เมืองหลวงเก่าของอาณาจักรล้านนาที่ยังมีคูเมืองสี่เหลี่ยมและวัดเก่านับร้อยอยู่ในใจกลาง เหนือขึ้นไปบนดอยมีพระธาตุดอยสุเทพเฝ้ามองเมืองทั้งใบ ส่วนรอบนอกคือดอยสูง ปางช้าง และน้ำตก เชียงใหม่เย็นกว่า เขียวกว่า และช้ากว่ากรุงเทพ — เราเลือก 11 ที่ที่เล่าเรื่องเมืองนี้ได้ครบที่สุด
เชียงใหม่เป็นเมืองที่อยู่ได้หลายวันโดยไม่เบื่อ เพราะมันมีหลายชั้นซ้อนกัน — ใจกลางคือ เมืองเก่า สี่เหลี่ยมจัตุรัสล้อมด้วยคูน้ำและกำแพงอิฐเก่า ข้างในมีวัดล้านนานับร้อยในระยะเดินถึงกัน ทั้งวัดพระสิงห์ที่งดงามและวัดเจดีย์หลวงที่เจดีย์โบราณองค์ใหญ่ยังตั้งตระหง่านอยู่กลางเมือง เดินจากวัดหนึ่งไปอีกวัดหนึ่งใช้เวลาไม่กี่นาที
พอเงยหน้าขึ้นไปทางตะวันตก คุณจะเห็นดอยสุเทพเป็นฉากหลังของเมือง บนนั้นคือ วัดพระธาตุดอยสุเทพ เจดีย์ทองล้านนาที่คนเชียงใหม่ถือว่าเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ขึ้นไปแล้วมองลงมาเห็นเมืองทั้งใบ ส่วนวันที่อยากออกนอกเมือง เชียงใหม่มี ดอยอินทนนท์ หลังคาของไทย ปางช้างที่ดูแลช้างอย่างถูกวิธี และน้ำตกบัวตองที่ปีนขึ้นได้ด้วยเท้าเปล่า กลับเข้าเมืองตอนเย็นก็ยังมีย่านนิมมานเหมินท์และตลาดกลางคืนให้เดินต่อ เราเลือก 11 สถานที่ ที่บอกเล่าเมืองล้านนานี้ได้ครบที่สุด
เรียงจากในเมืองออกไปถึงดอย — ไม่ใช่แค่จุดเช็กอิน แต่คือที่ที่เล่าเรื่องเชียงใหม่ได้จริง
1
ลองนึกภาพ: คุณเดินขึ้นบันไดนาคยาว 306 ขั้นที่มีพญานาคทอดตัวอยู่สองข้าง พอถึงด้านบนก็เจอเจดีย์ทองทรงล้านนาส่องประกายกลางลานหินอ่อน ระฆังแถวยาวให้เคาะ และระเบียงที่มองลงไปเห็นเมืองเชียงใหม่ทั้งใบ วัดพระธาตุดอยสุเทพอยู่บนดอยสูงราว 1,073 เมตร ห่างเมืองราว 15 กิโลเมตร มาพร้อมตำนานช้างเผือกที่เดินขึ้นมาหมอบลงตรงนี้ ใครไม่อยากเดินบันไดก็ขึ้นรถรางได้ การแต่งกายต้องสุภาพ ปิดไหล่ปิดเข่า ถอดรองเท้าก่อนเข้าเขตพระธาตุ
2
ถ้ามีเวลาเดินวัดในเมืองเก่าได้แค่วัดเดียว หลายคนเลือกวัดพระสิงห์ — วัดที่คนเชียงใหม่เคารพมากที่สุดแห่งหนึ่ง อยู่ปลายถนนราชดำเนินในคูเมือง เดินถึงง่าย ไฮไลต์คือพระพุทธสิหิงค์และ วิหารลายคำ ที่ผนังด้านในเขียนภาพจิตรกรรมและลายปิดทองงดงามมาก หน้าจั่วไม้แกะสลักปิดทองทั้งหลัง ราวบันไดนาคทอดยาว ช่วงสงกรานต์ที่นี่คือศูนย์กลางของการสรงน้ำพระและแห่ขบวน บรรยากาศคึกคักที่สุดในเมือง
3
เดินเข้ามาในวัดเจดีย์หลวงแล้วจะรู้สึกได้ถึงความเก่าแก่ทันที เพราะตรงกลางคือเจดีย์อิฐมหึมาที่เคยสูงราว 80 เมตรในศตวรรษที่ 14 ก่อนจะพังบางส่วนจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ปี พ.ศ. 2088 ทุกวันนี้ส่วนที่เหลือก็ยังใหญ่และน่าทึ่ง ในวัดยังมีเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) ที่คนเชียงใหม่นับถือ และมุม monk chat ที่พระและสามเณรมานั่งคุยภาษาอังกฤษกับนักท่องเที่ยวอย่างเป็นกันเอง วัดอยู่กลางเมืองเก่าใกล้วัดพระสิงห์ เดินต่อกันได้สบาย
