เดินจากประตูท่าแพไปสุดถนนราชดำเนิน คุณจะเจอวัดที่คนเชียงใหม่ยกให้เป็นหัวใจของเมืองเก่า — หน้าบันทองอร่าม วิหารลายคำลายทองล่องชาด และพระพุทธสิหิงค์ที่ผู้คนมากราบไหว้มากว่า 600 ปี
ลองนึกภาพ: คุณเดินเข้าเขตคูเมืองสี่เหลี่ยมตอนแปดโมงเช้า แดดยังอ่อนๆ พระกำลังกวาดลานวัด แล้วตรงหน้าคือวิหารหลังใหญ่หน้าบันปิดทองทั้งผืน ช่อฟ้ารูปนาคโค้งขึ้นฟ้า นี่คือ วัดพระสิงห์ — วัดที่คนเชียงใหม่เรียกกันว่าวัดคู่บ้านคู่เมือง และเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวเกือบทุกคนเริ่มต้นทำความรู้จักเมืองเก่า
วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร สร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 1888 ในสมัยพญาผายู กษัตริย์ราชวงศ์มังราย เดิมสร้างขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิของพระราชบิดา แล้วค่อยๆ กลายเป็นวัดสำคัญที่สุดวัดหนึ่งของอาณาจักรล้านนา ตั้งอยู่ปลายถนนราชดำเนินทางทิศตะวันตกของเมืองเก่าพอดี เป็นเหมือนหมุดหมายที่มองหาได้ง่ายเวลาเดินเที่ยวในคูเมือง วัดนี้ได้รับการยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดวรมหาวิหาร ซึ่งบอกได้ถึงความสำคัญที่มีต่อทั้งเมืองและคณะสงฆ์ล้านนา
สิ่งที่ทำให้วัดพระสิงห์ไม่ใช่แค่ "วัดสวยอีกวัด" คือ งานช่างล้านนาแท้ๆ ที่รวมอยู่ในที่เดียว — วิหารลายคำที่ผนังเต็มไปด้วยลายทองล่องชาดและจิตรกรรมเล่าเรื่อง พระพุทธสิหิงค์พระพุทธรูปคู่เมืองที่เป็นศูนย์กลางของสงกรานต์เชียงใหม่ และพระธาตุเจดีย์ทรงระฆังปิดทองด้านหลัง เดินรอบเดียวได้เห็นทั้งสถาปัตยกรรม จิตรกรรม และศรัทธาที่ยังมีชีวิตอยู่จริง
จากวิหารลายคำไปถึงพระธาตุเจดีย์ทอง — ไล่ดูทีละจุดให้ครบในรอบเดียว
วิหารหลังเล็กด้านหลังที่หลายคนเดินผ่านเพราะไม่รู้ คือสิ่งที่สวยที่สุดในวัด ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์ ผนังด้านในประดับ "ลายคำ" คือลายทองล่องชาดบนพื้นแดงชาดที่ช่างล้านนาทำขึ้นอย่างประณีต พร้อมจิตรกรรมฝาผนังเล่าเรื่องสังข์ทองและสุวรรณหงส์ ฝีมือช่างเชียงใหม่ราวร้อยกว่าปีก่อนที่ยังคมชัด ถ้ามาวัดนี้แล้วไม่เข้าวิหารลายคำถือว่าพลาดของจริง
พระพุทธสิหิงค์เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยศิลปะเชียงแสนที่ชาวเชียงใหม่เคารพมาก เชื่อกันว่าอัญเชิญมาประดิษฐานที่นี่จนเป็นที่มาของชื่อ "วัดพระสิงห์" ทุกปีช่วงสงกรานต์จะมีการอัญเชิญแห่รอบเมืองให้ผู้คนได้สรงน้ำ ถือเป็นหนึ่งในพิธีที่สำคัญที่สุดของเมือง ถ้ามาช่วงเทศกาลจะได้เห็นวัดในอีกบรรยากาศหนึ่งที่คึกคักเต็มไปด้วยศรัทธา
วิหารหลวงหลังใหญ่ที่เห็นตั้งแต่หน้าวัดคือภาพจำของวัดพระสิงห์ หน้าบันปิดทองทั้งผืนแกะสลักลายพรรณพฤกษา ช่อฟ้าใบระกาเป็นรูปนาคโค้งงอนขึ้นฟ้าตามแบบล้านนา ด้านในประดิษฐานพระประธานองค์ใหญ่ เพดานไม้เขียนลายทอง ช่วงแสงเช้าหรือเย็นที่แดดเฉียงมากระทบหน้าบัน ทองจะเปล่งประกายสวยเป็นพิเศษ เป็นมุมถ่ายภาพยอดนิยมของวัด
