เรียงจากที่ใกล้ที่สุด ออกไปเจอของจริง
เรียงจากใกล้ไปไกล — บอกชัดว่าอันไหนครึ่งวัน อันไหนทั้งวัน อันไหนต้องเผื่อเวลาเดินทางเยอะ
1
ถ้ามีเวลาออกนอกหาดแค่ทริปเดียว ขอแนะนำเกาะนี้ก่อนเลย เกาะอู๋จือโจวเป็นเกาะเล็กๆ ล้อมด้วยแนวปะการังนอกอ่าวไหถัง คนจีนเรียกว่า มัลดีฟส์เมืองจีน เพราะน้ำใสจนมองเห็นพื้นทรายและฝูงปลา เป็นจุดดำน้ำดูปะการังที่ดังที่สุดของซานย่า
บนเกาะมีกิจกรรมทางน้ำครบ — ดำน้ำตื้น ดำน้ำลึก เจ็ตสกี พาราเซล เดินใต้ทะเล (sea-walk) และจุดถ่ายรูปวิวทะเลยอดฮิตอย่าง ป้ายรัก และเก้าอี้ริมน้ำ ตั๋วเข้าเกาะรวมเรือไป-กลับแล้ว แต่กิจกรรมทางน้ำส่วนใหญ่จ่ายเพิ่มต่างหาก เกาะอยู่ใกล้รีสอร์ตอ่าวไหถังมาก ขับรถ ~30 นาทีถึงท่าเรือ บอกตรงๆ ว่าคนเยอะมาก — ไปเรือเที่ยวเช้าสุดจะได้เกาะที่ยังเงียบและแสงสวย อยากรู้ลึกขึ้นอ่านคู่มือเกาะอู๋จือโจวฉบับเต็มได้
2
เบื่อแดดริมหาดแล้วอยากเข้าร่มเย็นๆ บ้าง? ยาโนต้าคือคำตอบ — สวนป่าฝนเขตร้อนขนาดใหญ่ในเขตเป่าถิง ห่างจากตัวเมืองซานย่าราว 35 กม. ขับรถ ~45 นาที พอเข้าเขตป่าอุณหภูมิจะเย็นลงทันที อากาศชื้นๆ มีลำธาร น้ำตก และต้นไม้สูงปกคลุม
ไฮไลต์คือ ทางเดินไม้เลียบหุบเขา ลอดผ่านน้ำตกและโขดหิน, สกายวอล์กกระจก ที่ยื่นออกไปเหนือหุบเขา, กิจกรรมลุยน้ำตก (踏瀑戏水) เดินฝ่าสายน้ำที่ไหลผ่านหิน และซิปไลน์ มีมุมวัฒนธรรมชนเผ่าหลีให้ดูด้วย บอกตรงๆ ว่าวันฝนตกทางเดินลื่นมาก ต้องใส่รองเท้ายึดเกาะดีและพกเสื้อกันฝน อ่านรายละเอียดเต็มได้ที่คู่มือป่าฝนยาโนต้า
3
ถ้าอยากดำน้ำจริงจังและหนีฝูงชนของอู๋จือโจว เกาะเฟินเจี้ยโจวคืออีกตัวเลือก เป็นเกาะนอกชายฝั่งอำเภอหลิงสุ่ย (Lingshui) ห่างจากซานย่าราว 90 กม. ชื่อ เกาะแบ่งเขต มาจากตำแหน่งที่กั้นระหว่างไหหลำตอนใต้กับตอนกลาง น้ำใส ปะการังสมบูรณ์ และเป็นฐานฝึกดำน้ำ PADI ขนาดใหญ่ของไหหลำ
บนเกาะมีกิจกรรมครบเหมือนอู๋จือโจว — ดำน้ำดูปะการัง ตกปลา เจ็ตสกี พาราเซล และโชว์โลมา บอกตรงๆ ว่าเกาะนี้ไกลกว่าอู๋จือโจวพอควร ต้องนั่งรถหรือรถไฟไปหลิงสุ่ยก่อนแล้วต่อเรือ ถ้าพักอ่าวไหถังและมีแค่วันเดียว อู๋จือโจวสะดวกกว่ามาก แต่ถ้าตั้งใจมาดำน้ำหรืออยากได้เกาะที่คนน้อยกว่า เฟินเจี้ยโจวคุ้มที่จะไป