4
เสน่ห์ของเชียงใหม่ที่กรุงเทพไม่มีคือคุณเดินเที่ยวเมืองเก่าได้ทั้งวันด้วยสองเท้า เมืองเก่าเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสล้อมด้วยคูน้ำและซากกำแพงอิฐ มี ประตูท่าแพ เป็นประตูหลักด้านตะวันออกที่นัดเจอกันง่ายสุด ข้างในมีวัดเก่ากระจายอยู่ทั่ว ทั้งวัดพระสิงห์ วัดเจดีย์หลวง วัดพันเตา (วิหารไม้สักทั้งหลัง) และวัดเชียงมั่นซึ่งเป็นวัดแรกของเมือง เดินจากวัดหนึ่งไปอีกวัดใช้เวลาไม่กี่นาที แทรกด้วยคาเฟ่และเกสต์เฮาส์เล็กๆ ครึ่งวันก็เก็บวัดสำคัญได้หลายแห่ง
5
ถ้าอยากหนีร้อนแบบสุดทาง ดอยอินทนนท์คือคำตอบ — ยอดเขาสูงสุดของไทยที่ 2,565 เมตร ห่างเมืองไปทางตะวันตกเฉียงใต้ราว 60 กิโลเมตร บนนั้นมี พระมหาธาตุคู่ (นภเมทนีดล–นภพลภูมิสิริ) พร้อมสวนดอกไม้สวยทั้งปี เส้นทางเดินป่าเมฆ อ่างกา ที่ต้นไม้คลุมมอสทั้งป่า น้ำตกวชิรธารที่สายน้ำใหญ่ และหมู่บ้านกะเหรี่ยงกับนาขั้นบันไดที่แม่กลางหลวง อากาศหนาวจริง เช้าตรู่บางวันราว 0–10 องศา จุดเที่ยวกระจายห่างกัน หลายคนจึงเลือกไปกับทัวร์วันเดียวให้ครบจุด ช่วง พ.ย.–ก.พ. ดีที่สุด
6
เชียงใหม่เป็นที่ที่หาปางช้างแบบดูแลช้างอย่างถูกวิธีได้ง่ายที่สุดในไทย — แต่ต้องเลือกให้เป็น หลักคือ ไม่ให้ขี่ช้าง ไม่มีโชว์ และไม่ใช้ตะขอ ปางที่ดีจะให้เราสังเกต ป้อนอาหาร เดินไปกับช้าง และลงไปอาบน้ำให้ช้างที่ถูกช่วยเหลือมาจากงานหนัก ส่วนใหญ่อยู่แถบหุบเขาแม่แตงและแม่วาง ห่างเมืองราว 1–1.5 ชั่วโมง มีทั้งครึ่งวันและเต็มวัน ใส่เสื้อผ้าที่เปียกได้ บอกตามตรงว่าควรเช็กรีวิวและนโยบายของแต่ละปางก่อนจอง เพราะหลายที่ยังใช้คำว่า "sanctuary" ทั้งที่ยังให้ขี่อยู่
7
ทุกเย็นวันอาทิตย์ ถนนราชดำเนินในเมืองเก่าจะปิดรถให้กลายเป็นตลาดคนเดินยาวจากประตูท่าแพไปถึงวัดพระสิงห์ สองข้างทางเต็มไปด้วยงานคราฟต์ล้านนา เสื้อผ้า ของแฮนด์เมด ภาพวาด และของกินเหนือเสียบไม้ ระหว่างทางมีวงดนตรีเปิดหมวกและซุ้มนวดเท้าให้นั่งพักเป็นช่วงๆ บอกตามตรงว่าคนเยอะมากโดยเฉพาะหัวค่ำ ไปตั้งแต่ราว 16.00–17.00 น. จะเดินสบายกว่า ใครมาคืนวันเสาร์ก็มีถนนคนเดินวัวลาย (ถนนสายเครื่องเงิน) ให้เดินเช่นกัน
8
ถ้ามาเชียงใหม่วันที่ไม่ใช่เสาร์-อาทิตย์ ตลาดกลางคืนที่เปิดทุกวันคือไนท์บาซาร์บนถนนช้างคลาน ฝั่งตะวันออกของเมืองเก่าใกล้แม่น้ำ ที่นี่ขายงานหัตถกรรม ผ้าทอ ของฝาก ภาพวาด ของก๊อปปี้ และมีฟู้ดคอร์ตใหญ่อย่างอนุสารและกาแลให้นั่งกิน บางมุมมีดนตรีสดและร้านนวด บอกตามตรงว่าค่อนข้างนักท่องเที่ยวและต้องต่อราคาบ้าง แต่บรรยากาศคึกคักดีและเดินเล่นหลังมื้อเย็นได้เพลิน เปิดทุกคืนราว 18.00–24.00 น.
