เมืองท่าที่เปิดรับโลกก่อนใครในญี่ปุ่น — ตั้งแต่ปี 1854 ที่นี่เคยเป็นที่ที่นักการทูตต่างชาติ พ่อค้า และนักบวชมาปักหลัก ร่องรอยทั้งหมดยังอยู่ พร้อมกับทะเลสาบภูเขาไฟ ตลาดปลาที่คึกคักที่สุดในฮอกไกโด และวิวกลางคืนที่ได้รับการโหวตให้ติดอันดับโลกสามสมัยซ้อน
เอาจริงๆ ถ้าจะบอกว่าฮาโกดาเตะคือแค่ "เมืองวิวกลางคืน" — นั่นเป็นการพูดถึงเพียงหนึ่งในสิบของสิ่งที่เมืองนี้มีให้ ลองนึกภาพตื่นเช้า 05.30 น. เพื่อไปตลาดอาซาอิจิที่พ่อค้าแม่ค้าตะโกนขายปูทะเล กุ้งมังกร และอิคูราที่เพิ่งขนมาจากเรือชั่วโมงก่อน กินข้าวหน้าไข่ปลาแซลมอนสด แล้วเดินขึ้นเนินในย่านโมโตมาจิที่โบสถ์รัสเซียสีขาวกำลังรับแสงเช้า กงสุลอังกฤษเก่าแก่อยู่ข้างๆ และลาดฮาจิมันซากะที่ยาวตรงไปสู่ท่าเรือ — นั่นคือก่อน 09.00 น.
บ่ายคุณอาจนั่งรถรางไปกอร์โยคาคุดูป้อมดาว 5 แฉกรูปลักษณ์เดียวกับในตำราประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น แล้วค่ำคืนขึ้นกระเช้าสู่ยอดเขาฮาโกดาเตะที่ไฟเมืองสองฝั่งอ่าวสะพรั่งเบื้องล่าง เราเลือก 9 ที่เที่ยว ที่บอกเล่าเมืองนี้ได้ครบที่สุด ทั้งสำหรับคนมาวันเดียวและคนอยู่สองสามวัน
เรียงตามสิ่งที่คนไปมาแล้วยังพูดถึงซ้ำอีกครั้ง
1
บอกเลยว่านี่คือเหตุผลหลักที่คนส่วนใหญ่มาฮาโกดาเตะ — วิวกลางคืนจากยอดเขาสูง 334 เมตรที่มองลงมาเห็นแสงไฟของเมืองสองข้างอ่าวรูปโค้งงาม ซ้ายคืออ่าวฮาโกดาเตะ ขวาคือ Tsugaru Strait และถ้าคืนฟ้าใส จะเห็นแสงไฟจากฝั่ง Aomori บนเกาะ Honshu ลิบๆ ไกลออกไป วิวนี้ได้รับการโหวตให้ติดอันดับ "หนึ่งในสามวิวกลางคืนที่สวยที่สุดในโลก" ร่วมกับนาโกย่าและโกเบมาหลายทศวรรษ กระเช้า (Ropeway) ขึ้นลงทุก 10 นาที ใช้เวลาขึ้น 3 นาที แต่ละที่ยอดมีดาดฟ้าชั้น 2 ที่อยู่กลางแจ้ง หน้าหนาวลมแรง เตรียมเสื้อกันหนาวไว้ด้วย
2
เคยเจอไหม — สถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่สวยงามได้ทั้งในหน้าหนังสือและในชีวิตจริงพร้อมกัน กอร์โยคาคุเป็นป้อมปราการรูปดาว 5 แฉกที่สร้างในปี 1864 ตามแบบป้อมยุโรป และกลายเป็นจุดสุดท้ายที่กองทัพ Tokugawa ยืนหยัดก่อนพ่ายแพ้ในสงคราม Boshin War 1869 ซึ่งนำไปสู่การฟื้นฟู Meiji Restoration จากหอคอย Goryokaku Tower สูง 107 เมตร คุณมองลงมาเห็นรูปร่างป้อมดาวชัดเจนล้อมรอบด้วยคูน้ำ ฤดูซากุระ (ปลายเม.ย.–ต้นพ.ค.) ต้นซากุระ 1,600 ต้นภายในป้อมบานพร้อมกัน ภาพจากหอคอยเป็นหนึ่งในภาพซากุระที่สวยที่สุดในฮอกไกโด
3
ลองนึกภาพ: 05.30 น. คุณเดินลงจากโรงแรม สวมเสื้อกันหนาว แล้วก้าวเข้าสู่โลกที่มีเพียงเสียงตะโกนของพ่อค้า กลิ่นทะเล และสีแดงของปูทะเลเต็มกะบะ — ตลาดอาซาอิจิเปิดตั้งแต่ก่อนฟ้าสว่าง ร้านค้ากว่า 250 แห่งเรียงในโครงหลังคาโปร่ง ขายทุกอย่างตั้งแต่ปูมาชิกิ (ปูขน) สด อิคูระ (ไข่ปลาแซลมอน) เม็ดใหญ่ ไปจนถึงคอมบุ (สาหร่าย) ที่คนท้องถิ่นบอกว่าฮาโกดาเตะดีที่สุดในญี่ปุ่น บางร้านมีกิจกรรมตกปลาหมึก Ikatsuri — ตกเองแล้วให้พ่อครัวทำซาชิมิทันที ราคาประมาณ ¥600 ต่อคน