อยากเข้าใจว่าใครคือคนพื้นเมืองของเกาะไหหลำ? ปินหลางกู่ หรือ หุบเขาหมาก คือสวนวัฒนธรรมที่เล่าเรื่องชนเผ่า หลี (Li) และ เหมียว (Miao) ชนพื้นเมืองดั้งเดิมของไหหลำ ตั้งอยู่ในเขตเป่าถิง ห่างจากซานย่า ~28 กม. ขับรถราว 40 นาที ชื่อ หุบเขาหมาก มาจากดงต้นหมาก (areca/betel) ที่ขึ้นเต็มพื้นที่
ภายในมีหมู่บ้านบ้านเรือนดั้งเดิมแบบ บ้านเรือเอกเขนก (boat-shaped house), การสาธิตงานทอผ้าหลีที่ขึ้นทะเบียนมรดกวัฒนธรรม, รอยสักหน้าของหญิงเผ่าหลีรุ่นเก่า และโชว์ใหญ่กลางแจ้งเล่าตำนานท้องถิ่น บอกตรงๆ ว่าที่นี่เหมาะกับคนที่อยากได้มากกว่าแค่ถ่ายรูป — ถ้าสนใจวัฒนธรรมจริงๆ จะสนุก แต่ถ้าตามหาทะเลสวยๆ อาจไม่ใช่ทาง มักไปคู่กับยาโนต้าได้เพราะอยู่ใกล้กัน
เกาะลิงหนานวันคือเขตอนุรักษ์ลิงแสมป่าบนคาบสมุทรหนานวัน อำเภอหลิงสุ่ย ห่างจากซานย่าราว 90 กม. จุดที่สนุกที่สุดคือ กระเช้าลอยฟ้าข้ามอ่าวยาว ~2,138 เมตร ใช้เวลา ~10 นาที มองลงไปเห็นหมู่บ้านประมงซินชุน (Xincun) ที่มีแพปลาเรียงเต็มอ่าว วิวสวยมาก
บนเกาะมีลิงป่าหลายพันตัวเดินกันให้ว่อน มีโชว์ลิงและจุดให้อาหาร บอกตรงๆ ว่าทริปนี้เหมาะกับครอบครัวที่มีเด็กหรือคนชอบสัตว์เป็นพิเศษ ถ้าแค่อยากดูทะเลเฉยๆ มีตัวเลือกใกล้กว่านี้เยอะ และต้องเผื่อเวลาเดินทางไป-กลับพอควร เตือนไว้ก่อน — ลิงที่นี่ขโมยของเก่ง อย่าถือถุงพลาสติก อาหาร หรือของมันวาวไว้ในมือ และระวังกระเป๋า
ถ้าอยากเห็นไหหลำในมุมที่ไม่ใช่รีสอร์ต ลองนั่งรถไฟขึ้นไปไหโข่ว เมืองหลวงของมณฑลไหหลำที่อยู่ปลายเหนือสุดของเกาะ บรรยากาศต่างจากซานย่าโดยสิ้นเชิง — เป็นเมืองจริงที่มีคนทำงาน มีของกินถูกๆ และมีประวัติศาสตร์
ไฮไลต์คือ ถนนเก่าฉีโหลว (骑楼老街) ย่านตึกแถวสไตล์อาเขตเก่าที่ผสมสถาปัตยกรรมยุโรป อาหรับ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตึกแถวมีระเบียงยื่นคลุมทางเดิน เดินชิลล์ ถ่ายรูปสวย และมีของกินไหหลำแท้ๆ อีกจุดคือ สวนภูเขาไฟไหโข่ว (海口火山群) ทางใต้ของเมือง — อุทยานธรณีโลกของยูเนสโก (UNESCO Global Geopark) ที่มีปากปล่องภูเขาไฟดับให้เดินขึ้นชม บอกตรงๆ ว่าไหโข่วเป็นทริปวันยาว — รถไฟไป-กลับกินเวลา 3–4 ชม. ควรเริ่มแต่เช้า ถ้าอยากเก็บทั้งเมืองเก่าและสวนภูเขาไฟ