9
น้ำตกบัวตองแปลกตรงที่คุณเดินขึ้นไปบนตัวน้ำตกได้จริงๆ ด้วยเท้าเปล่า — เพราะผิวหินปูนเคลือบด้วยแร่หินปูนจนหนึบ ไม่ลื่นเหมือนหินทั่วไป มีเชือกให้จับเป็นช่วงๆ เด็กๆ ก็ปีนกันสนุก น้ำตกอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติศรีลานนา ห่างเมืองไปทางเหนือราว 60 กิโลเมตร ใกล้กันมีน้ำพุเย็นจ๊อกฟิตเนสผุดขึ้นจากพื้นให้แวะ เข้าฟรี ไม่มีรถสาธารณะตรงถึง ต้องขับรถเองหรือไปกับทัวร์ ไปช่วงหน้าหนาว–หน้าแล้งน้ำกำลังดีและหินแห้งเดินง่าย พกรองเท้าที่เปียกได้ไปด้วย
พอเดินวัดมาทั้งวัน ช่วงเย็นลองเปลี่ยนบรรยากาศมาย่านนิมมานเหมินท์ ฝั่งตะวันตกของเมืองใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ — ย่านที่เต็มไปด้วยคาเฟ่กาแฟคั่วเอง ร้านอาหารดีไซน์เก๋ ร้านของแต่งบ้านงานคราฟต์ และบาร์เล็กๆ ที่คนเชียงใหม่รุ่นใหม่ชอบไปนั่ง มีห้าง One Nimman ที่รวมร้านน่ารักไว้ในที่เดียว และซอยเล็กๆ (นิมมานซอย 1, 3, 17) ที่เดินเล่นได้เพลิน เหมาะกับคนที่อยากเห็นเชียงใหม่อีกด้านที่ไม่ใช่วัด เดินเล่นจิบกาแฟช่วงบ่ายแก่ถึงค่ำกำลังดี
ทางใต้ของเมืองราว 20 กิโลเมตร มีบ่อดินเก่าที่ขุดจนกลายเป็นทะเลสาบน้ำใสล้อมด้วยหน้าผาดินสูงชัน คนเรียกกันว่าแกรนด์แคนยอนเชียงใหม่ ทุกวันนี้แบ่งเป็นสองโซน — โซนสวนน้ำที่มีแพลอยน้ำ สไลเดอร์ และจุดกระโดดน้ำจากหน้าผา กับโซนคาเฟ่ริมน้ำที่นั่งชิลถ่ายรูปได้ เหมาะกับวันที่อยากเล่นน้ำคลายร้อนแบบไม่ต้องออกไปไกล บอกตามตรงว่าจุดกระโดดน้ำควรเล่นเฉพาะในโซนที่จัดไว้และมีไลฟ์การ์ด อย่ากระโดดเองในจุดที่ไม่อนุญาต ไปช่วงสายถึงบ่ายแดดดีน้ำใส
ที่เที่ยวเชียงใหม่แบ่งเป็นในเมืองเก่า บนดอยสุเทพ ย่านนิมมาน และทริปนอกเมือง — วางตามโซนจะเที่ยวสนุกและไม่เหนื่อย
วัดพระสิงห์ · วัดเจดีย์หลวง · ประตูท่าแพ และวัดเก่าอื่นๆ อยู่ในคูเมืองสี่เหลี่ยม เดินถึงกันได้หมด ครึ่งวันเก็บวัดสำคัญได้หลายแห่ง คืนวันอาทิตย์ต่อด้วยถนนคนเดินวันอาทิตย์ที่เริ่มจากประตูท่าแพพอดี
ขึ้นวัดพระธาตุดอยสุเทพช่วงเช้าหรือบ่ายแก่เพื่อได้วิวเมือง ขาลงแวะย่านนิมมานเหมินท์ที่อยู่เชิงดอยฝั่งเดียวกัน นั่งคาเฟ่และกินมื้อเย็น ปิดท้ายวันแบบสบายๆ
ดอยอินทนนท์อยู่ห่างเมืองราว 60 กม. ยอดดอย พระมหาธาตุคู่ ป่าเมฆอ่างกา และน้ำตกวชิรธารกระจายห่างกัน ใช้เวลาเกือบทั้งวัน ไปกับทัวร์วันเดียวจะสะดวกสุด เริ่มเช้าตรู่ทันทะเลหมอก
ปางช้างที่ดูแลช้างอย่างถูกวิธี (แม่แตง/แม่วาง) ครึ่งวัน · น้ำตกบัวตองที่ปีนขึ้นได้ทางเหนือราว 60 กม. · หรือไกลขึ้นไปเชียงราย ดูวัดร่องขุ่น (White Temple) ดูคำแนะนำเต็มที่ คู่มือทริปวันเดียวจากเชียงใหม่ →