เดินเลยวิหารหลวงไปด้านหลังจะพบพระธาตุเจดีย์ทรงระฆังแบบล้านนาที่ปิดทองทั้งองค์ ฐานประดับช้างปูนปั้นยื่นออกมาตามคติศิลปะล้านนา-สุโขทัย ตั้งเด่นอยู่กลางลานท่ามกลางเจดีย์รายเล็กๆ เป็นจุดที่คนนิยมเดินประทักษิณ (เดินเวียนขวา) สามรอบเพื่อความเป็นสิริมงคล ยามเย็นแสงทองกระทบองค์เจดีย์สวยมาก
นอกจากวิหารและเจดีย์ ลองสังเกตหอไตร (อาคารเก็บคัมภีร์) ที่ยกพื้นสูง ผนังประดับลายปูนปั้นเทวดาอ่อนช้อย และงานแกะสลักไม้ตามหน้าต่างซุ้มประตูทั่ววัด ล้วนเป็นฝีมือช่างเชียงใหม่ที่สืบทอดกันมา เดินช้าๆ มองรายละเอียดเล็กๆ พวกนี้จะเห็นว่าทั้งวัดคือพิพิธภัณฑ์งานช่างล้านนาที่ยังใช้งานจริง ไม่ใช่แค่โบราณสถานที่ตั้งไว้ดู
ช่วงเวลาที่ดีที่สุดคือ เช้าตรู่ราว 07.00–09.00 น. หรือ ช่วงใกล้ค่ำ 16.00–18.00 น. — สองช่วงนี้แดดไม่แรง อากาศกำลังสบาย คนน้อยกว่ากลางวันมาก และแสงเฉียงทำให้หน้าบันทองกับองค์เจดีย์เปล่งประกายสวยเป็นพิเศษ ตอนเช้ายังได้เห็นพระทำวัตรและบรรยากาศวัดที่สงบจริงๆ ก่อนนักท่องเที่ยวจะมาถึง
ถ้าวางแผนมาช่วง พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ จะเจออากาศเย็นสบายที่สุดของเชียงใหม่ เดินเที่ยววัดได้ทั้งวันไม่เหนื่อย แต่ขอบอกตามตรงว่าช่วง กุมภาพันธ์ปลายถึงเมษายน มักมีปัญหาหมอกควันจากการเผา ฟ้าอาจขมุกขมัวและถ่ายภาพไม่สวยเท่าหน้าหนาว เป็นเรื่องที่ควรรู้ไว้ก่อนวางแผน
วัดพระสิงห์ยังเป็นวัดที่ใช้ประกอบศาสนกิจจริง ไม่ใช่แค่สถานที่ท่องเที่ยว จึงควร แต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่าทั้งชายและหญิง งดเสื้อกล้าม เสื้อสายเดี่ยว และกางเกงหรือกระโปรงสั้น ก่อนเข้าวิหารทุกหลังต้อง ถอดรองเท้า และเมื่อนั่งในวิหารควรนั่งพับเพียบหันเท้าออกจากพระประธาน ไม่ชี้เท้าหรือหันหลังให้พระพุทธรูปเวลาถ่ายภาพ
พกผ้าคลุมไหล่ติดตัวไว้สักผืนจะสะดวกมาก ถ้าลืมมาจริงๆ หน้าวัดมักมีผ้าให้ยืมหรือเช่า การลดเสียงพูดคุยและถ่ายภาพอย่างสำรวมเป็นการให้เกียรติทั้งสถานที่และผู้ที่มาทำบุญ
ข้อดีที่สุดของวัดพระสิงห์คือทำเล — อยู่ในเขตคูเมืองเก่าที่วัดสำคัญเรียงกันอยู่ในระยะเดิน เส้นทางคลาสสิกคือเดินตามถนนราชดำเนินจากวัดพระสิงห์ไปวัดเจดีย์หลวงที่มีเจดีย์ใหญ่พังทลายบางส่วน ห่างกันแค่ราว 700 เมตร ระหว่างทางยังมีวัดเล็กๆ น่าแวะอย่างวัดพันเตา
ถ้ามีเวลาครึ่งวัน แนะนำเดินสำรวจเมืองเก่าเชียงใหม่ให้ครบ ตั้งแต่ประตูท่าแพ คูเมือง ไปจนถึงคาเฟ่และร้านรวงในตรอกเล็กๆ เป็นการไหว้พระและซึมซับเสน่ห์ล้านนาไปพร้อมกัน หรือดูภาพรวมที่เที่ยวเชียงใหม่ทั้งหมดเพื่อวางแผนทั้งทริป
วัดพระสิงห์อยู่ปลายถนนราชดำเนินทางทิศตะวันตกของเมืองเก่า ในเขตคูเมืองสี่เหลี่ยม เดินทางง่ายมากเพราะอยู่ใจกลางเมือง เชียงใหม่ไม่มีรถไฟฟ้า การเดินและรถแดงคือพระเอก
ทั้งหมดอยู่ในเมืองเก่าหรือใกล้เชียงใหม่ — เที่ยวต่อกันได้ในวันเดียว