4
ฮาโกดาเตะเป็นหนึ่งในสามเมืองแรกที่ญี่ปุ่นเปิดรับชาวต่างชาติหลังสนธิสัญญาคาเนกาวะ ปี 1854 — และโมโตมาจิคือย่านที่คนต่างชาติเหล่านั้นมาปักหลัก อาคารที่ยังอยู่รอดมาถึงวันนี้รวมถึง Russian Orthodox Church of Hakodate (Haristosu Church) ที่หลังคาสีเขียวเห็นได้จากอ่าว · Old British Consulate (ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์-คาเฟ่) · Chinese Memorial Hall · และวิลล่าไม้สไตล์ Meiji หลายหลังที่ทาสีขาวและเหลืองนวล เดินขึ้นเนินในตอนเช้า แสงทองลอดผ่านต้นไม้สองข้างทางก่อนที่นักท่องเที่ยวระลอกอื่นจะมาถึง
5
ถ้าต้องเลือกภาพหนึ่งที่แสดงถึงฮาโกดาเตะได้ดีที่สุด — ลาดฮาจิมันซากะน่าจะเป็นคำตอบ ถนนตรงยาวที่ลาดลงจากย่านโมโตมาจิสู่ท่าเรือ ต้นเพลน-ทรีสูงสองข้าง ปลายทางคือท้องทะเลและคลังสีแดงคาเนโมริที่เห็นชัดจากระยะไกล วิวนี้ถูกใช้ถ่ายทำในหนังสือชื่อดัง ซีรีส์โทรทัศน์ และโฆษณาญี่ปุ่นมานับสิบปี ฤดูใบไม้ร่วง (ต.ค.–พ.ย.) ต้นไม้สองข้างเปลี่ยนสีส้มทอง ฤดูหนาว ถนนปกคลุมหิมะขาวจนดูเหมือนโปสการ์ด ไม่มีค่าเข้า เข้าถึงได้สะดวกจากป้ายรถรางเดียวกับโมโตมาจิ
6
คลังสินค้าอิฐแดงที่สร้างตั้งแต่ปี 1909 ริมอ่าวฮาโกดาเตะ — ปัจจุบันแบ่งเป็น 4 ส่วนที่เชื่อมกัน ได้แก่ BAY Hakodate (ร้านของที่ระลึก ของหวาน กล่องดนตรี), Kanemori Yobutsukan, Hakodate History Plaza และ Kanemori Hall ที่ใช้จัดกิจกรรม ร้านที่คนชื่นชอบมากคือ Hakodate Beer Hall ด้านในที่ขายเบียร์สดท้องถิ่น Hakodate Beer 4 สไตล์ริมหน้าต่างวิวอ่าว บรรยากาศยามค่ำที่ไฟสะท้อนน้ำในอ่าวทำให้ที่นี่กลายเป็นจุดนัดสำหรับมื้อค่ำ ยามพลบค่ำและค่ำคืนสวยมาก
7
แอบกระซิบว่าโอนูมะเป็นที่ที่คนฮาโกดาเตะเองไปพักผ่อนวันหยุด ไม่ใช่แค่นักท่องเที่ยว — ทะเลสาบขนาดใหญ่สองแห่ง (Onuma และ Konuma) ล้อมรอบด้วยป่าสน มีเกาะเล็กๆ กว่า 100 เกาะที่เชื่อมด้วยสะพานไม้ ฉากหลังคือภูเขาไฟ Komagatake ที่สะท้อนลงน้ำในวันที่อากาศดี ฤดูร้อนมีล่องเรือชมวิว (¥1,460 / รอบ 30 นาที) และเช่าจักรยานปั่นรอบทะเลสาบ (~¥600/ชม.) ฤดูหนาวมีตกปลาน้ำแข็งและขับสโนว์โมบิล
8
ถ้าจะบอกว่าการเดินทางในฮาโกดาเตะมีเสน่ห์ — รถรางเป็นส่วนหนึ่งของเสน่ห์นั้น รถราง (ทราม) สายเก่าแก่ที่วิ่งในเมืองมาตั้งแต่ปี 1913 ยังคงเป็นวิธีเดินทางหลักสำหรับทั้งคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยว สาย 2 (แดง) และสาย 5 (น้ำเงิน) วิ่งทับเส้นทางเดียวกันส่วนใหญ่ ผ่านสถานีรถไฟหลัก ตลาดเช้า ย่านโมโตมาจิ คลังอิฐแดง กอร์โยคาคุ และสิ้นสุดที่ออนเซ็น Yunokawa บัตรวันเดียวราคา ¥600 ผู้ใหญ่ ¥300 เด็ก คุ้มมากถ้าขึ้นตั้งแต่ 3 ครั้ง — และเกือบทุกคนขึ้นมากกว่า 3 ครั้ง
