พาลูกมาอยุธยา
เศียรพระในรากไม้ ตลาดน้ำ ช้าง และนั่งรถไฟไปเอง

ความผิดพลาดของหลายครอบครัวคือพาเด็กเดินจากวัดหนึ่งไปอีกวัดกลางแดด แล้วเด็กก็หมดแรงไม่ถึงเที่ยง ทางแก้คือเลือกพาหนะให้สนุก — ปั่นจักรยาน รอบเกาะเมืองสำหรับครอบครัวที่มีเด็กโต (มีร้านเช่าใกล้วัดมหาธาตุ มีที่นั่งเด็กพ่วงด้วย) หรือ เช่าตุ๊กตุ๊กเหมา เป็นชั่วโมงให้พาวนวัดหลักทีละจุด ลมเย็นๆ ระหว่างนั่ง เด็กสนุกกว่าเดินมาก ส่วนเด็กเล็กที่นั่งรถเข็น ตุ๊กตุ๊กเหมาคือตัวเลือกที่สบายที่สุด

ถ้าจะเลือกที่เที่ยวอยุธยาให้เด็กได้แค่ที่เดียว ขอเป็นที่นี่ วัดมหาธาตุ มีจุดที่โด่งดังที่สุดของเมือง — เศียรพระพุทธรูปหินทรายที่ถูกรากต้นโพธิ์โอบไว้ เป็นภาพที่เด็กเห็นแล้วตื่นตาและถามไม่หยุด เป็นโอกาสเล่าให้ฟังว่าเมืองนี้เคยเป็นเมืองหลวงเมื่อหลายร้อยปีก่อน รอบๆ ยังมีปรางค์และเจดีย์ให้เดินชม พื้นที่ไม่ใหญ่มาก เดินไหวกับเด็ก สอนเด็กให้ก้มหรือนั่งให้หัวต่ำกว่าเศียรพระเมื่อถ่ายรูป เป็นมารยาทที่นี่

วัดไชยวัฒนารามเป็นวัดที่สวยที่สุดของอยุธยาสำหรับถ่ายรูป — ปรางค์ประธานองค์ใหญ่ทรงขอม ล้อมด้วยปรางค์บริวารตั้งเรียงกันริมแม่น้ำ ลานวัดกว้างให้เด็กวิ่งเล่นได้สบาย ช่วงเวลาที่ดีที่สุดคือ ตอนเย็นใกล้พระอาทิตย์ตก แสงทอง อากาศเย็นลง และไม่ร้อนเหมือนตอนกลางวัน หลายครอบครัวมาที่นี่เป็นจุดปิดท้ายวัน บางช่วงมีคนแต่งชุดไทยมาถ่ายรูปด้วย เด็กๆ ชอบดู ที่นี่อยู่นอกเกาะเมืองฝั่งตะวันตก ไปด้วยตุ๊กตุ๊กหรือรถสะดวกสุด

วัดพระศรีสรรเพชญ์คือวัดในเขตพระราชวังหลวงเดิมของอยุธยา จุดเด่นคือ เจดีย์ทรงระฆังสีขาวสามองค์เรียงกัน ที่กลายเป็นภาพสัญลักษณ์ของเมือง เล่าให้เด็กฟังได้ว่าตรงนี้เคยเป็นวังของกษัตริย์ เหมือนพระบรมมหาราชวังที่กรุงเทพในสมัยก่อน ลานกว้างเดินสบาย อยู่ติดกับวิหารพระมงคลบพิตรที่มีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ในร่ม เข้าไปหลบแดดและไหว้พระได้ เดินรวมกันสองจุดในครั้งเดียว

รู้ไหมว่าตัวเมืองอยุธยาเป็นเกาะที่มีแม่น้ำล้อมรอบทั้งสามด้าน นั่นแปลว่า การนั่งเรือคือวิธีเที่ยวที่เหมาะกับเด็กมาก — แทนที่จะเดินกลางแดด พาเด็กลงเรือล่องรอบเกาะเมือง ชมวัดริมน้ำอย่างวัดไชยวัฒนารามและวัดพุทไธศวรรย์จากมุมที่เห็นได้เฉพาะทางน้ำ ลมเย็น เด็กได้นั่งพัก และยังเห็นวิถีชีวิตริมแม่น้ำผ่านไปเรื่อยๆ มีทั้งเรือเหมาส่วนตัวและเรือทัวร์ช่วงเย็น บางลำมีอาหารเย็นบนเรือด้วย เป็นกิจกรรมที่ดีไว้สลับกับวันที่เดินวัดมาเยอะ

หลังเที่ยววัดมาทั้งเช้า เด็กต้องการที่ที่ได้กินและได้เล่น ตลาดน้ำอโยธยา คือคำตอบ เป็นตลาดน้ำจำลองสไตล์ย้อนยุคที่มีร้านอาหารและขนมไทยเรียงรายริมน้ำ เดินชิม ขนมไทยโบราณ ได้เพลินๆ มีโซนให้อาหารปลา ป้อนอาหารสัตว์ตัวเล็กๆ และบางช่วงมีการแสดงให้ดู เด็กได้วิ่งเล่น ได้กิน และผู้ใหญ่ได้นั่งพักในร่ม เป็นช่วงพักกลางวันที่ดีก่อนออกไปเที่ยววัดต่อช่วงเย็น

