรัตนโกสินทร์ — เยาวราชริมน้ำ ท่าเตียน และกำแพงพระบรมมหาราชวัง ถ้าเลือกได้ ยืนท้ายเรือบริเวณเปิดโล่งคือจุดถ่ายรูปที่ดีที่สุด ได้มุมกว้างทั้งสองฝั่งโดยไม่มีหน้าต่างบัง
เวลาทองของแม่น้ำคือช่วงเย็นถึงพลบค่ำราว 17.00–18.30 น. แสงเฉียงส้มทั้งแม่น้ำ และถ้าจับจังหวะนั่งเรือข้ามฟากท่าเตียนช่วงพระอาทิตย์ตก จะได้วิวพระปรางค์วัดอรุณย้อนแสงในราคาราว ฿5 — ถูกกว่าทัวร์ไหนๆ ในเมืองนี้
ลงเรือเย็นๆ แล้วยังไม่ต้องรีบกลับ — จากท่าสาทรมีเรือชัตเทิลฟรีไปไอคอนสยามวิ่งทั้งวัน ขึ้นไปกินข้าวเย็นที่โซนริมน้ำหรือดูน้ำพุเต้นได้เลย และฝั่งเอเชียทีคก็มีเรือรับส่งจากสาทรช่วงเย็นเช่นกัน (ตารางเรือเปลี่ยนได้ เช็กที่ท่าก่อน)
ส่วนคืนพิเศษ จองดินเนอร์ครูซไว้ล่วงหน้า — เรือส่วนใหญ่ให้ไปเช็กอินที่ท่าแถวไอคอนสยามหรือริเวอร์ซิตี้ก่อนเรือออกราวหนึ่งทุ่ม ได้เห็นวัดอรุณติดไฟจากกลางแม่น้ำซึ่งเป็นมุมที่ยืนบนฝั่งยังไงก็ไม่ได้เห็น
จุดเริ่มที่ง่ายที่สุดคือท่าสาทร เพราะเป็นท่าเดียวที่รถไฟฟ้าจอดแทบจะถึงหน้าท่า
สามจุดใหญ่ที่เรือพาไปถึง — ลงท่าแล้วเดินต่อได้เลย