ยูโนคาวะเป็นออนเซ็น "สาย" ที่คนท้องถิ่นใช้จริงๆ ไม่ใช่แค่รีสอร์ตท่องเที่ยว — น้ำออนเซ็นร้อนธรรมชาติที่นี่มีประวัติยาวนานกว่า 350 ปี โรงแรมและรีสอร์ตออนเซ็นเรียงริมชายฝั่งทะเล บางแห่งมีอ่างแช่ที่มองออกไปเห็น Tsugaru Strait ตรงหน้า ถ้าไม่ได้พักค้างที่นี่ สามารถมาใช้บริการออนเซ็นรายวัน (Day Use) ของโรงแรมหลายแห่งได้ในราคา ¥600–1,200 ต่อคน ใกล้กันมีสวนสัตว์นิยมสำหรับครอบครัวและสะพาน Tsubakino ที่ชมวิวทะเลสวย
ที่เที่ยวฮาโกดาเตะกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ไม่กว้าง วางแผนดีๆ วันเดียวได้เยอะ
05.30–07.30 น. ตลาดเช้าอาซาอิจิ — กินข้าวหน้าอิคูระหรือปูสด ชิมชาแบบญี่ปุ่น · 08.00–10.00 น. เดินขึ้นเนินโมโตมาจิ ชมโบสถ์รัสเซีย Old British Consulate ถ่ายรูปที่ลาดฮาจิมันซากะ · 10.00–11.30 น. รถรางไปกอร์โยคาคุ ขึ้นหอคอย (¥1,200) ชมป้อมดาว เดินรอบสวนในคูน้ำ · 11.30–13.00 น. อาหารเที่ยงในย่านกอร์โยคาคุ (ราเม็งเกลือฮาโกดาเตะ ¥1,000–1,500) · 13.00–15.00 น. กลับมาย่านคาเนโมริ ช้อปปิ้ง ดื่มกาแฟ ชมวิวอ่าว · 17.00–18.00 น. รับประทานอาหารเย็นก่อน (Seafood หรือ Hakodate Beer) · 18.30–21.00 น. กระเช้าขึ้นยอดเขาชมวิวกลางคืน
วันแรก ตาม 1-Day Route ด้านบน ตอนค่ำแช่ออนเซ็น Yunokawa หรือโรงแรมออนเซ็นในเมือง · วันสอง เช้า นั่งรถไฟ JR ไปโอนูมะ (30–40 นาที) ล่องเรือชมวิวภูเขาไฟ Komagatake ปั่นจักรยานรอบทะเลสาบ · วันสอง บ่าย กลับฮาโกดาเตะ เดินย่านถนน Daimon Yokocho (ซอยผับเล็กๆ ที่คนท้องถิ่นนัดกัน) อาหารเย็น yakitori และ sake ท้องถิ่น · วันสอง ค่ำ ขึ้นกระเช้าอีกรอบหรือชม illumination ซากุระ (ถ้ามาช่วง เม.ย.)
จากสนามบินฮาโกดาเตะ (HKD): รถบัสจาก Airport ถึงตัวเมือง ~20 นาที ¥360 · จากซัปโปโร: Hokuto Limited Express ~3.5 ชั่วโมง ¥9,440 (JR Pass ใช้ได้) · จากโตเกียว: รถไฟ Shinkansen Hayabusa ถึง Shin-Hakodate-Hokuto (ฮอกไกโด) ~4 ชั่วโมง ¥22,590 แล้วต่อรถไฟท้องถิ่น ~16 นาที ¥360 ถึง JR Hakodate · ในเมือง: รถรางครอบคลุมทุกไฮไลต์ ไม่ต้องเช่ารถ
ซากุระ (ปลาย เม.ย.–ต้น พ.ค.): กอร์โยคาคุสวยที่สุด ซากุระ 1,600 ต้นบานพร้อมกัน · ฤดูร้อน (มิ.ย.–ส.ค.): โอนูมะช่วงที่สุด ล่องเรือและปั่นจักรยาน · ใบไม้ร่วง (ต.ค.–พ.ย.): สีใบไม้เปลี่ยน ฮาจิมันซากะและรอบโอนูมะสวย · หนาว (ธ.ค.–มี.ค.): หิมะปกคลุมป้อมดาว เมืองเงียบ ออนเซ็น Yunokawa คุ้มค่าที่สุด ตกปลาน้ำแข็งที่โอนูมะ (ถ้าน้ำแข็งหนาพอ)