ทำไมบ้านไม้หลังนี้ถึงเป็นตำนานของกรุงเทพฯ
ลองนึกภาพ: คุณเลี้ยวจากถนนพระราม 1 เข้าซอยเกษมสันต์ 2 เสียงรถค่อยๆ เบาลง สุดซอยมีประตูไม้บานหนึ่ง พอก้าวพ้นเข้าไป กรุงเทพฯ ทั้งเมืองเหมือนถูกปิดเสียง — เหลือแค่สวนครึ้มแบบป่าร้อนชื้น บ่อบัวที่มีปลาคาร์ปแหวกว่าย และเรือนไทยไม้สักสีแดงเข้มยกพื้นสูงแบบโบราณ นี่คือบ้านของ จิม ทอมป์สัน ชายที่ใครๆ เรียกว่า "ราชาไหมไทย"
เจมส์ แฮร์ริสัน วิลสัน ทอมป์สัน เป็นสถาปนิกชาวอเมริกันที่มาถึงเมืองไทยช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่สองในฐานะเจ้าหน้าที่หน่วยข่าวกรอง OSS แล้วตกหลุมรักที่นี่จนตัดสินใจอยู่ต่อ ปี 1948 เขาร่วมก่อตั้งบริษัทอุตสาหกรรมไหมไทย ชุบชีวิตงานทอผ้าไหมที่กำลังจะหายไปให้กลับมามีลมหายใจ — ผ้าไหมของเขาถูกใช้ตัดชุดในละครบรอดเวย์เรื่อง The King and I จนแฟชั่นนิวยอร์กและปารีสหันมามองไหมไทยกันทั้งวงการ
ปี 1959 เขาประกอบความฝันของตัวเองขึ้นริมคลองแสนแสบ: เรือนไทยไม้สักเก่าหกหลัง บางหลังถอดมาจากชุมชนทอผ้าบ้านครัวฝั่งตรงข้ามคลอง บางหลังล่องเรือมาไกลจากอยุธยา ว่ากันว่าบางหลังอายุเป็นร้อยปี แล้วเติมข้างในด้วยของสะสมศิลปะที่เขาตระเวนหามาทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บ้านหลังนี้กลายเป็นจุดนัดพบของแขกเหรื่อจากทั่วโลกตั้งแต่ยังเป็นบ้านส่วนตัว
แต่สิ่งที่เปลี่ยนบ้านสวยหลังหนึ่งให้กลายเป็นตำนานคือวันอีสเตอร์ 26 มีนาคม 1967 — ทอมป์สันไปพักผ่อนที่คาเมรอนไฮแลนด์ส มาเลเซีย ออกไปเดินเล่นตอนบ่ายคนเดียว แล้วหายไปตลอดกาล ไม่มีร่องรอย ไม่มีคำตอบ จนถึงวันนี้ บ้านของเขาจึงไม่ใช่แค่พิพิธภัณฑ์ แต่เป็นบทสุดท้ายที่ยังเขียนไม่จบของเรื่องเล่าที่ดีที่สุดเรื่องหนึ่งของกรุงเทพฯ
