ทำไมสุสานดอนรักคือหัวใจของการรำลึกในกาญจนบุรี
ถ้าคุณมากาญจนบุรีเพื่อทำความเข้าใจเรื่องราวของ ทางรถไฟสายมรณะ สถานที่แรกที่ควรแวะคือที่นี่ — สุสานสัมพันธมิตรดอนรัก (Kanchanaburi War Cemetery) สุสานทหารในเครือจักรภพที่ตั้งอยู่กลางเมือง ติดถนนแสงชูโต ใกล้สถานีรถไฟ ไม่ใช่จุดเช็กอินถ่ายรูปสนุก ๆ แต่เป็นที่ที่เราหยุดเดิน หยุดคิด และให้เกียรติกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง
ภายในเป็นที่ฝังร่างของเชลยศึกฝ่ายสัมพันธมิตร ราว 6,982 นาย ส่วนใหญ่เป็นทหารชาวอังกฤษ ออสเตรเลีย และเนเธอร์แลนด์ ที่เสียชีวิตจากโรคภัย ภาวะขาดอาหาร และสภาพการบังคับใช้แรงงานอันโหดร้ายระหว่างการสร้างทางรถไฟไทย-พม่าในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 (ปี 1942–43) ภายใต้การยึดครองของกองทัพญี่ปุ่นในเวลานั้น แต่ละแผ่นจารึกสำริดที่วางเรียงรายบนสนามหญ้าคือชีวิตของคน ๆ หนึ่ง — มีชื่อ มีอายุ มีวันที่จากไป
สุสานนี้อยู่ในความดูแลของ Commonwealth War Graves Commission (CWGC) องค์กรที่ดูแลสุสานทหารในเครือจักรภพทั่วโลก นั่นคือเหตุผลที่ทุกอย่างที่นี่เป็นระเบียบเรียบร้อยและสะอาดงดงาม สนามหญ้าตัดเรียบ ดอกไม้ปลูกประดับ และแผ่นจารึกทุกแผ่นได้รับการดูแลอย่างพิถีพิถัน เป็นการให้เกียรติที่ต่อเนื่องมานานหลายสิบปี
