อาคารราว 980 หลัง จักรพรรดิ 24 พระองค์ และกำแพงสีแดงคูน้ำล้อมรอบกลางกรุงปักกิ่ง — ที่นี่คือวังหลวงที่ยังคงสภาพสมบูรณ์ที่สุดในโลก เราพาวางแผนเส้นทางเดิน ตั๋ว กฎจองล่วงหน้า และมุมถ่ายภาพที่คนไปแล้วบอกต่อกัน
ลองนึกภาพ — คุณเดินผ่านประตูสีแดงเข้มที่สูงเท่าตึก 6 ชั้น ข้ามลานหินกว้างจนสุดสายตา แล้วท้องพระโรงหลังคาทองก็ค่อยๆ ปรากฏขึ้นทีละหลัง นี่คือที่ที่จักรพรรดิจีนปกครองอาณาจักรมาเกือบ 500 ปี โดยที่คนธรรมดาเข้าไม่ได้เลย จนได้ชื่อว่า "พระราชวังต้องห้าม"
พระราชวังต้องห้าม (故宫 Gùgōng) สร้างเสร็จในปี 1420 สมัยจักรพรรดิหย่งเล่อแห่งราชวงศ์หมิง ใช้เป็นที่ประทับและศูนย์กลางการปกครองของจักรพรรดิ 24 พระองค์ ตลอดราชวงศ์หมิงและชิง บนพื้นที่ราว 72 เฮกตาร์ มีอาคารกว่า 980 หลัง และห้องเกือบ 9,000 ห้อง ทำให้ที่นี่เป็นกลุ่มอาคารวังหลวงไม้ที่ใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดในโลก ปัจจุบันเปิดเป็น พิพิธภัณฑ์พระราชวัง (Palace Museum) เก็บสมบัติของราชสำนักไว้กว่าล้านชิ้น และได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโกตั้งแต่ปี 1987
ผังของวังออกแบบตามแกนกลางเหนือ-ใต้อย่างเคร่งครัด แบ่งเป็นสองส่วนหลัก — พระราชฐานชั้นนอก (Outer Court) ที่ใช้ประกอบพระราชพิธีและบริหารราชการ มีสามท้องพระโรงใหญ่เรียงตามแกน และ พระราชฐานชั้นใน (Inner Court) ที่เป็นที่ประทับของจักรพรรดิ พระมเหสี และนางสนม จุดสำคัญคือ ทุกคนเดินทางเดียวจากใต้ขึ้นเหนือ เพราะวังเปิดให้เข้าทางประตูอู่เหมินทางใต้ และออกทางประตูเสินอู่ทางเหนือเท่านั้น
เดินจากใต้ขึ้นเหนือตามลำดับนี้ — จะได้ครบทั้งความยิ่งใหญ่และรายละเอียด
1
ทางเข้าวังคือประตูอู่เหมินทางทิศใต้ ประตูรูปตัว U ขนาดมหึมาที่เคยใช้เป็นที่จักรพรรดิตรวจพลและประกาศพระราชโองการสำคัญ สูงราว 38 เมตร เมื่อยืนอยู่ตรงนี้มองเข้าไป คุณจะเห็นว่าวังถูกออกแบบให้คนรู้สึกเล็กลงเรื่อยๆ ทันทีที่เข้าประตูจะเจอลำธารน้ำทอง(Golden Water River) คดเป็นรูปธนูพร้อมสะพานหินอ่อนสีขาว 5 สะพานทอดข้าม
เลยประตูไทเหอเข้าไปคือลานหินกว้างที่สุดในวัง รองรับคนได้หลายหมื่น ปลายลานคือ ท้องพระโรงไท่เหอ (太和殿 Hall of Supreme Harmony) อาคารไม้ที่ใหญ่ที่สุดในวัง ตั้งอยู่บนฐานหินอ่อนสามชั้น เป็นที่ประกอบพระราชพิธีสำคัญที่สุด เช่น ขึ้นครองราชย์และอภิเษกสมรส ด้านหลังเรียงต่อด้วยท้องพระโรงจงเหอ (中和殿) และเป่าเหอ (保和殿) ตามแกนกลาง สังเกตหลังคาที่มีรูปปั้นสัตว์มงคลเรียงตามชายคา — ยิ่งสำคัญยิ่งมีจำนวนมาก
เลยท้องพระโรงเป่าเหอไปคือเขตที่ประทับส่วนพระองค์ ขนาดอาคารเล็กลงและบรรยากาศใกล้ชิดขึ้น — ตำหนักเฉียนชิง (乾清宫) เป็นที่ประทับและที่ว่าราชการของจักรพรรดิ ตามด้วยตำหนักเจียวไท่และตำหนักคุนหนิงของพระมเหสี โซนนี้คือที่ที่ชีวิตจริงของราชสำนักดำเนินไป ทั้งเรื่องการเมือง พิธีกรรม และเรื่องราวในวังที่กลายเป็นละครหลายเรื่อง รอบๆ มีตำหนักเล็กๆ ของนางสนมเรียงเป็นปีกตะวันออกและตะวันตก