วัดใหญ่ชัยมงคลเป็นวัดที่เด็กตื่นเต้นที่สุดวัดหนึ่ง เพราะมี เจดีย์ประธานองค์สูงที่ปีนบันไดขึ้นไปได้ ข้างบนมองเห็นวิวรอบวัดและแถวพระพุทธรูปห่มผ้าเหลืองเรียงราย เด็กโตชอบความท้าทายของการปีน ส่วนอีกมุมของวัดมี พระนอนองค์ใหญ่ ที่เด็กเล็กมองแล้วตาโต วัดนี้ยังเป็นวัดที่มีพระสงฆ์จำพรรษาจริง ต่างจากโบราณสถานที่เป็นซากปรักหักพัง บรรยากาศร่มรื่นกว่า มีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา อยู่นอกเกาะเมืองฝั่งตะวันออกเฉียงใต้

อยุธยามีช้างเป็นส่วนหนึ่งของเมืองมานาน และเด็กแทบทุกคนอยากเข้าใกล้ช้าง แต่เราแนะนำให้เลือก การดูและให้อาหารช้าง มากกว่าการขี่ช้าง เพราะการขี่มีข้อกังวลเรื่องสวัสดิภาพสัตว์และความปลอดภัย ปัจจุบันมีจุดที่ให้เด็กยืน ป้อนกล้วยหรืออ้อย ให้ช้างในระยะใกล้แบบมีควาญดูแล ซึ่งเด็กตื่นเต้นและได้เรียนรู้มากกว่า เป็นโอกาสสอนเด็กเรื่องการเข้าหาสัตว์อย่างใจเย็น — เข้าหาช้าๆ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ใช้แฟลช และฟังคำแนะนำของควาญเสมอ

ถ้ามีเวลามากกว่าหนึ่งวันหรืออยากได้ที่เที่ยวที่ไม่ใช่ซากโบราณสถาน พระราชวังบางปะอิน เป็นวังฤดูร้อนที่ยังสมบูรณ์สวยงาม มี สวนและสนามหญ้ากว้างมาก ให้เด็กวิ่งเล่น มีพระที่นั่งหลากสไตล์ทั้งไทย จีน และยุโรปกลางสระน้ำ และที่เด็กชอบคือ เช่ารถกอล์ฟไฟฟ้าขับชมรอบวัง ได้ ไม่ต้องเดินไกลกลางแดด อยู่ห่างจากตัวเมืองอยุธยาลงใต้ราว 20 กิโลเมตร แต่งกายสุภาพ (มีผ้าให้ยืมที่ทางเข้า)

ไม่มีอะไรปิดท้ายทริปอยุธยาได้ดีเท่ากับ โรตีสายไหม ของหวานประจำเมืองที่หากินที่อื่นไม่เหมือน — เป็นแผ่นแป้งโรตีบางๆ นุ่มๆ กับ เส้นน้ำตาลสายไหมหลากสี ที่หน้าตาเหมือนสายไหมแต่ทำจากน้ำตาล วิธีกินคือวางเส้นสายไหมลงบนแผ่นแป้งแล้วม้วนเอง ซึ่งสำหรับเด็กคือกิจกรรมสนุกพอๆ กับการได้กิน ร้านโรตีสายไหมเรียงรายอยู่หลายเจ้าในเมือง ซื้อเป็นของฝากกลับบ้านก็ได้เพราะเก็บได้หลายวัน เป็นรสชาติที่เด็กจะนึกถึงอยุธยาทุกครั้งที่ได้กิน

เริ่มจากของที่เด็กชอบแน่นอน โรตีสายไหมหวานกำลังดี ไม่เผ็ด เด็กกินได้ทุกคน และยังได้สนุกกับการม้วนเส้นสายไหมลงแป้งเอง ร้านดังหลายเจ้าให้ลองชิมก่อนซื้อ เลือกเส้นหลายสีให้เด็กตื่นเต้น

ก๋วยเตี๋ยวเรือเป็นอาหารขึ้นชื่อของอยุธยาที่เสิร์ฟใน ชามเล็ก พอดีคำเด็ก น้ำซุปเข้มข้นหอม เด็กส่วนใหญ่กินได้ ถ้ากลัวเผ็ดให้สั่งแบบไม่ใส่พริก ผู้ใหญ่มักสั่งหลายชามต่อคน ร้านดังมีหลายเจ้าทั้งในเมืองและริมน้ำ เป็นมื้อกลางวันที่อิ่มและไม่แพง

มื้อเย็นของครอบครัวที่อยุธยาควรเป็น ร้านอาหารริมแม่น้ำ ที่มีลมเย็นและบรรยากาศดี เมนูเด่นคือ กุ้งแม่น้ำเผา ตัวใหญ่มีมัน ผู้ใหญ่ชอบมาก ส่วนเด็กสั่งข้าวผัด ไข่เจียว หรือผัดผักง่ายๆ ได้ทุกร้าน หลายร้านมีที่นั่งริมน้ำให้เด็กดูเรือผ่าน บางแห่งอยู่ในโรงแรมริมน้ำที่พักอยู่แล้ว เดินลงมากินได้เลย

ตอนเย็นพาเด็กเดินตลาดในเมือง เช่น ตลาดโต้รุ่งและตลาดริมน้ำ ที่มีของกินเล่นเยอะ ทั้งขนมไทยโบราณ ไก่ทอด ลูกชิ้น และผลไม้ เด็กได้เลือกเอง ได้ลองหลายอย่างทีละนิด เป็นมื้อเย็นที่สนุกและไม่ต้องนั่งโต๊ะนานๆ ให้เด็กอยู่ไม่ติด ราคาถูกและบรรยากาศเป็นกันเอง