เกือบสุดทางเหนือคือสวนหลวง พื้นที่สีเขียวร่มรื่นที่ราชสำนักใช้พักผ่อน มีศาลา ต้นสนเก่าแก่อายุหลายร้อยปี หินประดับรูปทรงแปลกตา และเนินหินจำลองภูเขา ตัดกับสถาปัตยกรรมแข็งกระด้างของวังส่วนอื่นอย่างชัดเจน เป็นจุดพักขาที่ดีก่อนเดินออกประตูเหนือ และเป็นมุมถ่ายภาพที่ร่มรื่นที่สุดในวัง
ในเขตตำหนักหนิงโซ่ว (Palace of Tranquil Longevity) ปีกตะวันออก มีสองห้องจัดแสดงที่ต้องซื้อตั๋วเพิ่มแยกต่างหาก แต่คุ้มมาก — ห้องสมบัติ (珍宝馆) รวมเครื่องทอง หยก เพชรพลอย และของล้ำค่าของราชสำนัก ส่วน ห้องนาฬิกา (钟表馆) จัดแสดงนาฬิกากลไกประดับอัญมณีที่จักรพรรดิสะสมจากทั่วโลก หลายเรือนยังเดินได้และมีโชว์กลไกเป็นรอบ ในโซนนี้ยังมีกำแพงมังกรเก้าตัว (Nine-Dragon Wall) เซรามิกเคลือบสีที่งดงามมาก
6
ทางออกเดียวคือ ประตูเสินอู่ (Gate of Divine Prowess) ทางทิศเหนือ พอออกมาแล้วอย่าเพิ่งกลับ — ข้ามถนนไปคือ สวนสาธารณะจิ่งซาน (景山公园) เนินเขาเทียมที่สร้างจากดินขุดคูเมืองวัง เดินขึ้นถึงศาลายอดเขา ~10 นาที จะเห็นทะเลหลังคาสีทองของพระราชวังทั้งหมดเรียงตามแกนกลางจากมุมสูง นี่คือภาพโปสการ์ดที่ทุกคนอยากได้ และเป็นวิธีปิดทริปที่ดีที่สุด
เรื่องสำคัญที่สุดของที่นี่คือ ต้องจองตั๋วล่วงหน้า — อ่านให้ครบก่อนวางแผน
พระราชวังต้องห้ามอยู่ใจกลางปักกิ่งพอดี เดินทางง่ายด้วยรถไฟใต้ดิน — แต่ต้องจำไว้ว่า เข้าทางใต้ ออกทางเหนือ ขาเข้ากับขาออกอยู่คนละด้านของวัง:
ลงสถานี Tiananmen East หรือ West เดินผ่านจัตุรัสเทียนอันเหมินและประตูเทียนอันเหมินเข้าไปถึงประตูอู่เหมิน ~10–15 นาที สแกนพาสปอร์ตเข้าที่ประตูอู่เหมิน อย่าลืมว่าวังเข้าทางนี้ทางเดียว
ออกประตูเสินอู่ทางเหนือ ตรงนี้ไม่มีสถานีรถไฟใต้ดินติดประตู ทางเลือกดีที่สุดคือข้ามถนนขึ้นเขาจิ่งซานถ่ายวิว แล้วค่อยเรียกแท็กซี่/DiDi หรือเดินไปหาสถานีรถไฟใต้ดินใกล้เคียง
เพราะขาเข้าต้องเดินผ่านจัตุรัสเทียนอันเหมินอยู่แล้ว แนะนำเริ่มเช้าที่จัตุรัส (ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งหนึ่ง) ดูพิธีเชิญธง ถ้ามาทัน แล้วต่อเข้าวัง จบครึ่งวันแรกครบทั้งสองที่
ถ้ามีเวลาทั้งวัน: เช้าจัตุรัสเทียนอันเหมิน → เข้าวังช่วงสายถึงบ่าย → ออกประตูเหนือขึ้นเขาจิ่งซานตอนแสงเย็น → ลงมาเดินย่านหูท่งเก่า (Nanluoguxiang อยู่ไม่ไกล) จบวันด้วยเป็ดปักกิ่งสักมื้อ
พักย่านหวังฝู่จิ่งหรือเฉียนเหมินจะเดินหรือนั่งรถไฟใต้ดินไม่กี่สถานีถึงประตูวัง บางคนชอบนอนในเรือนหูท่งแบบจีนโบราณรอบๆ เพื่อเดินมาวังตอนเช้าทันก่อนคนเยอะ ดูรีวิวและเปรียบเทียบโรงแรมรอบย่านนี้ที่เราคัดมาให้: